برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

دانشکده کشاورزی

گروه باغبانی (گرایش گل و گیاهان زینتی)

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد((M.Sc))

عنوان

   اثرتيمارهاي هورموني در باززايي گياه زينتي سنبل از طريق كشت بافت

زمستان 1390

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                       صفحه

 

چکیده ……………………………………………….. 1

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1: مقدمه ……………………………………… 4

1-2: آمارجهانی پیازی ……………………………… 5

1-3: تاریخچه…………………………………….. 7

1-4: گیاهشناسی…………………………………… 8

1-4-1: موروفولوژی ……………………………….. 9

1-4-2: سوخ سنبل ………………………………… 11

1-4-3: فلس ……………………………………… 12

1-5: گلدهی ……………………………………… 12

1-6:گونه سنبل …………………………………… 13

1-7: تقیسم بندی سنبل از نظر گل آذین ………………… 14

1-8: کاربرد …………………………………….. 14

1-9: عوامل موثر در رشد ونمو سوخ ها وگلدهی …………… 15

1-9-1: اندازه سوخ ……………………………….. 15

1-9-2: تشکیل برگ ………………………………… 16

1-9-3: عوامل محیطی ……………………………….. 16

1-10: روشهای تکثیر ……………………………….. 16

1-10-1: تکثیر جنسی ……………………………….. 16

1-10-2: تکثیر غیر جنسی ……………………………. 17

1-11: هدف ………………………………………. 19

1-12: کشت بافت ………………………………….. 19

1-12-1: انواع کشت بافت ……………………………. 20

1-13: محیط کشت و مطالعه اثرات فاکتورهای مختلف در محیط کشت . 20

1-13-1: مواد غیر آلی ……………………………… 21

1-13-2: مواد آلی ………………………………… 22

1-13-3: ویتامین ها ……………………………….. 22

1-13-4: تنظیم کننده های رشد گیاهی ………………….. 23

1-13-4-1: اکسین ها ……………………………….. 23

1-13-4-2:سیتوکنین ها ……………………………… 23

1-13-4-3:جیبرلین ها ………………………………. 23

1-13-4-4:اسید آبسزیک ……………………………… 24

1-13-4-5:اتیلن ………………………………….. 24

1-13-5: عوامل فیزیکی ……………………………… 24

1-13-6: قطعات جدا کشت …………………………….. 25

1-14: چگونگی انتخاب محیط کشت ………………………. 25

1-15: فرق اندام ……………………………….. 25

1-16: ریز ازدیادی گیاهان از طریق کشت بافت …………… 26

1-17: ریشه زایی …………………………………. 26

فصل دوم: ادبیات وپیشینه پژوهش

2: مطالعه منابع ………………………………….. 28

فصل سوم: فرآیند پژوهش

3-1: مواد گیاهی ومحیط کشت بهره گیری شده ………………. 35

3-2: محلولهای ذخیره وطرز تهیه آنها …………………. 35

3-2-1: طرز تهیه محلول ذخیره عناصر ماکرو …………….. 36

3-2-2: طرز تهیه محلول ذخیره عناصر میکرو …………….. 36

3-2-3: طرز تهیه محلول ذخیره آهن-سدیم ……………….. 37

3-2-4: طرز تهیه محلول ذخیره ویتامین ها ……………… 38

3-2-5: میو اینوزیتول ……………………………… 39

3-2-6: محلول ذخیره هورمونها ……………………….. 39

3-3: تهیه محیط کشت……………………………….. 39

3-4: ریزنمونه مورد بهره گیری ………………………… 40

3-4-1: ضد عفونی ریز نمونه …………………………. 40

3-5: تعیین بهترین تنظیم کننده رشد ………………….. 43

3-6: اندازه گیری صفات …………………………….. 43

3-7: محیط ریشه زایی ………………………………. 44

3-8: سازگاری گیاهچه ها وانتقال به محیط خاک ………….. 44

3-9: تجزیه داده های آماری …………………………. 44

فصل چهارم: یافته های پژوهش

4-1: اثر متقابل هورمونها وبافتها …………………… 46

4-1-1-1: تولید پیازچه در فلس ……………………… 48

4-1-1-2: قطر وطول پیازچه در فلس …………………… 49

4-1-1-3: درصدکالوس زایی در فلس …………………….. 51

4-1-1-4: درصد ریشه زایی در فلس …………………….. 52

4-1-1-5: طول ریشه در فلس ………………………….. 54

4 -1-1-6: درصد تولید جوانه در فلس …………………. 55

4-1-1-7: طول جوانه در فلس …………………………. 57

4-1-2: برگ ……………………………………… 58

4-2-2-1:تعداد پیازچه در برگ ……………………….. 61

4-2-1-2: قطر و طول پیازچه در برگ …………………… 63

4-2-1-7: درصد کالوس زایی در برگ ……………………. 65

4-2-1-3: درصد ریشه زایی در برگ …………………….. 66

4-2-1-4: طول ریشه در برگ ………………………….. 67

4-2-1-5: درصد تولید جوانه در برگ …………………… 68

4-2-1-6: طول جوانه در برگ …………………………. 70

4-3: مطالعه ریشه زایی ……………………………… 71

4-4: سازگاری در شرایط in vivo ……………………….. 71

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1: اثر متقابل هورمونها در فلس ……………………. 74

5-2: اثر متقابل هورمونها در برگ ……………………. 78

5-3: نتیجه گیری …………………………………. 82

5-4: پیشنهادات ………………………………….. 83

منابع ………………………………………….. 85

چکیده انگلیسی …………………………………… 90

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جدول

 

جدول 1-1- عنوان جدول اسامی گل سنبل به زبانهای مختلف دنیا 9

جدول 3-1- محلول عناصر پر مصرف MS با غلظت 10X …………. 36

جدول 3-2- محلول عناصر کم مصرف MS با غلظت 100X ……….. 37

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

جدول 3-3- محلول ذخیره آهن، ویتامین ها واسید های آمینه 100X 38

جدول 3-4- سطوح مختلف هورمون BA و NAA بر حسب میلی‌گرم در لیتردر محیط کشت MS جهت باززایی…………………………………… 42

جدول 4-1- تجزیه واریانس فلسها …………………….. 46

جدول 4-2- مقایسه میانگین صفات مورد مطالعه ………….. 47

جدول 4-3-  تجزیه واریانس برگها ……………………. 59

جدول4-4- جدول مقایسه میانگین صفات مورد مطالعه برگ …….. 60

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست نمودار

نمودار4-1- تاثیرتیمار هورمونی برروی تعداد پیازچه حاصل از کشت فلس     48

نمودار4-2- تاثیرتیمار هورمونی برروی قطر پیازچه حاصل از کشت فلس 49

نمودار4-3- تاثیرتیمار هورمونی برروی طول پیازچه حاصل از کشت فلس   50

نمودار4-4- تاثیرتیمار هورمونی برروی درصد کالوس زایی حاصل از کشت بافت فلس ……………………………………………….. 51

نمودار4-5- تاثیرتیمار هورمونی برروی درصد ریشه زایی حاصل از کشت بافت فلس ……………………………………………….. 53

نمودار4-6- تاثیرتیمار هورمونی برروی طول ریشه حاصل از کشت بافت فلس     54

نمودار4-7- تاثیرتیمار هورمونی برروی درصد تولید جوانه حاصل از کشت بافت فلس ……………………………………………….. 56

نمودار4-8- تاثیرتیمار هورمونی برروی طول جوانه حاصل از کشت بافت فلس    57

نمودار4-9- تاثیرتیمار هورمونی برروی تعداد پیازچه حاصل از کشت برگ     62

نمودار4-10- تاثیرتیمار هورمونی برروی طول پیازچه حاصل از کشت برگ      63

نمودار4-11- تاثیرتیمار هورمونی برروی قطر پیازچه حاصل از کشت برگ      64

نمودار4-12- تاثیرتیمار هورمونی برروی درصد کالوس زایی حاصل از کشت برگ ……………………………………………….. 65

نمودار4-13- تاثیرتیمار هورمونی برروی درصد ریشه زایی حاصل از کشت برگ 67

نمودار4-14- تاثیرتیمار هورمونی برروی طول ریشه حاصل از کشت برگ   68

نمودار4-15- تاثیرتیمار هورمونی برروی درصد تولید جوانه حاصل از کشت برگ ……………………………………………….. 69

نمودار4-16: تاثیرتیمار هورمونی برروی طول جوانه حاصل از کشت برگ   40

 

 

فهرست اشکال

شکل 1-1: ساختمان پیاز …………………………….. 8

شکل1-2: ساقه توخالی گلدهنده سنبل …………………… 10

شکل1-3: ساختمان گل سنبل …………………………… 10

شکل1-4: ساختمان پیاز سنبل …………………………. 11

شکل 1-5: ساختمان گل سنبل از نظر گل آدین……………… 14

شکل 3-1: زمان بهره گیری از پیازچه سنبل برای کشت بافت…….. 35

شکل3-2: دستگاه مورد بهره گیری در تهیه محیط کشت …………. 40

شکل3-3: ریزنمونه های فلس ،  برگ و طبق …………….. 40

شکل3-4: مراحل استریل و کشت قطعات ریزنمونه …………… 42

شكل3-5: اندازه گیری طول ساقه ………………………. 43

شکل3-6: اندازه گیری طول و قطر پیازچه ……………….. 43

شکل3-7: اندازه گیری طول ریشه. ……………………… 44

شکل4-1: تعداد پیازچه حاصل از کشت بافت فلس در محیط های BA و NAA 48

شکل4-2: طول و قطر پیازچه حاصل از کشت بافت فلس در محیط های BA و NAA   50

شکل4-3: کالوس زایی حاصل از کشت بافت فلس در محیط های BA و NAA     52

شکل4-4: ریشه زایی حاصل از کشت فلس در محیط های BA و NAA … 53

شکل4-5: طول ریشه حاصل از کشت فلس در محیط های BA و NAA …. 55

شکل4-6: تولید جوانه حاصل از کشت فلس در محیط های BA و NAA 56

شکل4-7: طول ریشه حاصل از کشت فلس در محیط های BA و NAA …… 58

شکل4-8: تعداد پیازچه حاصل از کشت بافت برگ در محیط های BA و NAA   62

شکل4-9: a, b طول و قطر پیازچه حاصل از کشت برگ در محیط های BA و NAA 64

شکل4-10: کالوس زایی حاصل از کشت برگ در محیط های BA و NAA . 66

شکل4-11: ریشه زایی حاصل از کشت برگ در محیط های BA و NAA .. 67

شکل4-12: ریشه زایی حاصل از کشت برگ در محیط های BA و NAA .. 68

شکل4-13- تولید جوانه حاصل از کشت برگ در محیط های BA و NAA 69

شکل4-14: طول جوانه حاصل از کشت برگ در محیط های BA و NAA .. 70

شکل4-15: ریشه زایی پیازچه ها در محیط کشت حاوی mgl-15/0NAA . 71

شکل4-16: مراحل مقدماتی سازگار کردن گیاه به شرایط in vivo. مراحل انتقال گیاهچه از محیط کشت به محیط بیرون f: یک هفته بعد از کشت g: دو هفته بعد از کشت h: یکماه بعد از کشت …………………………… 72

 

 

 

 

 

اثرتیمارهای هورمونی در باززایی گیاه زینتی سنبل از طریق کشت بافت

چکیده

این پژوهش به مقصود مطالعه اثر تیمارهای هورمونی در شرایط کشت درون شیشه ای روی باززایی و تولید پیازچه های سنبل (Hyacinthus orientalis L.) با بهره گیری از ریزنمونه های برگ، فلس و طبق در قالب طرح فاکتوریل کاملاً تصادفی با 12 تکرار انجام گردید. تیمارهای هورمونی شامل هورمون بنزیل آدنین(BA) در 5 سطح (0، 2/0، 5/0، 1 و 2 میلی گرم بر لیتر) و هورمون نفتالین استیک اسید(NAA) در 5 سطح (0، 1/0، 5/0، 1 و 2 میلی گرم بر لیتر) و اثرات متقابل آنها بودند. شاخص های اندازه گیری شامل تعداد پیازچه، قطر وطول پیازچه، درصد کالوس زایی، درصد ریشه زایی، طول ریشه، درصد ساقه زایی وطول ساقه بودند. نتایج اولیه نشان داد در شرایط باززایی آزمایشگاهی، ریزنمونه های حاصل از طبق در محیطهای هورمونی مختلف عکس العملی نشان ندادند. بیشترین تعداد سوخچه در ریزنمونه های برگی روی محیطی با mgL1 1BA و mgL-11/0 NAA (میانگین43/7 سوخچه در ریزنمونه) و در ریزنمونه های فلس در محیطی با mgL-1 1BA و mgL-15/0 NAA (میانگین53/6 سوخچه در ریزنمونه) حاصل گردید. بزرگترین سوخچه ها از نمونه های برگی (با قطر 25/8 وطول 50/13میلی متر) در محیط mgL-11BA و mgL-15/0 NAAو از نمونه های فلس (با قطر 33/9 وطول 33/11میلی متر) در محیطی حاوی mgL-1 2BA و mgL-15/0 NAA تولید شدند. میزان کالوس زایی در بافتهای برگی در مقایسه با فلسها، بیشتر بود و با افزایش مقدار NAA نسبت مستقیم داشت. بیشترین ریشه زایی مستقیم از بافت فلس در محیطی با mgL-1 2BA و mgL11 NAA ایجاد گردید (% 73/84) اما طویلترین ریشه ها با میانگین 79/1 سانتی متر در محیطی با mgL-11BA و mgL-15/0 NAA ایجاد شدند. در مقایسه، ریشه زایی در بافتهای برگی بیشتر بوده و در کلیه محیطهای حاوی mgL-15/0 NAAو بالاتر نظاره گردید. بیشترین ساقه ها از بافت فلس در محیط حاوی mgL-11/0 NAA ایجاد شدند اما طویلترین آنها با میانگین 47/1 سانتی متر در محیطی با mgL11BA و mgL-11/0 NAA ایجاد شدند. همچنین بیشترین درصد ساقه زایی به میزان % 73/71 از نمونه های برگی در محیط حاوی mgL-12BA و mgL12 NAA ایجاد شدند اما طویلترین آنها با میانگین 99/1 سانتی متر در محیطی با mgL-12BA و mgL-11/0 NAA نظاره شدند. نتایج بدست آمده از این پژوهش نشان داد، که محیط هایی با غلظت بالای BA وغلطت کم NAA باززایی بیشتری را در ریزنمونه ها موجب شدند، به طوریکه با بهره گیری از این روش از هر پیازچه با قطر متوسط 4 سانتی متر حدود 250 پیازچه سنبل بدست آمد. در نهایت گیاهچه تشکیل شده با محیط بیرون خودهی و به گلخانه منتقل شدند.

واژه های کلیدی: تیمارهای هورمونی، باززایی، سنبل، سوخچه، کشت بافت.

 

 

 

 

 

1-1: مقدمه

یکی از مجموعه های علوم و فنون کشاورزی، صنعت تولید گل و گیاهان زینتی می باشد. تولید تجاری گیاهان زینتی در سرتاسر جهان در حال رشد بوده و ارزش اقتصادی حاصل از صنعت پرورش گل در دو دهه گذشته افزایش چشم گیری داشته می باشد. این صنعت پتانسیل خوبی برای رشد بیشتر و ادامه دار در بازارهای داخلی و بین المللی دارد.

با در نظر داشتن طریقه افزایشی واهمیتی که گل وگیاهان زینتی در قرن اخیر در اقتصاد کشورهای مختلف دنیا داشته و با در نظر داشتن اینکه تولید پیاز گل به عنوان یک فعالیت سود آور بین المللی به شمار می رود، توجیه اقتصادی تولید آن در سطوح متفاوت می تواند مورد ارزیابی قرا گیرد. ایران با داشتن شرایط اقلیمی متنوع، توانایی آن را دارد که بتواند در چهار فصل سال با یک برنامه ریزی دقیق و اصولی واستفاده بهینه از امکانات و بهره مندی از روشهای جدید ازدیاد مانند، تکنیکهای کشت بافت و ریزازدیادی در زمینه تولید وعرضه محصول به بازارهای جهانی گل و گیاهان زینتی قدم موثری بردارد و یکی از مدعیان حضور و رقابت در بازارهای جهان گل باشد. بر اساس يافته هاي تاريخي، جغرافيايي و علوم گياهي، ايران خاستگاه بسياري از گل هاي بهاري و گياهان شناخته شده می باشد. در طول هزاران سال ايرانيان به تكثير و پرورش اين گلها و گياهان كه از دامنه هاي زاگرس و البرز و ديگر دره ها و كو هها بدست مي آمده، مشغول بوده و اين فرهنگ بسيار پر ارزش و غني از سرزمين ما بسوي سرزمين هاي ديگرمنتقل شده می باشد، که نمونه بارز آن نفوذ گلهاي ايراني به كشور هلند مي باشد كه بخش وسيعي از اقتصاد اين كشور بوسيله توليد گل و گياهاني می باشد كه از سرزمين ايران به آنجا رفته، بطور مثال لاله، سنبل، نرگس ، گل سرخ يا روز و غيره.

تکنولوژی کشت بافت دارای دامنه وسیعی از تکنیکهای با پتانسیل بالا می باشد که در همه این تکنیکها، سلول یا بافت گیاهی در یک محیط غذایی مصنوعی کشت داده می شوند تا بدین طریق از قطعات بافت یا سلولهای جدا شده گیاه کاملی حاصل گردد؛ حدودا 156 جنس گیاه زینتی از طریق سیستم کشت بافت در آزمایشگاه‌‌های مختلف در سراسر جهان تکثیر می شوند، که تولید کنندگان عمده گیاهان زینتی عبارتند از: هلند (33درصد)، ژاپن (24درصد)، ایتالیا (11درصد)، ایالات متحده آمریکا (12درصد)، تایلند (10درصد)، وسایر کشورها (14درصد). کشورهای عمده صادر کننده گیاهان زینتی عبارتند از هلند (59درصد)، کلمبیا (10 درصد)، ایتالیا (16درصد)، فلسطین اشغالی (4درصد)، اسپانیا (2درصد)، کنیا (1درصد) ‌و دیگر کشور‌ها (18درصد) Rout,mohapatra, 2006)).

درمقایسه‌ای که از نظر تولید، بین کشورهای تولید کننده تجاری با کشورهای مبداء انجام گردید، نظاره می گردد که اکثر کشورهایی که خاستگاه این گیاهان هستند، مقدار تولیدشان کمتر می باشد؛ پس سازگاری و اصلاح این گونه ها بایستی مورد توجه قرار گیرد، که این امر در کشورهای تولیدکننده جهانی دنبال می گردد. جنسهایی که در سطح بیش از 900 هکتار در جهان تولید می شوند عبارتند از: سنبل، گلایول، زنبق، سوسن، نرگس و لاله (ناصری و ابراهیمی، 1377).

1-2: آمار جهانی گیاهان پیازی

از 5/212 میلیون گیاه موجود در جهان تعداد 157 میلیون گونه گیاه زینتی هست، صادرات غالب گیاهان زینتی در کشور هلند، شامل: سنبل، آنتوریوم، بگونیا، بنفشه آفریقایی، گل شیپوری، فیکوس، سیکلامن، اسپاتی فیلیوم، گل صدتومانی می باشد (Rout,mohapatra, 2006).

آمارهای جهانی نشان می دهد، که گل سنبل از نظر ارزش فروش مقام بیست و سوم را در جهان در بین فرآورده های زینتی دارا می باشد. سنبل دارای اسانس های فرار و مواد ساپونین دار و لزج می باشد و جوشانده اش برای رفع هر نوع سرگیجه به عنوان گیاه دارویی معرفی شده می باشد و ترکیب آن با گل بنفشه و زنجبیل و تخم زبان گنجشک برای تقویت بدن بهره گیری می گردد (امینی، 1378). در حال حاضر کشور هلند 95 درصد پیاز سنبل دنیا را تامین می کند. در سال1990و1991 سطح زیر کشت سنبل در هلند 1/718 هکتار بود. صادرات پیاز سنبل در سال 1989 و1990به میزان 167 میلیون پیاز بود. هر ساله در فرانسه و ژاپن حدود 20 هکتار زیر کشت سنبل می رود (ناصری و ابراهیمی، 1381).

همه ارقامی که به صورت تجاری کشت می شوند؛ از گونه هیاسینتوس اورینتالیس[1]وبه کمک روشهای از هیبریداسیون وموتاسیون توسعه یافته اند.گل سنبل موردی استثنایی می باشد، زیرا تمامی نمونه ها از یک گونه با تفاوت های محدود مشتق شده اند، اما بعضی تغییرات عیان سیتولوژیکی به عنوان مثال سطوح پلوییدی[2]، شامل هتروپلویید[3] گوناگونی بزرگی را در ارقام ایجاد نموده می باشد (Doorenbos,1954).

سنبل های سفید،آبی وارغوانی و نیز انواع دورگه از اوایل قرن هفدهم توصیف شده اند. در حال حاضر حدود 50 کولتیوار به گونه تجاری کاشته می شوند و نحوه بهره گیری این گل به کیفیت پیش رسی، مقاومت به بیماریها و ویژگیهای رنگ و شکل گل بستگی دارد. در طبیعت، سنبل به سختی دیده می گردد و به کندی تکثیر می یابد.

از این نظر، روشهای مصنوعی برای تکثیر بسیار مهم وارزشمند هستند. با این وضعیت، ازدیاد انبوه سنبل به وسیله روشهای درون شیشه ای نیاز به تحقیقات گسترده ای دارد (ناصری و ابراهیمی، 1381).

با در نظر داشتن هزینه زیاد واردات پیاز سنبل و همچنین محدودیت تولید پیازچه، امروزه از فنون کشت بافت برای افزایش پیاز این گل بهره گیری می گردد؛ كه مي توان در مدت زمان كوتاهتر تعداد گیاه بیشتري بدست آورد و از هزينه زياد واردات آن جلوگيري نمود.

امروزه مطالعات گسترده ای بر فنون کشت بافت گیاهی در سطح جهانی در حال انجام می باشد، تکنیک کشت بافت برای اصلاح کننده این امکان را فراهم می سازد تا با حفظ ویا تغییر منابع ژنتیکی و همچنین افزایش تنوع ژنتیکی، بتوانند ژنوتیب برتر را انتخاب کرده و در مقیاس بالا تکثیر نماید (طباطبایی، 1388).

 

 

 

 

 

کلیات

1-3: تاریخچه

گونه های سنبل قرنهاست که کاشته می شوند. در سال 1562 هیاسینتوس اورینتالیس از ترکیه به اروپای شرقی معرفی گردید. گسترش کمی و کیفی از قرن شانزدهم شروع گردید واکنون حدود 50 کولتیوار تجاری با سنبله های متراکم وگلچه های بزرگ متمایل به سمت بیرون و ساقه هایی با طول بیشتر از 35 سانتی متر در دسترس می باشد. رنگ گلها شامل قرمز، صورتی، آبی، سفید، زرد، بنفش، می باشد که سایه های روشن و تیره ملایمی دارند (ناصری و ابراهیمی، 1381).

در ابتدای قرن هجدهم پرورش و تولید مثل آنها در هلند و به گونه ابتدایی توسط پرورش دهندگان آغاز گردید، در سال 1709 انواع ارقام گلدهنده صورتی و مایل به قرمز و در سال 1760 گونه های گلدهنده زرد بدست آمدند (Doorenbos,1954). در اوج تولیدشان، بیش از2000 رقم توسعه یافتند، هر چند تعداد ارقام پس از نیمه دوم قرن نوزدهم کاهش پیدا نمود، اما پرورش آنها در هلند ادامه پیدا نمود (ناصری و ابراهیمی، 1381).

سنبل( Hyacinthus orientalis ) این گونه، بومی مناطق مدیترانه می باشد و اولین بار در سال 1562توسط Lobel معرفی گردید (Dix , 1974).

 

 

 

 

 

 

   1-4: گیاهشناسی

فلس
جوانه های محوری (پیازچه ها)
جوانه گل توسعه یافته
برگ توسعه یافته
صفحه قاعده ای (طبق)
تونیک (فلس بیرونی)

شکل 1-1: ساختمان پیاز

ژئوفیت ها گونه های گیاهی گوناگونی هستند که نه تنها بوسیله بذر بلکه بوسیله اندامهای زیرزمینی تکثیر یافته و تداوم نسل می دهند. ژئوفیت ها را به گونه کلی در تجارت و باغبانی به نام سوخ دار[4] می نامند وآنها را به دو دسته کلی گیاهان سوخوار وگیاهان غده ای تقسیم می کنند.

 

 

 

1-4-1: موروفولوژی

ویژگیهای گیاهشناسی ( Hyacinthus orientalis)

جدول1-1: اسامی گل سنبل به زبانهای مختلف دنیا

اسم علمی Hyacinthus orientalis
تیره liliacea
برای دانلود فایل ورد متن کامل اینجا کلیک کنید