3-6- مجموعه مسکونی هابیتات

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

این مجموعه مسکونی توسط موشه سفدی طراحی شده می باشد. این مجموعه جذاب که در سال 1967 م. در مونترال ساخته شده می باشد از سیصد¬و¬پنجاه¬و¬چهار جعب بتنی پیش ¬ساخته تشکیل شده می باشد که در نهایت یکصدو¬پنجاه¬و¬هشت واحد مسکونی را به¬همراه تعداد زیادی تراس سقفی شکل¬ می¬دهند. مجموعه هابیتات را می¬توان یکی از شگرف¬ترین و با هیجان¬ترین ساختمان¬های ده طبقه دانست که دسترسی به واحدهای آن از طریق کوچه¬های در ارتفاع مسقفی امکان¬پذیر می¬گردد که به هسته¬های دسترسی عمودی ختم می¬گردند. این نظام دسترسی باعث شده می باشد که در بعضی اوقات واحدها یک طبقه بالاتر یا پایین¬تر از کوچه¬های تأیین کننده دسترسی شکل بگیرند. حفظ حریم خصوصی هر واحد مسکونی ،بهره گیری مناسب از دید و منظر رودخانه لارنس ،در نظر داشتن جهت تابش نور خورشید ، اختصاص باغچه و تراس مجزا به هر واحد مسکونی ،دسترسی های صریح و ساده ،همه و همه سبب شده ،تا habitat 67 مونترال نمونه بسیار موفق از تجربیات پیش ساختگی در دوران معماری مدرن به شمار بیاید.بایستی اذعان نمود که سفدی در تزریق کیفیات فضایی خانه های ویلایی حومه شهر های کانادا و استرالیا به این مجتمع مسکونی عظیم و پیش ساخته و کوشش برای ایجاد شخصیت و هویت در واحد های مسکونی بسیار موفق بوده می باشد(نیما طالبیان و دیگران،1388،ص22).
درپایان بایستی یادآوری نمود که معماران مجموعه¬های مسکونی، برای دست¬یافتن به این واقعیت که مجتمع-های مسکونی با ارتفاع متوسط نسبت به بلوک¬های بلند مرتبه، از مزایای اجتماعی، محیطی واقتصادی بیشتری برخوردار می¬باشند، هزینه¬های بسیار زیادی را پرداخت کرده¬اند و مجبور به عبور از بیراهه¬های متعددی گشته¬اند.
مجموعه شامل 11 طبقه مسکونی ،یک طبقه پارکینگ در همکف و یک طبقه تاسیساتی در زیر زمین می باشد. نحوه ی دسترسی از پارکینگ تا طبقات بالایی توسط سه باکس ارتباط عموی شامل آسانسور و پله می باشد که سه راهرو اصلی روباز در طبقات همکف ،ششم و دهم از آن ها خارج میشوند. لوله های تاسیسات نیز در زیر این راهروها قرار گرفته می باشد.
ساختار هرمی و قرار گرفتن واحدها روی هم ،تنها در یک سمت پروژه که از دید، منظر و تابش مناسبی برخورر می باشد ،امکان پذیر بوده و سمت دیگر پروژه تماما”به ارتباط عمودی و افقی دسترسی ها اختصاص دارد.

3-7-شهر جدید شوشتر(شوشتر نو)
شهر جدید شوشتر نو برای سکونت 31 هزار شهروند پیش¬بینی شده می باشد و در محوطه¬ی 270 هکتاری، در مجاورت شهر باستانی شوشتر بنا شده می باشد. عمده ساکنان این شهر را کارگران کارخانه بزرگ قند تشکیل می¬دادند. شهر استانی و شهر جدید را رودخانه¬ای از هم جدا می¬کند و یک پل هوایی این دو را به-هم وصل می¬کند. شهر از ناحیه شمال کوهستانی می باشد و جنوب و شرق آن را رودخانه¬ای در بر می¬گیرد. درختی در شهر کاشته نخواهد گردید، غیر از آن¬هایی که در بستر رودخانه دیده می¬شوند(مجله¬معماری¬و¬فرهنگ ،1383،ص146).
به گفته کامران دیبا طرح این پروژه،کوشش در پیوند کالبدی و احساسی با گذشته دارد.مکان¬یابی این شهر در امتداد ستون فقرات شهر قدیم و تقویت این مسیر با ایجاد محوری پویا در قلب مجموعه نشان از تسلط وی بر معماری بومی و کوشش برای امروزی کردن آن دارد. وی در طرح این پروژه، زیبا شناسی ویژه خود را اعتلا می¬بخشد. حجم¬های خالص با بهره¬گیری از تنوع سایه روشن، وحدت در عین کثرت، هماهنگی در عین تضاد اجزا از روش¬های دستیابی او به معماری اصیل و ماندگار می باشد. به عقیده وی، شوشتر نو نه قدیمی می باشد و نه جدید و همین تعلیق در بستر زمان، فضا را خاطره¬انگیز می¬کند. اگرچه، به-دلیل تحولات سیاسی ایران، طرح پروژه ناتمام ماند و هجوم آوارگان جنگ، باعث عوض شدن کارکرد اصلی مجموعه گردید ، اما باز هم می¬توان در لابه¬لای مخروبه¬های باقی¬مانده از طرح اصلی، رد پایی از کوشش معماران و سازندگان ایرانی را رای پیوند امروز با گذشته پیدا نمود(مجله معماری¬و¬فرهنگ،1385،ص 128)
شوشترنو با در نظر داشتن اصول و مشخصات معماری سنتی در ایران طراحی شده و مطالعه آن برپایه شرایط زیست محیطی شهرهائی مثل دزفول، شوش، کاشان، یزد و کرمان( معماری آب و هوای گرم و خشک) استوار بوده می باشد. طراحی شهری تحت تأثیر توپوگرافی غنی و عارضه¬های موجود در سایت قرار دارد. خیابان¬ها و فضاها در پاسخ به شرایط جوی طراحی شده¬اند. خیابان¬ها باریک، حیاط¬ها کوچک و انواع مختلف خانه¬ها با در نظر داشتن گرو¬های درآمدی گوناگون کارکنان شرکت کشت و صنعت کارون طرح¬ریزی شده¬اند. شوشتر¬نو در ارتباط با ارزشهای فرهنگی جامعه ایرانی است و نوعی تداوم سنت را پاس می-دارد.از خصوصیات آن بافت کالبدی به خصوصی می باشد که از نظر فیزیکی یادآور معماری اسلامی بومی می-باشد. در این نوع معماری، وجود میزان بالایی از مشارکت و مبادلات اجتماعی مورد نظر بوده می باشد.
معماری شوشتر¬نو کوششی در جهت نمایش جلوه¬ای از معماری معاصر ایران در ارتباط با سنت، اقلیم، آداب و رسوم و اعتقادات یک منطقه می باشد.
تکوین ایده¬های طراحی

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

پاسخ به محدودیت¬های فیزیکی
طراحی در چهارچوب فکری شهری با بافت متراکم انجام شده به¬طوری که خود ساختمان¬ها در حد امکان برروی محل رفت¬و آمد و فضاهای زیستی سایه اندازند. خیابان¬ها که باآجر سنگفرش شده¬اند، عمیق و باریک هستند. سطح فوقانی خانه¬های آپارتمانی در طول جناح خیابان ساخته شده¬اندحداکثر سایه را به¬دست می¬دهند. اثر جابجایی حرارت حاصل از خیابان¬ها از طریق تسیل جریان نسیم¬های معمول و زه¬کشی آبهای سطحی تعدیل شدخ¬اند. ساختمان¬های واقع در اطراف خرید با بهره گیری از پیاده¬روهای عمومی طاقدار و عمیق ساماندهی شده¬اند. برای خنک کردن خانه¬ها هم از همین سیستم بهره گیری شده می باشد. دیوارهای ضخیم، پنجره¬های کوچک واقع در طرف سایه¬دار خانه که معمولاً رو به حیات خلوت کوچک قرار دارد. ورود از طرف خیابان از طریق فضای کوچک محفوظ تأمین می¬گردد که این فضا بین خیابان و در¬ورودی قرار دارد. این بافت، فضای خنکی را برای افرادی که در خیابان جهت دیدار و گفتگو قدم می¬زنند به دست می¬دهد. دسترسی به پشت¬بام مسطح به¬مقصود خواب شبانه از طریق پلکان صورت می¬گیرد. دیوارهای حایل موجود در اطراف پشت¬بام، اغلب سوراخ¬دار هستند تا تهویه را تسهیل نمایند. این دیوارها آجری بوده و ارتفاع آنها تا حدی می باشد که سایه لازم را ایجاد نموده اما مانع از خلوت گزینی همسایه ها نشود.
شکل
طراحی شوشتر نو از اصول کلی معماری سنتی ایران پیروی کرده می باشد. سبکی اساساً منعکس کننده طبیعت که با در نظر داشتن داده های اقلیمی شکل می¬پذیرد.
در این طرح، تکنولوژی بومی، فرهنگ و آداب و رسوم کشور مد نظر بوده می باشد. توده ساختمان¬ها در شهر جدید، در اصل ناشی از استقرار ساختمان¬های غالباً یک و دو طبقه به موازات هم است.
به¬عبارت دیگر، خانه¬های جعبه مانند که تنگ هم قرار دارند. مرکز شهر بلندتر بوده و از ساختمان¬های تجاری پله¬دار چهار¬طبقه با سقف مسطح تشکیل می¬گردد. سردرها ساده یا خطوط مستقیم و متناسب هستند. باوجود این¬که سردرهای موجود در هر خیابان معمولاً در یک سطح قرار دارند اما مفصل¬بندیهای طاقچه¬ای سایه¬دار و ارتفاع متفاوت دیوارها در اغلب موارد تنوع لازم جهت اجتناب از یکنواختی را به¬دست می¬دهد.

بافت مسکونی شوشتر نو
بافت مسکونی شوشتر نو به¬صورت واحدهای مسکونی تک خانواری و واحدهای آپارتمانی 2 الی4 طبقه شکل گرفته می باشد(شکل 3-18). بخش مرکزی شهرک بیشتر از واحدهای مسکونی تک خانواری مجتمع در قالب یک محله تشکیل شده می باشد. این بخش به صورت بافت متراکم و به¬هم ¬پیوسته و با کوچه¬های سایه-دار و مراکز خدمات محله¬ای در میان آن شکل گرفته می باشد. محور اصلی پیاده شهرک نیز از بخش مرکزی این بافت عبور نموده و در مرکز آن ساختمانی به خدمات تجاری محله¬ای اختصاص یافته می باشد. در طراحی این بافت مسکونی، مطابقت با شرایط اقلیمی، به¬هم پیوستگی ساختمان¬ها، حرکت پیاده در کوچه¬های سایه-دار از اهمیت خاصی برخوردار بوده می باشد(شکل 3-19).
نتایج مطالعه مسکن در شوشتر نو
الگوهای مقابله با اقلیم ناسازگار در شهر شوشتر¬نو
مقابله با اقلیم نامناسب در شوشتر نو با بهره گیری از بعضی از اصول مراعات شده در ساخت مسکن سنتی در شوشتر قدیم صورت گرفته می باشد. کوشش در ایجاد بافت به¬هم ¬پیوسته مسکونی، ایجاد حیاط پرسایه از طریق کوچکی ابعاد و ساختن بنا در دو یا سه سوی زمین، مراعات جهت مناسب ساختمان، بهره گیری از ایوان( سایه-بان) از این جمله¬اند.
کاستی مسکن در شوشتر نو در انطباق با اقلیم
جهت اتاق¬ها در شوشتر¬نو به¬سمت شمال یا جنوب و جهت فضاهای خدماتی به¬سمت شرق یا غرب می باشد اما نقصیه آن تکرار پانل¬های جنوبی برای خانه¬های شمالی می باشد که سبب شده می باشد اتق¬های رو به شمال ( با در نظر داشتن ایوان جلوی آن) نورگیری کافی نداشته و تاریک باشند به¬طوری¬که حتی در ساعات روز هم در بسیاری از منازل چراغ اتاق روشن بود.
در بعضی از تیپ¬های خانه¬ها کمی عمق سایه¬بان در حدی می باشد که نمی¬تواند با تابش شدید نور به داخل اتاق¬های جنوبی مقابله کند و عبور از فضای زیر سایه¬بان، که به¬عنوان فضای ارتباطی در این دسته خانه¬ها مورد بهره گیری می باشد در گرمای تابستان بسیار دشوار می باشد و در بعضی دیگر نحوه قرارگیری اتاق نسبت به ایوان سبب تاریکی اتاق شده می باشد.

شکل و جهت قرارگیری بعضی خانه¬ها در شوشتر¬نو به¬نحوی می باشد که حیاط¬ها در فصل زمستان هم¬آفتابگیر خانه می باشد. این خصوصیت حیاط¬های شوشتر¬نو مورد پسند ساکنین خانه¬ها نیست.
اگلوهای مورد بهره گیری در شوشتر¬نو برای ارتباط اتاق¬ها و فضاهای خدماتی:
در شوشتر¬نو ارتباط فضاهای داخلی خانه به¬گونه عمده از طریق ایوان سرپوشیده صورت می¬گیرد، در یکی از تیپ¬های خانه¬ها و نیز در آپارتمان¬های 4 طبقه ارتباط از طریق هال مرکزی می باشد و در یکی از تیپ¬ها ارتباط میان دو اتاق اصلی( علاوه بر ایوان سرپوشیده) به گونه مستقیم صورت می¬گیرد.
ارتباط فضاهای بسته مسکونی با هم از طریق فضای نیمه¬باز سبب شده می باشد که میزان