گرایش : تجارت الکترونیک

عنوان :  مطالعه الگوهای مطرح برای تعاملات الکترونیک بین دستگاهی 

دانشگاه شیراز 

دانشکده آموزشهای الکترونیکی دانشگاه شیراز

پایان نامه ی کارشناسی ارشد در رشته مهندسی فناوری اطلاعات گرایش تجارت الکترونیک

مطالعه الگوهای مطرح برای تعاملات الکترونیک بین دستگاهی و انتخاب مناسب‌ترین آن‌ها برای ایران

(مطالعه موردی شهرداری مشهد)

 

استاد راهنما:

دکتر علی ناصری

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

تعاملات الکترونیکی[1] با ایجاد شرایطی جهت همکاری‌های فرا سازمانی این امکان را به سازمان‌ها می‌دهد که بدون صرف وقت و هزینه زیاد بتوانند تجارت خود را به انجام برسانند و از جایگاه‌های جدید بهره ببرند.

هدف از این پایان نامه، مطالعه الگوهای مطرح تعاملات الکترونیکی و ارائه مدل مناسب برای شهرداری مشهد می‌باشد، بدین مقصود، چهار فاز اصلی پژوهشی مورد توجه قرار گرفته که نتایج حاصل از آن نیز در این راستا به دست آمده می باشد:

فاز اول: چارچوب‌های تعامل پذیری دولت الکترونیک 8 کشور مطرح، مطالعه و ویژگی‌های کلی و فنی برای انتخاب چارچوب تعامل پذیری استخراج گردید.

فاز دوم: با مطالعه وضعیت شهرداری مشهد، آغاز بلوغ تعامل پذیری این سازمان، سپس وضعیت تعامل پذیری آن تحلیل گردید.

فاز سوم: بر اساس مدل تطبیقی و بهره گیری از ابزار پرسشنامه، چارچوب تعامل پذیری و معماری سازمانی مناسبی برای شهرداری مشهد معرفی گردید.

فاز چهارم: با مطالعه که در کشورهای مختلف صورت گرفت، موفق‌ترین روش عملی این کشورها به مقصود پیاده سازی تعامل پذیری معرفی گردید.

فهرست مطالب

  عنوان                                    صفحه

  1. فصل اول: کلیات پژوهش………………………. 15

1-1 مقدمه…………………………………. 15

1-2 اهمیت و ضرورت پژوهش……………………… 17

1-3 فرضیه‌ها یا سوال‌های پژوهش…………………. 17

1-4 هدف اصلی پژوهش…………………………. 17

1-5 روش پژوهش……………………………… 18

1-6 مرور مطالب پایان نامه……………………. 18

  1. فصل دوم: مباحث نظری و ادبیات پژوهش………….. 20

2-1 تعریف سازمان…………………………… 20

2-2 تعریف مبادلات الکترونیک………………….. 21

2-3 تعریف سرویس……………………………. 21

2-4 تعریف سرویس الکترونیکی………………….. 21

2-5 تعریف تعامل پذیری………………………. 22

2-6 انواع تعامل پذیری………………………. 23

2-6-1 تعامل پذیری اطلاعات………………….. 23

2-6-1-1 مزایای بهره گیری از تعامل پذیری اطلاعات… 23

2-6-2 تعامل پذیری فنی…………………….. 23

2-6-2-1 دسته بندی استانداردهای حوزه تعامل پذیری فنی    24

2-6-3 تعامل پذیری فرآیندی…………………. 26

2-7 مقایسه دو مفهوم تعامل پذیری و یکپارچگی…….. 26

2-8 ﻣﺪل ﺑﻠﻮغ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﭘﺬﻳﺮی…………………….. 27

2-8-1 مدل بلوغ تعامل پذیری سازمانی…………. 27

2-8-2 مدل بلوغ تعامل پذیری تکنیکی………….. 27

2-9 تعریف تعامل پذیری دولت الکترونیک………….. 28

2-10 دستیابی به تعامل پذیری دولت الکترونیک…….. 28

2-11 تعریف استاندارد در دولت الکترونیک………… 29

2-11-1 استاندارد باز و تأثیر آن در تعامل پذیری دولت الکترونیک 29

2-11-2 نمونه‌هایی از استانداردهای باز……….. 31

2-11-3 اصول استانداردهای باز- بروس پرنز:……. 32

2-11-4 مزایای بهره گیری از استانداردهای باز…… 33

2-11-5 مطالعه ارتباط میان استاندارهای باز و متن باز     35

2-11-6 تأثیر کدهای متن باز در تعامل پذیری…… 35

2-12 تعریف معماری سازمانی……………………. 36

2-12-1 ضرورت بهره گیری از معماری سازمانی……… 37

2-12-2 تأثیر معماری در تعامل پذیری دولت الکترونیک 37

2-12-3 تعریف معماری سرویس گرا……………… 38

2-12-4 نحوه گسترش قابلیت همکاری دولت الکترونیک از طریق معماری سرویس گرا……….. 39

2-13 تبادل سرویس در معماری سرویس گرا………….. 40

2-14 تعریف ESB………………………………. 42

2-14-1 چارچوبی برای یکپارچه‌سازی……………. 43

2-14-2 اتوبوس خدمات سازمان………………… 44

2-14-3 مجموعه کامل یکپارچه‌ سازی……………. 44

2-15 تعریف ESC………………………………. 45

2-16 موانع و معضلات تعامل پذیری بین سازمانی…….. 45

  1. فصل سوم: مطالعه چارچوب‌های مطرح برای تعاملات الکترونیکی 47

3-1 معرفی چارچوب‌های انتخابی…………………. 48

3-2 مطالعه چارچوب‌های تعامل پذیری دولت الکترونیک کشورهای انتخابی 49

3-2-1 چارچوب تعامل پذیری فنی دولت استرالیا….. 49

3-2-1-1 اصول کلی چارچوب تعامل پذیری دولت استرالیا 50

3-2-1-1 مدل مفهومی چارچوب تعامل پذیری دولت استرالیا    50

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

3-2-2 چارچوب تعامل پذیری دولت الکترونیک دانمارک 53

3-2-3 چارچوب تعامل پذیری دولت برزیل………… 54

3-2-3-1 حوزه‌های تحت پوشش e-PING………………. 54

3-2-3-1-1 اتصال میانی……………………… 54

3-2-3-1-2 امنیت…………………………… 55

3-2-3-1-3 راه های دسترسی…………………… 56

3-2-3-1-4 سازماندهی و تبادل اطلاعات………….. 56

3-2-3-1-5 محدوده یکپارچگی برای دولت الکترونیک… 56

3-2-3-2 سیاستهای کلی e-PING:…………………. 57

3-2-4 چارچوب تعامل پذیری اروپا برای خدمات دولت الکترونیک پن اروپا    58

3-2-4-1 اهداف چارچوب تعامل پذیری اروپا……… 59

3-2-4-2 اصول به کار گرفته شده در تعامل پذیری اروپا     59

3-2-4-3 توصیه‌های چارچوب تعامل پذیری اروپا برای موانع سازمانی تعامل پذیری……………….. 60

3-2-4-4 توصیه های چارچوب تعامل پذیری اروپا برای موانع معنایی تعامل پذیری………… 60

3-2-5 استاندارد و معماری برای برنامه‌های کاربردی دولت الکترونیک آلمان 61

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

3-2-5-1 هدف SAGA………………………….. 61

3-2-5-2 مدل مرجع SAGA……………………… 62

3-2-5-3 مدل مرجع معماری SAGA……………….. 64

3-2-6 چارچوب تعامل پذیری دولت مالزی………… 64

3-2-7 چارچوب تعامل پذیری دولت الکترونیک نیوزیلند 65

3-2-8 چارچوب تعامل پذیری دولت الکترونیکی انگلستان 65

3-3 اجزای تشکیل دهنده تجارب تعامل پذیری کشورها…. 66

3-4 اصول انتخاب استاندارد…………………… 67

3-5 حیطه‌های مورد نظر در چارچوب تعامل پذیری کشورهای مورد مطالعه  68

3-6 اعتبار………………………………… 69

3-7 اطلاعات فنی…………………………….. 70

3-8 ویژگیهای چارچوب تعامل پذیری تعامل پذیری دولت الکترونیک     72

  1. فصل چهارم: مطالعه وضع موجود شهرداری مشهد……… 73

4-1 معرفی شهرداری مشهد……………………… 74

4-1-1 معاونت‌های شهرداری مشهد………………. 74

4-1-2 مناطق شهرداری مشهد………………….. 74

4-1-3 سازمان‌های زیر مجموعه شهرداری…………. 75

4-2 سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری مشهد.. 76

4-2-1 وظایف سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری مشهد   76

4-3 خدمات شهرداری………………………… 77

4-3-1 حوزه خدماتی عملیاتی…………………. 79

4-3-2 حوزه خدماتی پشتیبان…………………. 80

4-3-3 حوزه خدماتی پشتیبان مدیریت…………… 80

4-4 وضع موجود تعاملات الکترونیک شهرداری مشهد……. 80

4- 4- 1 تهیه سند راهبردی شهر الکترونیک……… 81

4-4-1-1 تاثیر سند راهبردی شهر الکترونیک مشهد در تعامل پذیری 81

4-4-1-2 مراحل ایجاد شهر الکترونیک………….. 82

4-4-1-3 مراحل ایجاد شهر الکترونیک مشهد……… 82

4- 4- 2 طرح ایجاد شبکه یکپارچه ارتباطی شهرداری مشهد    84

4- 4- 3 زیرساخت داده‌های مکان (SDI) ……………. 85

4- 4- 4 سامانه گردش الکترونیک مکاتبات اداری…. 85

4-4-5 پورتال شهر مشهد…………………….. 87

4-4-5-1 اهداف پورتال مشهد…………………. 88

4-4-5-2 لیست بعضی از خدمات ارائه شده در پورتال جامع شهرداری مشهد 89

4-4-6 سامانه مدیریت الکترونیک آرشیو اسناد شهرداری مشهد 90

4-4-6-1 هدف از راه اندازی سامانه آرشیو اسناد… 91

4-5 سرویس‌های الکترونیک شهرداری مشهد…………… 91

4-5-1 سطح بلوغ خدمات الکترونیک شهرداری مشهد…. 91

4-6 زیرساخت‌های شهرداری مشهد…………………. 94

4-6-1 زیرساخت‌های نرم افزاری یکپارچه در سطح شهرداری و شهر   94

4-6-2 زیرساخت‌های سخت افزاری یکپارچه در سطح شهرداری و شهر   95

4-7 بلوغ تعامل پذیری شهرداری مشهد…………….. 97

4-7-1 مدل بلوغ تعامل پذیری سازمانی انتخابی برای شناسایی سطح تعامل پذیری شهرداری مشهد……… 97

4-7-2 سطح بلوغ تعامل پذیری سازمانی شهرداری مشهد 99

4-8 نمودار تحلیل SWOT وضعیت تعاملات الکترونیک شهرداری مشهد 100

4-9 مراحل پیشنهادی برای توسعه تعامل پذیری شهرداری مشهد    102

  1. فصل پنجم: انتخاب چارچوب تعامل پذیری و معماری سازمانی 104

5- 1 شاخصهای انتخاب چارچوب تعامل پذیری برای شهرداری مشهد‌  105

5-2 بهره گیری از آزمون دوجمله ای برای رد و پذیرش شاخص ها    106

5-3 انتخاب چارچوب مناسب برای شهرداری…………. 108

5-3-1 مدل سنتی با رویکرد توسعه تدریجی……… 109

5-3-2 معماری سرویس گرا…………………… 110

  1. فصل ششم: روش عملی برای پیاده سازی تعامل پذیری در شهرداری مشهد 111

6- 1 معرفی روش IPIS برای پیاده سازی تعامل پذیری در شهرداری مشهد  112

6-1-1 موانع تعامل پذیری………………….. 112

6-2 مدل مفهومی پیاده سازی تعامل پذیری………… 113

6-3 اجزای تشکیل دهنده IPIS……………………. 114

6-3-1 مخازن تعامل پذیری………………….. 115

6-3-2 ابزارهای پشتیبانی………………….. 116

6-3-3 سیستم‌های مبتنی بر دانش……………… 117

  1. فصل هفتم: جمع بندی و نتیجه گیری……………. 118

7-1 مطالعه اهداف اولیه پژوهش…………………. 118

7-2 کارهای آینده………………………….. 120

منابع……………………………………. 121

پیوست یک – پرسشنامه……………………….. 129

پیوست دو – خدمات الکترونیک شهرداری مشهد………. 132

مقدمه

تجارت الکترونیکی[1] امروزه عرصه جدیدی از رقابت را در جهان گشوده می باشد و برای شرکت‌ها، سازمان‌ها و افراد شرکت کننده مزایا و جایگاه‌های بسیار ارزشمندی را فراهم می‌نماید. در این بین تعاملات الکترونیکی[2] با ایجاد شرایطی جهت همکاری‌های فرا سازمانی این امکان را به آن‌ها می‌دهند که بدون صرف وقت و هزینه زیاد بتوانند تجارت خود را به انجام برسانند و همچنین از جایگاه‌های جدید به وجود آمده بهره ببرند.

وجود ارتباطات و همکاری با سایر سازمان‌ها به خصوص در توسعه شهرهای الکترونیکی و همچنین دولت الکترونیک دارای مزایای بی شماری همچون کاهش هزینه مبادله‌های درون شهری، کاهش هزینه‌های ترافیک و عبور و مرورهای شهری، افزایش بهره‌وری و بازدهی بیشتر اقتصادی برای سازمان‌ها می‌باشد، از طرف دیگر رشد و توسعه فزاینده فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی زمینه توسعه همکاری‌های بین سازمانی را به عنوان موتور محرکه بیش از پیش امکان پذیر ساخته می باشد.

در حال حاضر، اکثر شرکت‌های ایرانی به صورت سنتی فعالیت می‌نمایند و دارای سیستم‌هایی با فناوری مستقل و قوانین کاری متفاوتی هستند و معمولاً به صورت جزیره‌ای فعالیت می‌نمایند.

برای ایجاد تعاملات الکترونیک می‌بایست فرآیندهای سازمان را یکپارچه نمود؛ اما انجام فرآیندهای سازمان، وابسته به نرم افزارها و سیستم‌های اطلاعاتی متنوعی می باشد که هر کدام در زمان‌های متفاوت و با فناوری‌های خاصی پیاده سازی شده‌اند؛ به همین دلیل تعامل چنین فرآیندهایی در محیط سیستمی، منوط به تعامل پذیری سیستم‌های مختلف سازمانی می باشد [1]. بنا به گفته نویسنده  مقاله «چارچوب تعامل پذیری سازمانی یونان» [2] «تعامل پذیری سیستم‌های شرکت کننده در یک همکاری، پیش نیاز ایجاد شبکه‌های کاری می‌باشد».

شکل ‏1‑1 دستیابی به تعاملات الکترونیک

شاید در نگاه اول، این فکر به ذهن بیاید که برای تعامل پذیری، سیستم­های تمام سازمان‌های درگیر را همسان نمایم؛ تا مشکلی از بابت تفاوت سیستمی در تعاملات الکترونیکی نداشته باشیم. اما از آنجا که این تغییر، مستلزم هزینه‌های بسیاری می باشد، ایده مناسبی نیست.

لذا نیاز به الگویی داریم که با صرف هزینه کمتر، بستری برای تعاملات الکترونیک بین سازمانی ایجاد کنیم.

همانطور که در شکل 1-1 نمایش داده شده، برای دستیابی به تعاملات الکترونیک می‌بایست سازمان را تعامل پذیر نمود و از آنجا که یکی از اهداف پایان نامه، دستیابی به دولت الکترونیک می باشد؛ به همین خاطر در این پژوهش، پس از مطالعه تجارب تعامل پذیری دولت الکترونیک کشورهای مختلف و همچنین مطالعه وضعیت موجود شهرداری مشهد، آغاز چارچوب تعامل پذیری و معماری سازمانی مناسب برای شهرداری مشهد انتخاب؛ و در ادامه الگویی مناسب برای تعاملات الکترونیک ارائه می­گردد.

1-2 اهمیت و ضرورت پژوهش

  • گسترش همکاری‌های الکترونیک سازمان‌ها برای دستیابی به دولت الکترونیک [1]
  • تضمین امنیت تبادل داده‌های الکترونیکی
  • آماده سازی بسترهای الکترونیکی جهت موفقیت تجارت الکترونیکی در کشور
  • افزایش کارآفرینی در حوزه کسب و کار الکترونیکی با توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات [1]
  • جهت نیل به تجارت الکترونیک کارا، افراد می‌بایست به نقل و انتقالات الکترونیکی اعتماد داشته باشند [2].

1-3 فرضیه‌ها یا سوال‌های پژوهش

  • وضعیت تعاملات الکترونیکی در شهرداری به چه صورتی می باشد و چه ضعف‌هایی دارد؟
  • کشورهای موفق برای ارتباط الکترونیکی بین دستگاهی از چه شیوه‌ای بهره گیری می‌نمایند؟
  • مناسب‌ترین الگو برای تعاملات الکترونیک شهرداری چیست؟

1-4 هدف اصلی پژوهش

  • آماده سازی سازمان‌ها جهت دستیابی به دولت الکترونیک
  • گسترش تعاملات الکترونیک بین سازمانی
  • افزایش کارآفرینی در حوزه کسب و کار الکترونیک
  • صرفه­جویی در زمان و هزینه شرکت‌های همکار و بهره گیری بهینه جهت گسترش خدمات

1-5 روش پژوهش

  • مطالعه مبانی و مفاهیم تعاملات بین دستگاهی
  • جمع آوری، مطالعه و مطالعه سرویس‌هایی که شهرداری ارائه می‌دهد.
  • جمع آوری، مطالعه و مطالعه الگوهای جهانی مطرح در تعاملات الکترونیک
  • مطالعه وضع موجود تعاملات الکترونیک شهرداری مشهد
  • تطبیق الگوهای مختلف برای تعاملات الکترونیک در شهرداری و انتخاب مناسب‌ترین آن‌ها
  • اعتبار سنجی الگوی انتخابی بر اساس پرسشنامه
  • تدوین مستندات در قالب پایان نامه

1-6 مرور مطالب پایان نامه

هدف از این پژوهش، ارائه الگویی برای تعاملات الکترونیک بین سازمانی می باشد. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ مقصود در ﻓﺼﻞ دو ﺑﻪ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ تعاملات الکترونیک به عنوان ادبیات موضوع پژوهش، پرداخته می باشد. در ﻗﺴﻤﺖ اول اﻳﻦ ﻓﺼﻞ، مفاهیم تعاملات الکترونیک، سرویس و تعامل پذیری مطالعه شده می باشد، در ادامه آن، مفاهیم تعامل پذیری دولت الکترونیک، روش‌های دستیابی به آن و همچنین موانع تعامل پذیری ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار گرفت.

در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم، چارچوبهای تعامل پذیری دولت الکترونیک 8 کشور مطرح، مورد مطالعه قرار گرفت.

ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم نیز ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ در راﺳﺘﺎی مطالعه وضعیت موجود تعاملات الکترونیک شهرداری مشهد انجام پذیرفته، ﻣﻲ­ﭘﺮدازد.

در ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ، چارچوب تعامل پذیری و همچنین معماری سازمانی مناسب برای شهرداری مشهد معرفی می گردد.

در فصل ششم، یک روش عملی برای پیاده سازی تعامل­پذیری معرفی می­گردد و در ﻓﺼﻞ آﺧﺮ، ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮی و ﺟﻤﻊ بندی ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﻲ زمینه ﻫﺎی ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ آﻳﻨﺪه ﺑﻴﺎن شده می باشد.

تعداد صفحه :141

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان