عنوان : مطالعه و تحلیل سجایای اخلاقی پهلوانان در شاهنامه فردوسی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد خرم آباد

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی

عنوان:

مطالعه و تحلیل سجایای اخلاقی پهلوانان در شاهنامه فردوسی

استاد راهنما:

دکتر مسعود سپه وندی

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

فصل اوّل:

کلیاّت و مقدمات پژوهش

1-1- مقدمه. 2

1-2- اظهار مسئله. 3

1-3- پرسش­های اصلی پژوهش. 3

1-4- اهداف پژوهش. 4

1-5- ضرورت و اهمیّت پژوهش. 4

1-6- تعریف واژه ها و اصطلاحات پژوهش… 4

فصل دوم:

مرور مطالعاتی

2-1- مبانی نظری پژوهش… 7

2-2- پژوهش­های گذشته. 9

فصل سوم:

روش پژوهش

3-1- روش پژوهش. 12

3-2- شیوه وابزار جمع آوری اطلاعات.. 12

3-3- اظهار قلمرو پژوهش. 12

3-1-1- محدوده وموضوع پژوهش… 12

3-1-2- کاربرد پژوهش… 12

3-4- روش تجزیه وتحلیل داده ها 13

فصل چهارم:

ارائه و تجزیه و تحلیل داده ها

4-1- مقدمات پژوهش… 15

الف
4-1-1- مقدمه. 15

4-1-2- زندگی­نامه فردوسی.. 16

4-1-3- ویژگی های هنری شاهنامه. 17

4-1-4- سرچشمه­ی داستان های شاهنامه. 20

4-1-5- بخش­های اصلی شاهنامه. 21

4-1-6- حماسه. 22

4-1-7- خصوصیات حماسه. 24

4-1-8- اسطوره 25

4-1-9- پهلوان و پهلوانی در اسطوره 26

4-1-10- بشر آرمانی شاهنامه. 28

4-1-11- مروری بر اخلاق و مکاتب اخلاقی.. 29

4-2- مهم ترین سجایای اخلاقی پهلوانان در شاهنامه­ی فردوسی.. 33

4-2-1- شاهنامه و سجایای اخلاقی.. 33

4-2-2- حمد و ثنا و توکّل به خدای پهلوانان درشاهنامه­ی فردوسی.. 35

4-2-3- خردمندی پهلوانان در شاهنامه­ی فردوسی.. 40

4-2-4- وفاداری پهلوانان به ملک و میهن در شاهنامه­ی فردوسی.. 44

4-2-5- آزادگی و حق­جویی پهلوانان. 46

4-2-6- صلح وآشتی­جویی پهلوانان، درشاهنامه­ی فردوسی.. 47

4-2-7- دادگری و عدالت‏خواهی پهلوانان در شاهنامه­ی فردوسی.. 51

4-2-8- پند و عبرت پذیری پهلوانان. 54

4-2-9- حفظ نام و ننگ وآوازه­ی پهلوانان شاهنامه. 55

4-2-10- فتوّت و جوانمردی پهلوانان شاهنامه. 60

4-2-11- نیکی و نکوکاری پهلوانان در شاهنامه­ی فردوسی.. 61

4-2-12- تواضع و فروتنی پهلوانان در شاهنامه­ی فردوسی.. 63

4-2-13- نگاه داشتن خشم و غضب توسط پهلوانان در شاهنامه. 64

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

4-3- گذری بر سجایای اخلاقی پهلوانان نامدارایرانی شاهنامه. 65

4-3-1- سجایای اخلاقی رستم،‏ بزرگ مرد شاهنامه. 65

4-3-1-1- اعتقاد رستم به خدا 66

4-3-1-2- صلح جویی رستم. 68

4-3-1-3- جوانمردی رستم. 69

4-3-1-4- خردمندی رستم. 70

4-3-1-5- امانتداری رستم. 71

4-3-1-6- آزادگی رستم. 72

4-3-2- سجایای اخلاقی سیاوش در شاهنامه. 74

4-3-2-1- شخصیّت اخلاقی سیاوش… 74

4-3-2-2- خردورزی سیاوش در شاهنامه­ی فردوسی.. 76

4-3-2-3- عفّت و پاکدامنی سیاوش در شاهنامه­ی فردوسی.. 81

4-3-2-4- وفای به عهد سیاوش در شاهنامه­ی فردوسی.. 82

4-3-3- سجایای اخلاقی گودرز در شاهنامه­ی فردوسی.. 84

4-3-3-1- ویژگی­های شخصیّتی گودرز در شاهنامه. 84

4-3-3-2- یزدان‏پرستی گودرز در شاهنامه­ی فردوسی.. 85

4-3-3-3- شجاعت و دلاوری گودرز. 86

4-3-3-4- امانتداری و صداقت گودرز. 87

4-3-3-5- تواضع و فروتنی گودرز. 88

4-3-3-6- خرد و حکمت گودرز. 89

4-4- گذری بر سجایای اخلاقی پهلوانان انیرانی شاهنامه. 91

4-4-1- سجایای اخلاقی پیران ویسه در شاهنامه. 91

4-4-1-1- خردمندی پیران در شاهنامه ی فردوسی.. 92

4-4-1-2- طرفداری پیران از صلح‏ وآشتی در شاهنامه. 93

4-4-1-3- نام نیک و عزّت نفس پیران در شاهنامه. 94

4-4-1-4- فداکاری پیران در شاهنامه. 94

4-4-1-5- مهربانی پیران در شاهنامه. 95

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

4-4-1-6- وفای به عهد پیران درشاهنامه­ی فردوسی.. 95

4-4-1-7- یزدان پرستی پیران. 96

4-4-2- سجایای اخلاقی اغریرث در شاهنامه­ی فردوسی.. 97
فصل پنجم:

نتیجه گیری و پیشنهادها

1-5- نتیجه گیری.. 104

2-5- پیشنهادها 105

منابع و مآخذ. 106

چکیده

فردوسی بزرگترین شاعر حماسه سرای ایران و شاهنامه – اثر گران­قدر ایشان – یکی از بزرگترین کتاب­های حماسی، اخلاقی و اجتماعی می باشد.

شاهنامه، جامع همه­ی علوم انسانی و اخلاقی می باشد و آیینه­ی تمام نمایی می باشد که، همه فضیلت­ها و رذیلت­های اخلاقی در آن با ذکر نمونه­هایی از کردار پهلوانان و شاهان ذکر می گردد. کمتر اثری همچون شاهنامه این گونه تصویرسازی را در برابر دیدگان خواننده ایجاد می کند.

کردار و رفتار بشر­های بزرگ در طول تاریخ سرمشق زندگی بوده می باشد. در این بین صاحبان زور و قدرت بدنی جایگاه ویژه­ای دارند. فردوسی، پهلوانان خود را آغاز با لباس حلم و ادب می آراید و بعد روانه میدان می­کند، گویی می­دانسته که ابیات شیرین شاهنامه برای همیشه و در تمام نقاط عالم همواره تازه و «به روز» خواهد بود. اکنون با گذشت چندین قرن نام و آوازه­ی پهلوانان نامی شاهنامه هنوز زنده می باشد، زیرا پهلوانان شاهنامه، بشر­های بزرگی بوده اند، که هیچگاه از فضیلت ها و سجایای اخلاقی تخطّی نکرده و همواره نیکی را بر بدی و خیر را بر شر ترجیح داده­اند. در این پژوهش، تنها نمونه­های بسیار جزئی از منش و کردار پسندیده­ی پهلوانان شاهنامه، مورد مطالعه قرار گرفته می باشد، و الا در این مجال اندک نمی­توان تمام سجایای اخلاقی شاهنامه را مطالعه نمود.
1-1- مقدمه
حکیم ابوالقاسم فردوسی- صاحب اثر گران بهای شاهنامه- یکی از ابر مردان عرصه­ی ادب فارسی می باشد. از دیر باز هر ایرانی با خواندن اشعار شاهنامه­ی فردوسی،برخود بالیده که صاحب حماسه­ی بزرگی می باشد که همواره درس ادب و اخلاق و ارزش­های پسندیده را نثار مردم ایران و جهان نموده می باشد؛ ارزش­ها و سجایای اخلاقی که در زندگی، رزم و حتّی مردن شخصیّت­های شاهنامه، به ویژه پهلوانان نمود عینی دارد. شاهنامه­ی فردوسی به­یقین شده می باشد.گنجینه ای که علاوه بر به تصویر کشیدن فرهنگ و تاریخ افتخارآمیز ملی ما، در ترویج و اعتلای ارزش­های اخلاقی-انسانی و نیز تقویت خصیصه­های حسنه کوشش و کوشش فراوانی مبذول داشته می باشد.

دغدغه­ی­فردوسی،حتّی آن لحظه که قهرمانانش در بحبوحه­ی نبرد هستند،ترویج اخلاق وادب می باشد. مقوله­ای که در کمتر اثری می­توان مانند آن را پیدا نمود. شاهنامه کتابی می باشد که عملاً درس اخلاق و ادب را به جهانیان گوشزدمی­کند.سجایای اخلاقی­از قبیل دعاو نیایش،گذشت، خرد، وفاداری، آزادگی، شجاعت، آشتی­جویی، میهن­پرستی و جوانمردی و… از دیرباز در هر فرهنگ و آیینی پسندیده بوده و کمتر نویسنده و شاعری پیدا می­گردد که در اثر خود از این سجایا و ارزش­های اخلاقی – انسانی نام نبرده باشد. امّا بهره گیری فردوسی از این ارزش­ها به گونه­ای خاص می باشد. ایشان شخصیّت­های بزرگ شاهنامه را آغاز با لباس­زیبای عفت­وپاکدامنی می­پوشاندو وجودآن­ها را به زیور مردانگی و جوانمردی مزین می­کندتا زمینه­ی ترویج ارزش­ها وسجایای­اخلاقی را در­جامعه بگستراند.

دراین پایان نامه کوشش شده می باشد، سجایای اخلاقی پهلوانان شاهنامه­ی فردوسی هنگام نبرد و رفتار با دیگران مورد مطالعه قرار گیرد به آن امید که درس عملی و تصویری ملموس باشد برای همه­ی پویندگان راه معرفت واخلاق وزنگ هشداری باشد برای کسانی که در فکر بدی به دیگران هستند.

هــرآن کــس کــه انــدیشــه­ی بــد کنــد                بـــه فــرجــام،بــد بــا تــن خــود کنــد

تعداد صفحه : 123