عنوان : مطالعه واژه های تیره و شفاف در شعر کودک و نوجوان

دانشگاه آزاد اسلامی

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

واحد بردسیر

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ادبیات فارسی «M.A»

عنوان :

مطالعه واژه های تیره و شفاف در شعر کودک و نوجوان

  استاد راهنما:

خانم دکتر واله جلالی

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

چکیده………………………………… ‌ل

مقدمه………………………………… 1

فصل اول : کلیات پژوهش……………………. 3

1-1- اظهار مسئله……………………….. 4

1-2- اهمیت و ضرورت پژوهش:………………. 4

1-3- اهداف پژوهش:……………………… 5

1-3-1- اهداف کلی:…………………….. 5

1-3-2- اهداف جزیی :…………………… 5

1-4- سؤالات پژوهش:……………………… 5

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

1-5- فرضیه های پژوهش…………………… 7

1-6- تعریف واژگان کلیدی :………………. 6

فصل دوم : پیشینه پژوهش…………………… 7

فصل سوّم : روش پژوهش…………………….. 19

محدودیت ها و موانع…………………… 123

فصل چهارم : یافته های پژوهش……………… 22

بخش اول : زبان……………………….. 23

4-1-1- از میان رفتن انگیزش……………. 23

4-1-2- انگیزش آوایی و ساختی…………… 23

4-1-3- تغییرات آوایی…………………. 26

4-1-4- معنی حقیقی ومعنی مجازی…………. 28

4-1-5- ریشه شناسی یا وجه اشتقاقی………. 30

4-1-6- انواع ریشه شناسی عامیانه……….. 31

4-1-7- معرفی شفافیت و تیرگی معنایی…….. 34

4-1-8- واژه مشتق و واژه مرکب………….. 41

4-1-9- واژه های غیر بسیط……………… 50

4-1-10- اصطلاحات……………………… 54

4-1-11- ارتباط معنایی بین اجزای واژه مرکب. 58

بخش دوم : موضوع اصلی شعر کودک و نوجوان (خداوند)    73

4-2-1-ریشه های شعر کودک در ایران :…….. 75

4-2-2- دوره مشروطه :…………………. 76

4-2-3- دوره پس از مشروطه :……………. 76

4-2-4- بنیانگذاران شعر کودک درایران……. 76

4-2-5- دوره های سه گانه شعر کودک در ایران. 77

4-2-6-جمع آوری اطلاعات در اشعار کودک و نوجوان :   77

4-2-7-ترکیبات وصفی و اضافی:…………… 77

4-2-8-تشبیهات :……………………… 80

4-2-9-برشمردن نعمت ها :………………. 81

4-2-10-دعا ها و درخواستها :……………. 86

4-2-11-جایگاه خدا :………………….. 87

4-2-12-عبادت  و ارتباط با خدا :……….. 89

بخش سوم : کلمات تیره و شفاف در شعر شاعران کودک 91

4-3-1- محمود کیانوش پدر شعر کودک………. 91

4-3-2- مصطفی رحمان دوست………………. 96

4-3-3- اسدالله شعبانی………………….. 102

4-3-4- پروین دولت آبادی……………… 105

4-3-5- جعفر ابراهیمی………………… 110

4-3-6- افسانه شعبان نژاد…………….. 113

4-3-7- عباس یمینی شریف………………. 115

4-3-8- احمد شاملو…………………… 117

4-3-9- بیوک ملکی……………………. 120

فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات……….. 124

5-1- نتیجه گیری……………………… 125

5-2- پیشنهادات………………………. 126

منابع و ماخذ:……………………….. 127

چکیده
شعر کودک و نوجوان در ایران در آغاز دهه شصت از رشد نسبتا خوبی برخوردار شده می باشد. این گونه ی شعری چنان در حیطه زبانی، تخیل و موسیقی منحصر به فرد شده می باشد که به جرأت می توان آن را موج پنجم شعر ایران نامید در این رساله آغاز به مطالعه شفافیت و تیرگی معنایی در زبان فارسی و هم چنین در واژگان مرکب تصریح شده و در بخش چهارم به نقد و مطالعه این واژگان و طبقه بندی اطلاعات در سه سطح 1-واژگان غیر بسیط
2-اصطلاحات 3-جملات پرداخته شده و مدلی برای مطالعه درجه شفافیت و تیرگی معنایی  ارائه شده و فصل مشترک «صرف» و «معنی شناسی» را باز نموده می باشد و به روش سندکاوی و کتابخانه ای و توصیفی و تحلیلی به نگارش درآمده در انتها نیز از اطلاعات بدست آمده نتیجه گیری به اقدام آمده می باشد.

شعر کودک و نوجوان شعری می باشد که با زبان و تخیل و درک و هیجان کودک و نوجوانان تناسب داشته باشد در یک جمله این که قابل فهم برای این گروه های سنی باشد با این تعریف حیطه شعر کودک نسبت به شعر بزرگسال محدود تر می گردد اماعده ای عقیده دارند که شعر کودک شعری می باشد که کودکان آنرا می فهمند و بزرگسالان نیز ازآن لذت می برند.

زبان دائما در حال تغییرات در نتیجه این تغییر ممکن می باشد کلماتی که روزی شفاف بوده اند به کلمات تیره تبدیل شوند یعنی انگیزش خود را از دست بدهند این حالت ممکن می باشد برای انگیزش آوایی، انگیزش ساختگی و انگیزش معنایی پیش بیاید.

در بحث تیره و شفاف بودن واژگان اگر قاعده مندی در ساخت واژه مطرح باشد شفافیت نیز امکان وقوع پیدا می کند و حاصل کار به لحاظ زبانی شفاف می گردد و از سوی دیگر هر چه بر تعداد قواعد افزوده گردد تا ساخت واژه توجیه گردد احتمالا پیچیدگی بیشتر و شفافیت کمتری می گردد و فرایند به سمت تیرگی پیش می رود به گونه ای که پذیرش ساخت های تیره از سوی جامعه زبانی بر حسب توافق عام خواهد بود زیرا یا فرایند تولید زبانی بی قاعده می باشد یا اینکه به علت کثرت تعداد قواعد دنبال کردن تشخیص آنها مشکل خواهد گردید.

مقدمه

شعر فارسی با قدمت هزار ساله اش در حوزه شعر کودک و نوجوان هنوز نوپاست.عمر آن هم به زحمت به هفتاد سال می رسد اوایل دهه بیست را میتوان آغاز شعر کودک در ایران دانست این به آن معنا نیست که قبل از این تاریخ کودکان شعر نمی خوانده اند واز شعر محروم بوده اند. بر عکس کودکان آن روزها شاید بیش از زمان ما با شعر مانوس بودند. لالایی های مادران اولین زمزمه های شاعرانه ای بود که شعر را در جان و روح نوباوگان می نشاند. پس از ورود به جامعه هم کودکان با گنجنیه عظیمی از فرهنگ شفاهی عامه روبرو می شدند که غالبا منظوم و ا زجوهره شعر برخوردار بود. اشعار، آوازها، تعزیه ها، مناجاتها، شاهنامه خوانیها و ..درمناسبتهای مختلف از قبیل عروسی، عزا، نوروز ،ایام ماه محرم، ماه رمضان و .. در بین مردم رایج بود بسیاری از مفاهیم اخلاقی و مذهبی هم با همین زبان شعر، سینه به سینه به کودکان و نسل بعد منتقل می گردید.

همزمان با انقلاب مشروطه وتغییراتی که در عرصه ادبیات پدید آمد اندک اندک ادبیات کودکان نیز مورد توجه قرار گرفت در تاریخ هزار ساله شعرفارسی اشعاری را میتوان پیدا نمود که خطاب به کودکان و نوجوانان وبرای بهره گیری ایشان سرود شده اند اما جریان عمومی و مستقل شعر کودک در سالهای پس از مشروطه در ایران شکل گرفت. (تاریخ ادبیات دینی کودک و نوجوان، کاشفی خوانساری : 135

اگر چه امروزه زبان شناسی به مثابه ی علم مطالعه ی زبان در پنج حوزه ی آواشناسی، واج شناسی، صرف، نحو، معنی شناسی و کاربرد شناسی معرفی می گردد و صرف دیگر هیاتی مستقل یافته می باشد با این تفاصیل ترسیم مرز قاطع میان صرف و نحو درهمه ی موارد به آسانی صورت نمی گیرد. درواقع قائل شدن مرزهای قاطع میان این پنج حوزه عملا غیر ممکن می باشد.

دراین جا به ذکر این نکته اکتفا می گردد که فرایند دخیل در حذف عناصر از این جمله های زیربنایی و انتقال معنی حذف شده به واحدهای باقی مانده فرایند معنایی فعالی به شمار می رود که افزایش وکاهش معنایی نامیده می گردد.

شفافیت و تیرگی معنایی، مقصود از واژه های شفاف آن دسته از کلمه هاست که از روی صدا یا ساخت آنها میتوان به معنی شان پی برد یا معنی آنها را حدس زد و به تعبیری بین صدا یا ساخت آنها با معنی شان ارتباط ای وجود داشته باشد مانند «چک چک» و  «خود نویس » واژه های تیره آنهایی می باشد که معنی آنها از ظاهرشان پیدا نیست مانند کاغذ، صندلی، تعاریف مختلفی از زبان شناسان پیرامون شفافیت و تیرگی معنایی مطرح شده می باشد که در بخش پیشینه به آنها خواهیم پرداخت.

تعداد صفحه : 162