بطور معمول در هر فرد سالم دو کلیه هست که هر یک در یکطرف ستون مهره ها و زیر دنده های تحتانی واقع شده اند. کلیه ها به رنگ قرمز متمایل به قهوه ای بوده و از نظر شکل شبیه لوبیا می باشند. هر کلیه به اندازه مشت بسته فرد می باشد. اکثر اعضائ بدن برای عملکرد مطلوب وابسته به کلیه ها هستند.

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

وظایف کلیه ها

مهمترین وظیفه کلیه ها برداشت مواد زائد از خون و بازگرداندن خون تصفیه شده به بدن می باشد. هر دقیقه حدود یک لیتر خون (یک پنجم خونی که توسط قلب پمپ می گردد) از طریق سرخرگ کلیوی وارد کلیه ها می گردد. پس از اینکه خون تصفیه گردید خون تصفیه شده از طریق سیاهرگ های کلیوی به بدن باز می گردد.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

داخل هر کلیه متجاوز از یک میلیون واحد بسیار ریز عملکردی بنام نفرون هست. هر نفرون از یک صافی بسیار کوچک بنام کلافه (گلومرول) که به یک لوله کوچک (توبول) متصل می باشد تشکیل می گردد. آب و مواد زائد توسط این صافی از خون جدا می شوند و به داخل لوله های کوچک (توبول ها) جریان پیدا می کنند.
قسمت عمده این آب توسط لوله های کوچک باز جذب می گردد و مواد زائد بصورت غلیظ وارد ادرار میشوند تا دفع گردند.
ادرارهای جمع شده از لوله های کوچک وارد قسمت قیفی شکل بنام لگنچه کلیه شده و سپس از طریق لوله ای بنام حالب وارد مثانه می گردد. مثانه ادرار را تا زمانی که ادرار کنید نگهداری می کند. پس از مثانه ادرار از طریق لوله ای بنام پیشابراه از بدن خارج می گردد. کلیه سالم بطور معمول یک تا ٢ لیتر ادرار در روز و بر اساس میزان مایعات دریافتی تولید می کند. کلیه سالم قابلیت افزایش فعالیت خود را دارد بطوریکه اگر یک کلیه از دست رود کلیه دیگر بزرگ شده و کار دو کلیه را انجام خواهد داد.

سه وظیفه اصلی کلیه ها:

1-کلیه ها آب بدن را تنظیم می کنند:
برای اینکه بدن شما بدرستی و به نحو مطلوب فعالیت کند لازم می باشد که دارای حجم مناسب آب باشد. یکی از مهمترین وظایف کلیه ها برداشت آب اضافی یا حفظ آب بدن در موارد ضرورت می باشد.

2-کلیه ها مواد زائد را برداشت می کنند:
بسیاری از مواد در خون و مایعات بدن بایستی در اندازه مناسب وجود داشته باشند تا بدن به درستی عملکرد داشته باشد. برای مثال: سدیم و پتاسیم مواد معدنی هستند که از مواد غذایی بدست می آیند. این مواد معدنی برای سلامتی لازم هستند اما بایستی در حد معینی نگهداشته شوند. زمانیکه کلیه ها بدرستی فعالیت کنند، مواد زائد از بدن داخل ادرار ترشح می شوند همچنین کلیه ها در تنظیم سایر مواد معدنی در بدن مانند: کلسیم و فسفر که برای تشکلی استخوان لازمند، کمک می کنند مواد زائد مانند: اوره و کراتی نیز بایستی از بدن خارج شوند . اوره و سایر مواد زائد زمانی که بدن پروتئین ها مانند: گوشت را تجزیه می کند، تشکیل می شوند. کراتی نین یک محصول زائد عضلات می باشد. اگر فعالیت کلیه ها کاسته گردد، اوره و کراتی نیز در خون افزایش می یابند بسیاری از محصولات زائد اگر از مایعات بدن جدا نشوند برای بدن سمی هستند برای مثال، وقتی فردی دارویی مصرف می کند، مواد زائد شیمیایی که از مصرف این دارو در بدن به وجودمی آیند، اکثرا توسط کلیه ها از بدن خارج می شوند.

٣- کلیه ها هورمون می سازند:
کلیه های سالم پیک (پیغام بر) های شیمیایی مهمی بنام هورمون ها را نیز می سازند. این هورمون ها در جریان خون گردش کرده و بعضی از عملکردهای بدن مانند: فشار خون، ساخت گویچه های قرمز و برداشت کلسیم از روده ها را تنظیم می کنند.
علائم بیماری کلیوی

بیماری کلیوی معمولا بی سر و صدا پیشرفت می کند و قبل از ایجاد هر گونه شکایت موجب تخریب قسمت عمده ای از فعالیت و عملکرد کلیه می گردد. پس افراد در معرض خطر پیشرفت بیماری کلیوی بایستی بطور مرتب مورد ارزیابی قرار گیرند. این افراد کسانی هستند که مبتلا به بیماری قند – دیابت – پرفشاری خون، بیماری عروقی و وابستگان نزدیک افراد مبتلا به بیماریهای ارثی کلیه می باشند
گاهی اوقات افراد با بیماری شدید کلیوی نیز بدون علامت می باشند. این موضوع اهمیت آزمایش خون یا ادرار را در مطالعه معضلات کلیوی روشن می کند. بهرحال شکایات و علائم زیر می توانند نشانگر بیماری کلیوی باشند که در صورت وجود، انجام آزمایشات و مطالعه های بیشتر توصیه می گردد
بعضی از علائمی که می تواند نشانگر بیماری کلیوی باشد عبارتند از:

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              
  • خستگی
  • پرفشاری خون
  • ورم چشم ها، دست یا پا
  • دفع ادرار خونی، تیره یا رنگ چای
  • شب ادراری(بیشتر از یک بار در موقع خواب)
  • کاهش اشتها(کاهش وزن)
  • خارش سراسری پایدار

زمانی که کلیه ها نارسا شوند مواد زائد و مایعات در بدن تجمع پیدا کرده و شما نیاز به درمان دیالیز (برای تصفیه خون یا به وسیله ماشین یا از راه شکم و بصورت دیالیز صفاقی) یا پیوند کلیه دارید چگونه می توانید در پیشگیری از بیماریهای کلیوی موثر باشید.
فشار خون خود را بطور منظم چک کنید. فشار خون بالا و کنترل نشده سرعت طبیعی هر گونه بیماری کلیوی را افزایش می دهد. اگر شما مبتلا به بیماری قند، دیابت می باشید، بایستی بیماری شما تحت کنترل درآید. تعداد زیادی از بیماران کلیوی مبتلایان به بیماری قند می باشند به خصوص و حتی الامکان از مصرف داروهایی که توسط پزشک تجویز نشده اند ماند مسکن ها خودداری کنید. قبل از مصرف هر دارو حتما با پزشک خود مشورت نمائید
سایر داروهای خاص مانند سموم، آفت کش ها و مواد مخدر و …- نیز می توانند موجب آسیب کلیه شوند. پزشک شما معضلات و عوارض ناشی از مصرف طولانی مدت و بدون مجوز این داروها را اظهار می کند

نكاتي مهم در مورد كليه ها

كليه ها چگونه كار مي كنند؟

هر فرد در بدن خود دو كليه به اندازه مشت فرد بزرگسال دارد كه در دو طرف ستون مهره ها و در قسمت زيرين قفسه سينه در پشت قرار دارند، اگر چه كليه ها كوچكند ولي وظايفي پيچيده و حياتي را انجام مي دهند كه كل بدن را متعادل نگه مي دارند. براي مثال كليه ها:

– در دفع مواد زايد و مايعات اضافي كمك مي كنند.

– خون را تصفيه، برخي از مواد را حفظ و برخي را دفع مي كنند.

– توليد گلبولهاي قرمز را تحت نظارت قرار مي دهند.

– ويتامين هاي موثر در رشد را مي سازند.

– هورمون هاي موثر در تنظيم فشار خون را توليد مي كنند.

– در تنظيم ميزان مواد مغذي ويژه در بدن مانند كلسيم و پتاسيم كمك مي كنند.

چگونگي انجام كار كليه ها

1-  خون از طريق يك سرخرگ از قلب به كليه وارد مي گردد.

2-  خون با گذشتن از ميليون ها صافي كوچك، تميز مي گردد.

3- مواد دفعي از طريق ميزناي ( حالب) عبور كرده و به عنوان ادرار در مثانه جمع مي گردد.

4- خون تصفيه شده از طريق سياهرگ ها به جريان خون بر مي گردد.

5-  هنگامي كه مثانه پر از ادرار مي گردد از طريق پيشابراه ادرار از بدن خارج مي گردد.

كليه ها هر 24 ساعت جمعاً حدود 200 ليتر از مايعات بدن را تصفيه و به جريان خون بازمي گردانند حدود 2 ليتر مايع به صورت ادرار از بدن دفع مي گردد در حالي كه باقيمانده يعني حدود 98 ليتر به بدن باز مي گردد. ادراري كه ما دفع مي كنيم تقريباً ظرف مدت 1 تا 8 ساعت در مثانه ذخيره شده می باشد.

بيماري كليه

اگر چه كليه ها، عضوهاي كوچكي هستند ، ولي از وظايف حياتي زيادي مانند تصفيه کردن مواد زايد و مايعات اضافي از خون را به عهده دارند كه در حفظ سلامتي عمومي بدن موثر می باشد. بيماري شديد كليه، ممكن می باشد منجر به نارسايي كامل آن گردد، كه نيازمند درمان با دياليز يا پيوند كليه براي جلوگيري از مرگ می باشد . اگر چه درمانهاي موثري براي بسياري از بيماريهاي كليه هست ولي مردم هنوز نمي دانند كه بيماريهاي كليه قابل پيشگيري اند.

دیدگاهتان را بنویسید