گرایشفقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان : تشبه به کفار از منظر فقه امامیه

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد ياسوج

 دانشكده علوم انسانی، گروه الهیات

پايان‌نامه براي دريافت درجه كارشناسي ارشد «M.A.»

گرایش: فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان:

تشبه به کفار از منظر فقه امامیه

استاد راهنما:

دکتر عبدالحميد فرزانه

 استاد مشاور:

دکتر محمدرضا حبیبی مهر

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان         صفحه

چکیده         1  

فصل اول: كليات

 1-1- مقدمه       2

1-2- ضرورت پژوهش  3

1-3- پرسش اصلی پژوهش (مسأله‌ي پژوهش) 3

1-4- اظهار مسأله‌  4

1-5- پيشينه‌ي تحقيق  6

1-6- فرضیه ها 10

1-7- اهداف پژوهش  10

1-8- روش کار 10

1-8-1- نوع روش پژوهش  10

1-8-2- روش گرد‌آوری اطلاعات ( میدانی، کتابخانه‌ای و غیره ) 10

1-9- محدودیت های پژوهش  10

1-10- واژه شناسی موضوع بحث   11

1-10-1- معنای تشبه  11

1-10-1-1- الفاظ هم معنای با «تشبه»  12

1-10-1-2- التمثیل  12

1-10-1-3- المحاکاه 12

1-10-1-4- الاتباع  12

1-10-1-5- الموافقه  12

1-10-1-6- التأسّی  13

1-11- تشبه در اصطلاح فقها 13

1-12- معنای لغوی کفار 13

1-12-1- معناي كفر در لغت   13

1-12-2- معانی واژه «کفر» در احادیث   13

1-12-3- معنای واژه «کفر» در قرآن  14

1-12-4- کفر در اصطلاح فقها 15

1-13- معناي اصطلاحي كفار 16

1-14- اسلام  18

1-14-1- اسلام از نظر لغوي  18

1-14-2- اسلام از نظر اصطلاحي  18

1-15- نفي سبيل  20

1-15-1- مطالعه واژه نفي سبیل در لغت   20

1-15-2- مطالعه واژه‌ي سبیل در قرآن کریم  21

1-15-3- نفي سبيل از نظر اصطلاحي  21

1-16- تهاجم فرهنگي  21

1-16-1- تهاجم فرهنگي از نظر لغوي  22

1-16-2- تهاجم فرهنگي از نظر اصطلاحي  22

1-6-3- زمینه ها و عوامل تهاجم فرهنگی  23

فصل دوّم: تشبه به کفار از نظر قرآن کریم و مفسّران

2-1- آیه‌ي 115، سوره‌ي نساء 27

2-1-1- شأن نزول آیه‌ي 115  27

2-1-2- نظر مفسرین در مورد این آیه  28

2-1-3- نکته ها و پیام ها 31

2-2- آیه‌ي 49 سوره‌ي مائده 32

2-2-1- شأن نزول  32

2-2-2- نظر مفسرین در مورد این آیه  33

2-2-3- پیام ها و نکته ها 37

2-3- سوره‌ي آل عمران: آیه‌ي 149  38

2-3-1- شأن نزول  38

2-3-2- نظر مفسرین در مورد این آیه  39

2-3-3- نکته ها و پیام ها 41

 2-4- سوره‌ي یونس، آیه‌ي 35  42

2-4-1- شأن نزول  42

2-4-2- نظر مفسرین در مورد این آیه  42

2-4-3- نکته ها و پیام ها 44

2-5- آیات تحریم دوستی با کفار 44

2-6- طهارت یا نجاست اهل کتاب 46

2-6-1- دلائل قائلان به نجاست اهل کتاب   46

2-6-1-1- آیه‌ي 28 سوره‌ي توبه  46

2-6-1-2- آیه‌ي 28 سوره‌ي انعام  48

2-7- دلائل قائلان به طهارت اهل کتاب   49

2-7-1- آیه ي 5 سوره ي مائده 49

2-7-2- روایات   51

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

2-8- جمع بندي و نتيجه‌گيري  52

فصل سوم: تشبه به کفار در روایات معصومين (ع)

3-1- تشبه به کفار در عبادت   54

3-2- تشبه به کفار در غیر عبادت   56

3-2-1- شبه به کفّار در پوشش    57

3-2-1-1- روایات داراي شمول عام  57

3-2-1-2- روايات خاصّ    58

3-2-2- تشبه به کفّار در آرایش    61

3-2-2-1- روايات عام  61

3-2-2-2- روايات خاص    61

3-2-3- تشبّه به کفّار در آداب و رسوم  64

3-2-3-1- روايات عامّ  64

3-2-3-2- روايات خاص    64

3-2-4- روایاتی که در مورد غذا و پوشاک آمده می باشد   64

3-2-5- روایتی که در مورد «جارو کردن بیرونی منزل» وارد شده می باشد   66

3-3- دیدگاه فقها و مراجع تقلید در مورد تشبه به کفار 67

3-4- جمع بندي و نتيجه گيري  68

فصل چهارم: قواعد فقهی حاکم بر روابط مسلمانان و کفار

4-1- قاعده‌‌ي نفی سبیل  70

4-2- ضرورت قاعده‌ي نفی سبیل  71

4-3- مدارک و مستندات حجیت قاعده‌ي نفی سبیل  72

4-3-1- آیه‌ي 141 سوره‌ي نساء 72

4-3-1-1- نظر مفسرين در مورد اين آيه  72

4-3-2- حدیث اعتلاء 76

4-3-3- اجماع  78

4-3-4- تسالم اصحاب   78

4-3-5- عقل  79

4-3-6- مناسبت حکم و موضوع  79

4-4- موارد تطبیق قاعده 79

4-4-1- ذلت و عدم جواز اجار ه ی مسلم بر کافر 79

4-4-2- عدم جواز ازدواج با مرتد ملی و فطری  80

4-4-3- عدم جواز ولایت کافر بر مسلمان  80

4-4-4- عدم جواز تولیت کافر بر اوقاف مسلمانان  80

4-4-5- عدم ثبوت حق شفعه برای کافر 80

4-4-6- عدم جواز تزویج زن مسلمان با کافر 80

4-4-7- بطلان نکاح با ارتداد مرد 81

4-4-8- سقوط حق قصاص    81

4-5- تأثیر قاعده‌ي نفي سبيل در مبارزه با استعمار 81

4-5-1- حکم جهاد و بسیج عمومی اسلامی علیه انگلیس    81

4-5-2- حکم جهاد علیه ایتالیا، روسیه و انگلیس    81

4-5-3- فتوا به ملی شدن صنعت نفت   81

4-5-4- تحریم پارچه‌ها و لباس‌های خارجی  82

4-5-5- تحریم انتخاب فیصل درعراق  82

4-5-6- تحریم مظاهر غرب   82

4-5-7- تحریم استعمال توتون و تنباکو 82

4-5-8- حکم به کفر کمونیسم  83

4-6- قاعده‌ي نفی سبیل در فتاوای امام خمینی(ره) 83

4-7- جايگاه قاعده‌ي نفی سبیل در قانون اساسی  84

4-8- قاعده‌ي شدت بر كفار 85

4-9- قاعده‌ي ذلّت كفار 85

4-10- قاعده‌ي عدالت   86

4-11- قاعده‌ي تقیه  88

4-12- قاعده‌ي مصلحت   90

4-12-1- قلمرو مصلحت   90

4-12-2- مصلحت از دیدگاه امام خمینی  91

4-13- قاعده‌ي ولايت   91

4-13-1- توضیح و تبیین قاعده 91

4-14- جمع بندي و نتيجه‌گيري  92

فصل پنجم: تهاجم فرهنگی و ارتباط آن با تشبه به كفار

5-1- مراحل تهاجم فرهنگی 

5-1-1- الغای فرهنگ خودی  94

5-1-2- القای فرهنگ بیگانه  95

5-1-3- تثبیت فرهنگ بیگانه  95

5-2- روش‌های حفظ فرهنگ اسلامی  96

5-2-1- تقويت مبانی فرهنگ اسلامی  96

5-2-2- طراحي و به كارگيري راهبرد فرهنگی  96

5-3- راهکارهای صیانت از فرهنگ اسلامی  97

5-3-1- مبارزه مستقیم (جهاد) 97

5-3-2- تحریم‌های اجتماعی و سیاسی  98

5-3-3- تحریم فرهنگی  100

5-4- جمع بندي و نتيجه گيري فصل پنچم  102

 بحث و نتیجه گیری کلی 103

 پیشنهادات         105

 منابع و مأخذ         106

چکیده انگلیسی         112 

چکیده:

در این پژوهش كه به روش كتابخانه‌اي انجام شده می باشد ما را وادار نمود تا با مطالعه و مطالعه بحث تشبه به کفار از دیدگاه قرآن و آیاتی که نهی کننده این مطلب و نظر مفسران قران کریم در مورد این آیات را جويا شويم. همچنین با مطالعه علت های قائلان به نجاست و معتقدان به طهارت کفار اين گونه به نظر مي‌رسد كه كفار دارای نجاست ذاتی نبوده بلکه به علت مباشرت آنها با شراب، خوک، خون و مانند آنها می باشد و به همين دليل مسلمانان را از نزدیکی به آنها منع نموده‌اند. و همين­گونه احادیث و روایاتی که در زمان پیامبر و ائمه آورده شده می باشد و نظر فقها در مورد این احادیث و روایات که در دو حوزه اساسی تشبه به كفار در عبادات و غير عبادات پرداخته شده می باشد. به همين دليل عالمان ديني تشبه به کفار در امور عبادی و موارد گوناگون را به گونه مبسوط مورد بررسي قرار داده‌اند اما این بحث در امور غیر عبادی چندان مورد توجه واقع نشده و در باره‌ي آن بحث منظم و منسجمی ارائه نكرده‌اند، بلکه تنها در بعضی کتب فقهی به گونه محدود و مصداقی پیرامون آن بحث شده می باشد. به همین خاطر در این پژوهش علاوه بر پرداختن به بحث تشبه به کفار در امور عبادی به مباحث غیرعبادی مرتبط با آن به گونه مفصل از دیدگاه فقها پرداخته شده می باشد و علت های آنها با اتکا به آیات و روایات در سه حوزه‌ي پوشش، آرایش، آداب و رسوم مطالعه و اثبات گردیده می باشد.که مقتضای آنها در بعضی موارد حرمت و در بعضی دیگر کراهت می باشد. از اين رو با مطالعه قائده‌ي نفی سبیل و مفاد و محتوای آن ثابت كرده‌ايم که اگر مسلمانان خود به کفار اجازه تجاوز و برتری ندهند هیچ­وقت غلبه و سلطه‌ای از جانب آنها بر مسلمانان نظاره نمی‌گردد. يكي ديگر از بحث‌هاي مرتبط با اين موضوع تهاجم فرهنگی می باشد، كه در پايان اين جستار مورد مطالعه قرار گرفته می باشد از اين رو اين امر منجر به نابودی و انحطاط فرهنگ غنی اسلامی می گردد و جامعه مسلمانان را از لحاظ فرهنگی در معرض خطر قرار خواهد داد و لذا تشبه كفار به عنوان يكي از عوامل بستر ساز تهاجم فرهنگي از نظر فقهي كاري نامشروع و حرام مي‌باشد.

کلید واژگان: تشبُّه، کفّار، نفي سبيل، اسلام، تهاجم فرهنگي

1-1- مقدمه

یکی از ویژگی‌های مهم مکتب تشیع بهره گیری از عنصر اجتهاد در گستره­ی نصوص دینی می باشد. این ویژگی، سبب پویایی و تحرک هر چه بیشتر مکتب و نیز کسب توان مناسب در پاسخ­گویی به موضوعات نو پیدا، بوده و هست. تکامل و گسترش رشته های مختلف علوم اسلامی، مانند دانش فقه در پرتو همین عنصر اجتهاد و نیز کوشش دانشمندان و فقیهان بزرگ و زمان شناس صورت پذیرفته می باشد.

عصر حاضر به جهت ظهور عقاید و مکاتب مختلف بشری، تحولات چشمگیر علمی­- ­صنعتی و نگاه نقادانه به دین و گسترش ارتباطات، مسئولیت عالمان دینی را دو چندان کرده می باشد. عالمان و فقیهان بایستی به نیکی چالش­های جدید را دریابند، موضوعات جدید را پاسخ در خور دهند و میراث کهن فقه شیعه را به زبان روز و متناسب با فهم و انتظار بشر سرگشته و نقاد امروز بازسازی نمایند تا از رهگذر این کوشش، دین و فقه را در عرصه ی زندگی اجتماعی جوامع بشری زنده و بالنده نگه دارند و مسئولیت دینی و تاریخی خویش را به بهترین وجه اعمال نمایند، که البته تلاشی وسیع و بسیج همگانی را می طلبد.

خداوند در قرآن کریم دین اسلام را به عنوان کاملترین دین به مسلمانان عرضه داشته و با این کار نعمت را بر مسلمانان تمام کرده می باشد: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي…». (شما را به حد كمال رسانيدم و برشما نعمتم را تمام كردم …) (سوره‌ي مائده آيه‌ي 3).

پس شارع مقدس، اسلام را دینی قرار داد تا همه‌ي مسلمانان با هر شکل و رنگ و زبان و آداب و رسوم به صورت یک امت و ملت واحد و یکپارچه درآیند، بحدی که هیچ امت و ملتی در شرافت و عظمت به مسلمانان نرسد و لذا متمایز بودن دین اسلام از سایر ادیان و مسلمانان از بین سایر مذاهب یکی از مقاصد شارع مقدس بوده می باشد. به همین دلیل برای تحقق این هدف، شارع مقدس و پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) در بسیاری از موارد و در مناسبت­های مختلف از شباهت ورزیدن مسلمانان به غیر مسلمانان نهی نموده اند. پس این مسأله به دلایلی که ذکر خواهد گردید، ضروری و مهم به نظر می‌رسد. در اين راستا جستار پيش رو كه به روش تحقيق كتابخانه‌اي و با تكيه بر آموزه‌هاي ديني و ديدگاه عالمان اسلامي انجام مي گردد، سعي دارد بحث تشبه به كفار و آثار فرهنگي، سياسي، اقتصادي و اجتماعي آن را مورد بررسي قرار داده و حكم شرعي آن را تبيين نماييد. البته پيش از اين فقهاء و انديشمندان اسلامي در مورد كلّيات اين موضوع مباحثي را مطرح و نكات ارزشمندي را يادآور شده‌اند كه زير بناي اين پژوهش بيشتر به مسائل روز جامعه نظر دارد، قرار خواهد گرفت.

1-2- ضرورت پژوهش

طّي بررسي‌هاي اوليه‌اي كه در مورد موضوع پايان نامه انجام شده نكات زير ضرورت اين پژوهش را تأييد مي نمايد:

1- گسترش دامنه‌ي روابط بشر­ها در دنیای کنونی، که نشأت گرفته از پیشرفت صنعت و تکنولوژی می باشد و جهان را به صورت دهکده­ای بزرگ درآورده می باشد. به طوری که بشر­ها به آسانی می­توانند با یکدیگر تماس گرفته و ارتباط مستقر سازند.

2- سلطه‌ي دولت­های کفر بر سازمان‌های جهانی و برخورداری آنان از قدرت نظامی و اقتصادی برتر، که عامل در اختیار گرفتن سیاست جهان شده می باشد.

3- گسترش ارتباطات علمی و آموزشی در مراکز پژوهشی و آموزش عالی.

4- فراوانی سفر‌های تفریحی و فرهنگی و رشد پدیده‌ای به نام «گردشگری».

5- استقرار دولت جمهوری اسلامی که بنا دارد کلیه‌ي روابط اجتماعی و فردی خود را بر اساس دین استوار سازد.

6- ارائه‌ي دیدگاهی جامع در مسأله‌ي شباهت ورزیدن به کفار.

7- نقد و پاسخ به ایراد‌ها در این زمینه.

8- شناخت و تبیین مبانی فکری و فقهی و سیاست خارجی جامعه‌ي اسلامی.

9- روشنگری در زمینه‌ي وظیفه‌ي عملی مسلمانان در ارتباط با پیروان ادیان دیگر.

لذا با در نظر داشتن نواهی شارع مقدس و پیامبر(ص) و ائمه‌ي معصومین(ع) در این زمینه و با نظر داشت ضرورت‌های فوق این جانب موضوع «تشبّه به کفّار» را به عنوان موضوع پایانه‌نامه‌ي خود انتخاب نمودم که البته موارد و مطالب مربوط به این موضوع در بین منابع مختلف و در ابواب گوناگون فقهی و حدیثی، به صورت پراکنده هست که یکی از موانع و معضلات این پژوهش به حساب می‌آید.

1-3- پرسش اصلی پژوهش (مسأله‌ي پژوهش)

1- تشبه به کفار به چه معناست و دیدگاه فقهای امامیه در این خصوص چه می باشد؟

1-4- اظهار مسأله‌

تشبه به کفار، روش های فردی و اجتماعی کافران در زندگی توسط یک مسلمان می باشد که او را به آنان شبیه می سازد. یکی از کارهایی که کافران و دشمنان جامعه‌ي اسلامی کوشش در رواج آن در بین مسلمانان دارند، همانند سازی شکلی و محتوای زندگی آنان با خودشان می باشد. به طوری که آنها دریافته‌اند که یکی از راه‌های تهاجم فرهنگی و تغییر فرهنگ مسلمانان، به ویژه جوانان، همسان سازی آنان با کفار می باشد. بدون شک شبیه شدن به کافران و اطاعت از آنها در صورتی که هدف آنان داخل شدن در جامعه‌ي کفار و خارج شدن از جامعه‌ي اسلامی باشد حرام می باشد. زیرا اگر شخص توجه داشته باشد که این اقدام به معنای بیرون شدن از اسلام می باشد مرتکب شدن آن موجب ارتداد می باشد و اگر متوجه این نکته نباشد و فقط به هدف شبیه شدن به کفار در امور خود از انان پیروی کنیم، این کار گناهی بزرگ به شمار می رود که زمینه ساز سلطه بیگانگان می باشد.

در منابع اسلامی آیات و روایات فراوانی هست که ما را به حرمت تشبه به کفار و تبعیت از آنان رهنمون می سازد. مانند اینکه خداوند می فرماید: «وَ مَن يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِيرًا»

(و هر کس پس از روشن بودن حق برای او، با رسول خدا(ص) به مخالفت برخیزد و راهی غیر طریق اهل ایمان پیش گیرد، وی را به همان طریق باطل و راه ضلالت که برگزیده واگذاریم و او را به جهنم در افکنیم که آن مکان بسیار بد منزل گاهی می باشد). (سوره‌ي نساء، آيه‌ي115)

حتی می‌توان گفت که تشبه به کفار و پیروی از آنان بدون انگیزه‌ي فوق هم حرام می باشد؛ زیرا این کار یکی از مصادیق گمراهی و فساد می باشد و آیات و روایاتی مانند آیات زیر بر حرمت آن دلالت دارد … .

1- «وَ أَنِ احْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ اللّهُ وَ لاَتَتَّبِعْ أَهْوَاءهُمْ وَ احْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَن بَعْضِ مَا أَنزَلَ اللّهُ إِلَيْكَ …»؛ (و از هوس­های آنان پیروی مکن و از آنها برحذر باش، مبادا ترا از بعض احکامی که خدا برتو نازل کرده منحرف سازند). (سوره‌ي مائده، آيه‌ي 49)

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

2- «…. قُلِ اللّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَفَمَن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لاَّ يَهِدِّيَ إِلاَّ أَن يُهْدَى فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ» (بگو تنها خداست که خلق را به راه حق و طریق سعادت هدایت می کند، آیا آنکه خلق را به راه حق رهبری می کند سزاوارتر به پیروی می باشد).

یا آنکه خود هدایت نمی گردد مگر هدایتش کنند؟ پس شما مشرکان را چه شده و چگونه چنین قضاوت باطل می کنید؟). (سوره‌ي یونس، آيه‌ي35)

همچنین آیات دیگری دلالت دارند كه پیروی از کفار موجب گمراهی و تباهی می باشد. حکم مذکور در صورتی می باشد که فرد، قصد تشبه به کفار و تبعیت از آنها را به گونه مطلق در تمام کار‌ها داشته باشد؛ اما اگر چنین قصدی نداشته باشد، بلکه صرفاً عملش شبیه اقدام آنها باشد، در این صورت روایتی وارد شده که دلالت بر ممنوعیت دارند. (خرازی، 1388، ص 18)

تشبّه به کفّار موجب سلطه‌ي آنان بر مسلمانان در زمینه‌ي سیاسی، نظامی، اقتصادی و مانند آن شده بدین نحو که مثلاً تشبه مردم به کفار در سطح گسترده برای کفار توهم همگرایی مردم با آنان را ایجاد نماید و زمینه‌ي حمله نظامی آنان را فراهم سازد. با آنکه تشبه به کفار در انظار جهانی، به معنای اعراض مردم از حکومت اسلامی تلقی می­گردد و جایگاه دولت اسلامی در روابط بین‌المللی تضعیف می­گردد یا آنکه بر تشبه به کفار، مفاسد اجتماعی مترتب می­باشد و یا آنکه موجب ترویج دین کافران می­گردد، در این گونه موارد علاوه بر حکم تشبّه به کفّار می­توان به مسئله‌ي سلطه‌ي کافران بر مسلمانان تصریح نمود که خداوند در قرآن آن را ممنوع کرده می باشد و می­فرماید:

«الَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِن كَانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِّنَ اللّهِ قَالُواْ أَلَمْ نَكُن مَّعَكُمْ وَإِن كَانَ لِلْكَافِرِينَ نَصِيبٌ قَالُواْ أَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُم مِّنَ الْمُؤْمِنِينَ فَاللّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَه وَلَن يَجْعَلَ اللّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً» (سوره‌ي نساء، آيه‌ي 141)

(منافقان کسانى‌اند که در انتظار فرجام کار شما به سر مىبرند، پس اگر از جانب خدا پیروزى و گشایشى براى شما حاصل گردد مى گویند: آیا ما با شما نبودیم؟ پس ما نیز در بهره‌ها و غنایم سهمى داریم. و اگر براى کافران نصیبى از پیروزى باشد، به آنان می­گویند: آیا ما بر شما چیره نشدیم و شما را از پیوستن به مؤمنان باز نداشتیم؟ پس خداوند روز قیامت میان شما داورى مى­کند، و آن روز هیچگاه به سود کافران راهى بر ضد مؤمنان قرار نخواهد داد).

 از اين آيه به دست مي‌آيد که در شریعت اسلامی برای کافران، هیچ راه تسلطی بر مسلمانان قرار داده نشده می باشد.

تشبه به کفار در فقه در دو موضع اساسی مورد بحث قرار داده شده می باشد:

الف: تشبه به کفار در عبادت؛ به اين معنی که شخص، عبادت را با وضع خاص یا لباس خاص که شبیه کافران می باشد انجام دهد، چنان كه در روایت آمده می باشد؛ امام باقر(ع) فرمود؛ هنگامی که برای نماز ایستاده‌ای، دست راست را روی دست چپ و دست چپ را روی دست راست قرار نده، زیرا این کار خضوعی (تکفیر) می باشد که اهل کتاب انجام می‌دهند. (حرعاملی، 1409ق، ج 4، ص 1264)

ب: تشبه به کفاردر غیر عبادت: یعنی بشر در غیر عبادت در جنبه های گوناگون زندگی، تشبه به کفار نموده و خود را همانند آنان سازد، این تشبه به کفار در غیر عبادت شکل های گوناگونی دارد اما می توان آنها را به سه دسته اساسی تقسیم نمود؛

1- تشبه به کفار در پوشش؛ به نحوی که مسلمانان در لباس، کلاه، انگشتر، گردنبند و سایر پوشیدنی‌ها خود را شبیه به کافران سازند، همانند پوشیدن کراوات، پاپیون و لباس­هایی با مدل ها و تصاویر مخصوص به کفار كه ترويج فرهنگ آنان می باشد. در روایات، تشبه به کفار در خصوص پوشش مورد توجه قرار گرفته و مؤمنان از آن نهی شده‌اند. (شیخ صدوق، 1410ق، ص 348)

2- تشبه به کفار در آرایش؛ بدین معنی که مسلمانان در آرایش سر و صورت خود، همانند کفار اقدام کنند. در این باره نیز روایات مؤمنان را از این کار بر حذر داشته می باشد.

پوشیدن لباسی که تأثیر صلیب و مانند آن را دارد به قصد تشبه به کفار و تبعیت از آنان جایز نیست؛ به دلیل وجود آیاتی که از تبعیت از کفار منع می‌کنند. اگر پوشیدن این گونه لباس­ها به قصد زینت باشد نه تبعیت و تشبه به کفار، در این صورت مکروه می باشد و بهتر می باشد که این اقدام ترک گردد. این حکم در صورتی می باشد که پوشیدن این گونه لباس­ها، عنوان حرام دیگری از قبیل تضعیف حکومت یا جامعه‌ي اسلامی و یا ترویج مسیحیت، به خود نگیرد وگرنه همچنان که نگهداری صلیب و نصب آن حرام می باشد، پوشیدن لباسی که منقش به تأثیر صلیب نیز باشد حرام می باشد. زیرا برای ریشه‌کن کردن فساد، اتلاف صلیب واجب می باشد (حر عاملی، 1409ق ،ج 2، ص 88 ).

3- تشبه به کفار در آداب و رسوم؛ مقصود از آن، همانند شدن با کفار در آداب و رسومش می باشد که از ویژگی­ها و شعار­های آنان به شمار می رود. اکنون در جامعه نمونه­هایی از آن به چشم می خورد، مانند نگهداری حیوانات در کنار خود، کار کردن در روز جمعه، غذا خوردن نزد صاحبان عزا که در بعضی مناطق کشور معمول بوده و مخارج سنگینی بر صاحبان عزا تحمیل می­نماید. در این زمینه نیز اولیاء دین، مؤمنان را راهنمایی نموده و آنان را از تشبه به کفار بر حذر داشته اند. (شیخ صدوق، 1390 ق، ج 2، ص 348)

بقاء حکم تابع بقاء موضوع خود می باشد. پس اگر عملی در یک زمانی از ویژگی­های کفار باشد، اما بعداً طوری بین مسلمانان رواج یابد که دیگر از ویژگی‌های کفار محسوب نشود، در این صورت دیگر حکم تشبه باقی نخواهد بود. همچنین منافاتی ندارد که کسی باعث رواج آن کار بین مسلمانان شده خود با انجام این کار به خاطر تشبه به کفار مرتکب معصیت شده باشد، با این حال این کار پس از رواج جایز شده می باشد؛ زیرا با فرض رواج، دیگر موضوع حرمت [تشبه به کفار] وجود ندارد. (نجفی، 1394ق، ج8، ص 238)

1-5- پيشينه‌ي تحقيق

اگرچه در خصوص تشبه به کفار کتاب و پایان نامه مستقلی به نگارش در نیامده می باشد اما چند مقاله در مورد این موضوع انتشار پیدا کرده می باشد. (مقالات سید محسن خرازی)

كتاب­هاي روائي و فقهي كه در اين مورد به بحث پرداخته‌اند:

1- کلینی (ره) در کتاب کافی روایاتی که در منع تکفیر (گذراندن یکی از دو دست بر روی دیگری به نشانه خضوع) از امام باقر(ع) نقل کرده می باشد که فرمود؛ ولا تکفر، فإنما یصنع ذلک المجوس؛ تکفیر مکن که این کار را مجوس انجام می‌دهند. (کلینی، 1365، ج3، ص253؛ حرعاملی، 1409ق، ج4، ص1.264)

تعداد صفحه :126

قیمت : 14700تومان