عنوان : مطالعه مقایسه‌ای کیفیت سود گزارش شده با سود تجدید ارائه شده  شرکت های پذیرفته شده در بورس 

دانشگاه شهيد باهنر کرمان

دانشکده مديريت و اقتصاد

گروه حسابداری

پايان نامه تحصیلی کارشناسي ارشد

تحت عنوان:

مطالعه مقایسه‌ای کیفیت سود گزارش شده با سود تجدید ارائه شده

شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

استاد راهنما :

دکتر مهدی بهارمقدم

استاد مشاور:

دکتر احمد خدامی پور

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

فصل اول:كليات تحقيق

عنوان.. …صفحه

1-1 مقدمه 2

2-1 تشريح و بيان مسأله 4

3-1 اهميت و ضرورت انجام تحقيق. 6

4-1 اهداف تحقيق. 7

5-1 سوابق مربوط. 8

6-1 فرضيه هاي تحقيق. 9

7-1 قلمرو تحقيق. 9

8-1 روش تحقيق. 9

 9-1 جامعه و نمونه آماري 10

 10-1 تعریف واژه های بهره گیری شده در پژوهش 11      

اختصار فصل. 12

فصل دوم: مبانی نظری و ادبیات پژوهش

بخش اول: مبانی نظری

1-2 مقدمه 14

2-2 معیارهای ارزیابی کیفیت سود 17

3-2 عناصر تاثیرگذار بر کیفیت سود 27

1-4-2 اثرتجدید ارائه بر دوره های زمانی بعد از تجدید ارائه 32

1-5-2 اثر تجدید ارائه صورت های مالی بر سود شرکت 36

2-5-2 پیامدهای تجدید ارائه صورت های مالی. 37

3-5-2 اهمیت و ماهیت تعدیلات سنواتی 38

4-5-2 انگیزه های تجدید ارائه صورت های مالی. 41

بخش دوم: ادبیات پژوهش

6-2 مروری بر تحقیقات قبلی 42

عنوان.. ...صفحه

1-6-2 تحقيقات خارجي. 42

2-6-2 تحقيقات داخلي. 48

اختصار فصل‌. 51

فصل سوم:روش تحقيق

1-3 مقدمه 53

2-3 جامعه آماري. 53

1-2-3 نمونه آماري. 53

3-3 نحوه گردآوري داده‌ها 53

4-3  روش تحقيق. 54

5-3  نحوه  اندازه گيري متغيرهاي تحقيق. 55

1-5-3 متغير وابسته 55

2-5-3 متغيرهاي مستقل 55

3-5-3 مدل رگرسیون خطی 55

6-3  فرضیات تحقيق. 56

7-3 آماره t 56

8-3 فرض های زیربنایی آزمون t با نمونه های مستقل 56

9-3 فرايند آزمون فرضيه ها 57

1-9-3 روش آزمون فرضيه ها 57

اختصار فصل. 57

فصل چهارم:تجزيه و تحليل داده ها

1-4 مقدمه 59

2-4 تحليل توصيفي داده ها 59

3-4 نتايج اجراي مدلها و آزمون فرضيه ها 61

عنوان.. …صفحه

4-4 نتايج آزمون فرضيه ها براي کليه شرکتهاي نمونه 62

1-4-4 نتايج آزمون فرضيه اول. 62

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

2-4-4 نتايج آزمون فرضيه دوم 62

اختصار فصل. 63

فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات

1-5 مقدمه 65

2-5 جمع بندي. 65

3-5 نتيجه گيري. 66

4-5 محدوديتهاي تحقيق. 67

5-5 پيشنهادها 68

فهرست منابع

منابع فارسي. 69

منابع انگلیسی 70

پيوست

 جداول. 74

1-1مقدمه

    کیفیت سود و به تعبیری کیفیت گزارشگری مالی، مورد علاقه کسانی می باشد که از این گزارش ها برای تصمیم گیریهای سرمایه گذاری و انعقاد قراردادهای مختلف بهره گیری می کنند. به علاوه،   می توان گفت که از دیدگاه تدوین کنندگان استاندارد، کیفیت گزارش های مالی به صورت غیر مستقیم نشان دهنده کیفیت استانداردهای گزارشگری مالی می باشد. سود گزارش شده و روابط بدست آمده از آن، معمولاً در قراردادهای حقوق، پاداش و قراردادهای استقراض مورد بهره گیری قرار  می گیرد.

    تصمیم گیری برای قراردادی که براساس کیفیت سود پایین باشد، باعث انتقال ناخواسته ثروت خواهد گردید. برای مثال سودهای بیش از حد نشان داده شده که به عنوان معیار ارزیابی عملکرد مدیریت قرار می گیرد، منجر به انتقال حقوق و مزایای بیش از اندازه به مدیریت خواهد گردید. به گونه ای مشابه ، سودهای متورم ممکن می باشد ورشکستگی ناگهانی شرکت را پنهان سازد که این خود باعث اعتبار دادن نادرست از سوی اعتبار دهندگان خواهد گردید. از اين رو، ضروري می باشد كه اطلاعات حسابداري خصوصيات كيفي مندرج در مفاهيم نظري استانداردهاي حسابداري را احراز نمايد، تا موجب جابجايي غيرمنصفانه منافع ذينفعان نگردد.

    از دیدگاه سرمایه گذاری،کیفیت سود پایین مطلوب نیست، زیرا که نشانگر وجود ریسک در تخصیص منابع به آن بخش می باشد. کیفیت سود پایین کارایی نداشته، زیرا که باعث کاهش رشد اقتصادی از طریق تخصیص نادرست سرمایه ها خواهد گردید. از طرفی کیفیت سود پایین باعث انحراف منابع از طرح های با بازدهی واقعی به طرح های با بازدهی غیر واقعی می گردد و در نهایت، کاهش رشد اقتصادی را در پی خواهد داشت.

    گزارش هاي مالي از مهمترين فرآورده هاي سيستم حسابداري می باشد كه اهداف عمده آن فراهم آوردن اطلاعات لازم برای ارزیابی عملکرد و توانایی سودآوری بنگاه اقتصادی می باشد. یکی از اقلام حسابداری که تهیه و ارائه می گردد سود خالص می باشد و کاربردهای متفاوتی دارد. از آنجایی که سود از مهمترین معیارهای ارزیابی عملکرد و تعیین کننده ارزش بنگاه اقتصادی تلقی می گردد، موضوع کیفیت سود مورد توجه محققان و دست اندرکاران حرفه حسابداری و مدیریت سرمایه گذاری قرار گرفته می باشد.

1-1-1معیارهای ارزیابی کیفیت سود

    با عنایت به این که تعریف یکسانی از کیفیت سود ارايه نشده می باشد، معیار ارزیابی یکسانی نیز وجود ندارد. بطور کلی می توان معیارهای ارزیابی کیفیت سود و اجزای مربوط به آن را که در سال 2003 توسط توسط کاترین و وینسنت ارائه شده، به صورت زیر طبقه بندی نمود : )اسماعیلی، 1385(

الف )مفهوم کیفیت سود مبتنی بر سری زمانی ویژگی های سود :

1- پایداری سود.[1]

 2- قابلیت پیش بینی سود.[2]

3-  نوسان پذیری سود.[3]

ب )مفهوم کیفیت سود بر اساس ارتباط بین سود و اقلام تعهدی و وجه نقد

1- نسبت وجه نقد حاصل از فعالیتهای عملیاتی[4] به سود

2-تغییر در کل اقلام تعهدی

3-پیش بینی اجزای اختیاری اقلام تعهدی به کمک متغیر های حسابداری

4- پیش بینی روابط بین اقلام تعهدی و جریانات نقدی[5]

ج) مفهوم کیفیت سود بر اساس ویژگی های کیفی چارچوب نظری هیات استاندارد های حسابداری مالی[6]  :

1- مربوط بودن[7]

2- قابلیت اتکا[8]

د)مفهوم کیفیت سود بر اساس تاثیر گذاری در تصمیم

1- قضاوتها و برآوردها، معیاری معکوس از کیفیت سود .

 2- ارتباط معکوس بین کیفیت سود و تغییر استاندارد های حسابداری

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

1-2تشريح و بيان مسأله

     در سال های اخیر تجدید ارائه صورت های مالی توجه بسیاری از صاحب نظران را به خود جلب کرده می باشد.. مطالعات انجام شده در سال های 1997 تا 2006 بر روی تعدادی از شرکت ها در بخش     خزانه داری امریکا حاکی از این می باشد که تعداد اقلام تجدید ارائه شده رو به افزایش می باشد و تعداد این اقلام تا کنون به هفده قلم رسیده می باشد.تحقیقات مشابه ای که در ایران انجام شده نیز تصریح به این دارد که، درصد بالايي از شركت‌هاي ايراني، به دليل اصلاح اشتباهات حسابداري، صورت‌هاي مالي را تجديد ارائه و رقمي را تحت عنوان تعديلات گزارش مي‌كنند.

    ازآنجا كه به نظر مي‌رسد اين طریقه همچنان ادامه می یابد، مي‌توان انتظار داشت كه صورت‌هاي مالي دوره جاري نيز در سال‌هاي بعد دستخوش اصلاح اشتباه گردد و سودي كه به عنوان سود خالص دوره جاري به سود (زيان) انباشته ابتداي دوره اضافه شده و مبناي تقسيم سود بين سهامداران و اعطاي پاداش به مديران قرار گرفته می باشد، با رقم تعديلات اصلاح گردد. بنابراين، درصورت افزايش يا ثابت ماندن تعداد اين قبيل شركت‌ها، به‌ويژه با در نظر داشتن وجود شركت‌هايي كه تقريبا همه ساله چنين رقمي را گزارش مي‌كنند و نيز با در نظر داشتن اهميت رقم تعديلات نسبت به سود خالص دوره، اين تصور مي‌تواند به ذهن برسد كه اشتباه حسابداري و اصلاح آن در دوره‌هاي آتي منافعي را براي مديريت شركت‌ها به همراه دارد و اطلاعات حسابداري، علاوه بر اين كه عاري از اشتباه نيست،‌ از تمايلات جانبدارانه نيز عاري نمي‌باشد.

    این موضوع می تواند تاثیر مستقیمی بر اتکا پذیری اطلاعات مالی داشته و نیازمند توجه و مطالعه دقیق تری می باشد. همراه با  تجدید ارائه  در شرکتها و افزایش تعدیلات، از قابلیت توان صورتهای مالی کاسته شده و تاثیر منفی بر بازار می گذارد، یعنی مدیران با تهیه صورتهای مالی تجدید ارائه شده قصد فریب بازار و جلب رضایت سرمایه گذاران را دارند. با در نظر داشتن اهمیتی که به سود تجدید ارائه شده معطوف می گردد، تحقیقاتی نیز برروی ماهیت سود تجدید ارائه شده، انجام شده می باشد و بیشتر این تحقیقات به تاثیر سود تجدید ارائه شده بر بازار، متمرکز بوده می باشد. تجدید ارائه تعداد زیادی از اقلام صورت های مالی در شرکتها، نه تنها بر روی ارزش بازار شرکتها تاثیر می گذارد بلکه بر روی کیفیت داده های مالی آن شرکت هم موثر می باشد زیرا این امر در دوره‌هاي قبل تبعات منفي متعددي را به همراه دارد.

    رقم سود، مبناي محاسبه پاداش مديريت، ماليات، و سود تقسيمي به سهامداران می باشد. علاوه بر اين، ‌سود هر سهم(EPS) و نسبت قيمت به سود هر سهم(P/E) مانند شاخص‌هايي می باشد كه مورد بهره گیری تحليل‌گران و سرمايه‌گذاران قرار مي‌گيرد. بنابراين، رقم سود بر مناسبات اقتصادي ذینفعان تاثيرگذار می باشد. محتواي اطلاعاتي این تعديلات، اصلاح يا تعديل سودي می باشد كه در دوره‌هاي قبل مبناي تصميم‌گيري‌هاي اقتصادي قرار گرفته، اما اين تعدیل، با تاخير و پس از اتخاذ تصميمات مرتبط ارائه مي‌گردد. از اين رو،‌ در بسياري از موارد امكان بازانديشي در تصميمات گذشته و يا اصلاح جريانات نقدي مبتني بر اين اطلاعات وجود ندارد.

    پژوهش حاضر درصدد می باشد تا به این سوال پاسخ دهد که آیا سود تجدید ارائه شده با ارائه تعدیلات، بر روی کیفیت سود حسابداری دارد یا خیر؟ یعنی اینکه کیفیت سود تجدید ارائه شده نسبت به سود سال قبل چگونه می باشد. به بیانی دیگر، کیفیت کدام سود بهتر می باشد؟ سود اعلام شده یا سود تجدید ارائه شده. با تجدید ارائه سود توسط شرکتها بهره گیری کنندگان نمی دانند برای پیش بینی، کیفیت کدام سود بهتر می باشد تا در اخذ تصمیم  بهینه به  آنها کمک کند. در این پژوهش برای اندازه گیری کیفیت سود، از دو معیار قابلیت پیش بینی و پایداری سود بهره گیری شده و در بخش های بعدی به تشریح آنها پرداخته می گردد.

3-1اهميت و ضرورت انجام تحقيق

    تحلیل گران اوراق بهادار، مدیران شرکت ها، سرمایه گذاران و افرادی که در بازار سرمایه مشارکت دارند بیشترین توجه خود را به رقم سود خالص به عنوان آخرین قلم اطلاعاتی صورت سود و زیان معطوف می کنند. تاکید بیش از حد بر سود، تداعی کننده آن می باشد که بازار، سایر شاخص های عملکرد را  نادیده  می گیرد.

    سود به عنوان نتیجه نهایی فرآیند حسابداری که به میزان زیادی مورد توجه و تاکید              بهره گیری کنندگان اطلاعات حسابداری می باشد، تحت تاثیر رویه های حسابداری که مدیریت انتخاب کرده محاسبه شده می باشد. امکان انتخاب رویه های حسابداری به مدیریت فرصت می دهد تا در مورد زمان شناخت و اندازه گیری هزینه ها و درآمدها تصمیم گیری کند . مدیریت انگیزه دارد با به کارگیری غیر محافظه کارانه رویه های حسابداری ، رشد سود شرکت را ثبات بخشد. این اعمال نظر مدیریت، کیفیت سود حسابداری را کاهش می دهد، زیرا همان گونه که مدیریت، سود را افزایش می دهد اقلام تعهدی افزایش یافته و سود بر جریان نقدی فزونی می یابد.

    هرچه فاصله سود و جریان نقدی افزایش یابد کیفیت سود کاهش و از توانایی سود برای توضیح تغییرات بازده سهام کاسته می گردد. زیرا اقلام تعهدی با بازده آتی سهام ارتباط منفی دارد              (کنان 2001)[9]. پس ضعیف بودن ارتباط سود با بازده به کیفیت پایین سود نسبت داده می گردد.

هرچه سود به جریان نقدی نزدیک تر باشد، اقلام تعهدی آن کمتر و کیفیت سود بالاتر می باشد( لو 1989)[10]. در سالهای اخیر و به خصوص در نتیجه رسواییهای مالی تعدادی از شرکت های بزرگ، توجه روز افزونی به موضوع کیفیت سود معطوف شده می باشد. روسین و همکاران[11] سودی را با کیفیت تلقی می کنند که پایدار تر باشد. از دیدگاه ریچارد سون و همکاران[12](2001) کیفیت سود، درجه پایداری عملکرد عایدات در دوره آتی می باشد. پنمن و ژانگ [13]، کیفیت سود را توانایی سود در نشان دادن عایدات آتی تعریف می کنند. شیپرو و وینسنت [14]، کیفیت سود را میزان توانایی سود در اظهار صادقانه سود توصیف می نمایند. میکاییل و همکاران [15]، کیفیت سود را میزان محافظه کاری در سود گزارش شده می دانند.

    امروزه با وجود محدودیت هایی که در مورد سود گزارش شده حسابداری هست،         سرمایه گذاران, کیفیت سود را همچنان، شاخص بهتری برای نحوه تخصیص منابع خود می دانند. بطور کلی یکی از راههای تصمیم گیری بهینه جهت تحصیل سهام شرکتها، کیفیت سود بالا می باشد. سود حسابداری زمانی از کیفیت لازم برخوردار می باشد که از استمرار و قابلیت پیش بینی برخوردار باشد. چنانچه سود دارای کیفیت بالا باشد سهامداران با اطمینان می توانند نسبت به انتخاب سهام برای سرمایه گذاری، اقدام نمایند. (محمدرضا شورورزی،1378 (

    ارقام مندرج در صورتهای مالی شرکتها به ویژه رقم سود، آثار مالی به همراه دارد. این ارقام مبنای توزیع سود به سهام داران شرکت ، محاسبه پاداش مدیران و پرداخت مالیات می باشد . علاوه براین سود گزارش شده می تواند بر تصمیم گیری های سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان موثر باشد به همین دلیل رقم سود برای بهره گیری کنندگان از صورتهای مالی بسیار مهم می باشد، از این رو آنها نمی دانندکه کیفیت کدام سود بهتر می باشد، سود اعلام شده یا سود تجدید ارائه شده. از طرف دیگر، شرکتها سودشان را تجدید ارائه  می کنند و بهره گیری کنندگان نمی دانند برای پیش بینی،کیفیت کدام سود بهتر می باشد. اگر چه تحقیقاتی پیرامون کیفیت سود انجام شده، اما تحقیقی در خصوص کیفیت سودهای تجدید ارائه شده در ایران انجام نگردیده می باشد. در این راستا، پژوهش حاضر به مطالعه کیفیت سودهای تجدید ارائه شده از دو زاویه، قابلیت پیش بینی و پایداری سود می پردازد.

4-1 اهداف تحقيق

    با در نظر گرفتن زمينه تحقيقات گذشته و نتايج آن،که در پیشینه به آنها تصریح مي گردد، در اين تحقيق کوشش شده با بهره گیری از اطلاعات سيستم حسابداري مالي، به مطالعه مقایسه‌ای کیفیت سود گزارش شده با سود تجدید ارائه شده پرداخته گردد. هدف پژوهش حاضر مطالعه این سوالات می باشد:

1- آیا سود تجدید ارائه شده در مقایسه با سود گزارش شده قبلی معیار بهتری برای سود آوری       می باشد یا خیر.

2- آیا تجدید ارائه منجر به تغییرات اساسی در کیفیت گزارشگری مالی شرکتها می گردد یا خیر .

3- آیا سود های تجدید نظر شده بر بهبود کیفیت سود تاثیری دارد یا خیر.

5-1 سوابق پژوهش

    روسین و دیگران (1999) و بدای و دیگران[16] (2002)و پنمن و ژانگ (2002)،به این نتیجه رسیدند که به کارگیری اصول حسابداری یکنواخت منجربه نگهداشت یا پایداری بیشتر سودها شده و باعث می گردد که سودهای جاری یک پیش بینی کننده خوبی برای سودهای آتی باشد. همسو با این دیدگاه که یکی از ویژگی های کیفیت سود عبارت می باشد از توانایی سودهای جاری در        پیش بینی سودهای آتی؛ ارائه مجددی که ناشی از انحراف بکارگیری اصول حسابداری باشد می تواند به این منجر گردد که سودهای جاری معیار اثربخشی برای سودهای آتی نباشند. درک اولیه بهره گیری کنندگان از اطلاعات مالی می تواند این باشدکه ارائه مجدد سود نشانه ای از سودهای آتی باشد؛ زیرا باور عمیق به ارائه ی مجدد این می باشد که بر اثر به کارگیری صحیح قواعد حسابداری به وجود       آمده اند، تحقیقات حسابداران این نظریه را ارائه می کنند که ممکن می باشد سودهای تجدید ارائه شده نشانه کوچکی از سودهای آتی باشند.

     هی[17] (2008)، در تحقیقی به مطالعه کیفیت سود و پایداری سود پرداخت و به نتایج زیر رسید:

– سودهای تجدید ارائه شده دارای پایداری بیشتری نسبت به سودهای گزارش شده اولیه هستند.

 – ارائه ی مجدد دارای یک اثر معنادار بر پایداری سود فراتر از سال تجدید ارائه می باشد.

 – نوع حساب تجدید ارائه شده دارای اهمیت می باشد.و شرکت هایی که حساب های اصلی را تجدید ارائه کرده اند دارای پایداری بیشتری نسبت به شرکت هایی هستند که حساب های غیر اصلی را تجدید ارائه کرده اند.

 – شرکت های تجدید ارائه کننده سود پایداری بیشتری نسبت به شرکت های غیر تجدید ارائه کننده سود دارند.

– تجدید ارائه یک اثر پایداربر سیستم های گزارشگری مالی شرکت های تجدید ارائه کننده دارد.

    ثقفی و کردستانی(1383)، در مطالعات خود به این نتیجه رسیدند که، پایداری سود به معنی تکرار پذیری و استمرار سود جاری می باشد. هر چه پایداری سود بیشتر باشد، شرکت توان بیشتری در حفظ سود های جاری دارد و کیفیت سود شرکت بیشتر می باشد.

تعداد صفحه :141

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان