مطالعه جنبه­ های عملی بهره گیری از روش­ طرح و ساخت در پروژه­های عمرانی

 

چکیده

در پروژه­های عمرانی و طرحهای زیر بنایی که به صورت بارز از تحولات تکنولوژی تاثیر می­پذیرند بهره گیری از روشها و ساختارهای جدید مدیریت امری اجتناب ناپذیر می باشد. یکی از روش­های جدید مدیریت و اجرای پروژه ها، روش «طرح و ساخت» می­باشد که امروزه طرفداران زیادی بین دست­اندرکاران اجرای پروژه­ها پیدا کرده می باشد. این روش در مجموعه روشهای دو عاملی (کارفرماپیمانکار) جای داشته که در آن کارفرما مسئولیت طراحی و اجرای پروژه را از طریق یک قرارداد به پیمانکار (طراح-سازنده) واگذار می­کند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

در پژوهش حاضر به مقصود شناسایی جنبه­ های عملی بهره گیری از روش­ طرح و ساخت در پروژه­های عمرانی دو طرح مجتمع ورزشی دانشگاه گلستان و فرودگاه بین­المللی امام خمینی (ره) به عنوان مطالعه موردی، مورد مطالعه قرار گرفت. روش طرح و ساخت که در پروژه­های عمرانی مورد بهره گیری قرار گیرد دارای تفاوت­هایی با مشخصات نظری این روش نیز داشته که منجر به محقق نشدن کلیه خصوصیات این روش و عدم بهره گیری بهینه از آن شده می باشد.

به گونه کلی یافته­ها نشان می­دهد مهمترین مزیت عامل جذابیت این روش برای کارفرمایان، همکاری، هماهنگی و تلفیق سه فعالیت طراحی، تدارک و اجرا می­باشد که مانند بهم پیوسته در ارتباط با یکدیگر اقدام می کنند. در نتیجه محصول به دست آمده دارای قابلیت اجرایی بهتر و در زمانبندی قابل قبول انجام خواهد گردید نهایتاً بهره گیری از این روشی را در طرحهای عمرانی پیشنهاد می­نماید.

مقدمه

تاکنون تحقیقات کاربردی زیادی روی روش­های مدیریت و اجرای پروژه­های ساخت در کشورهای توسعه یافته انجام شده می باشد. این تحقیقات که با تکیه بر تجربه بالای این کشورها در بهره گیری از روش­های مختلف بوده تأثیر بسزایی در یافتن راهکارهای مناسب جهت حل معضلات اجرای پروژه­های زیربنایی داشته می باشد.

در کشور ما با در نظر داشتن حجم بالای پروژه­های عمرانی که در سال­های اخیر آغاز شده­اند و معضلات مدیریت که اغلب منجر به تاخیر در بهره برداری از این پروژه­ها می­گردد ضرروت انجام تحقیقات کاربردی جهت مطالعه همه جانبه انواع مختلف قراردادهای ساخت با در نظر داشتن امکانات و شرایط خاص کشورمان کاملاً مشهود می باشد. اینگونه تحقیقات در کشور ما در آغاز راه می باشد و هنوز مسیر طولانی تحقیقاتی و شمار زیادی پژوهش در این زمینه لازم می باشد تا درک روشن و استخراج استانداردهای ملی را بدنبال داشته باشد.

در این پژوهش کوشش گردیده آغاز روش­های متداول مدیریت و اجرای پروژه ها به لحاظ مشخصه­ها و نقاط ضعف و قوت آنها معرفی شده، و سپس ویژگی­های روش «طرح و ساخت» مطالعه و جنبه­های عملی آن در پروژهای عمرانی مورد ارزیابی قرار گیرد.

در روش «طرح و ساخت» انجام فعالیت­های طراحی نهایی، تدارک، اجرا و راه­اندازی به عهده پیمانکار (طراح-سازنده) گذاشته می­گردد. بدین ترتیب کارفرما ریسک و مسئولیت خود را کاهش داده و آنرا بیشتر متوجه پیمانکار می­سازد، در این روش هماهنگی بین تیم طراح و سازنده بالا رفته و یکپارچگی پروژه حفظ می­گردد، ضمن آنکه امکان انجام همزمان طراحی و اجرا فراهم شده و زمان اجرای پروژه کاهش می­یابد.

1-2- موضوع و هدف پژوهش

روش «طرح و ساخت»[1] در سال­های اخیر محبوبیت زیادی برای اجرای پروژه­های بزرگ عمرانی در کشورهای توسعه یافته بدست آورده می باشد. این روش امتیازات خاصی به کارفرمایان عرضه می­دارد و می­توان انتظار داشت که در آینده و تحت یک بستر مناسب به عنوان روش مطلوب اجرای پروژه­های عمرانی مورد نظر قرار گیرد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

در ایران با در نظر داشتن اینکه نظام فنی اجرایی جدید طرح­های عمرانی، مرحله تهیه طرح­ها (مطالعات شناسایی تا پایان طراحی اولیه) را از مرحله اجرای طرح­ها (انجام طراحی تفصیلی و اجرایی، عملیات اجرایی) بصورت کاملاً مشخص تفکیک کرده می باشد، پس برای تحقق نظام مذکور می­بایستی شرایط جدیدی سازگار با آن تدارک دیده گردد.

روش اجرای طرح و ساخت در مقایسه با روش متعارف بیشتر با این فرایند هماهنگی داشته و در نظام مذکور هم به بهره گیری از این روش توصیه شده می باشد.

پس مطالعه همه جانبه و عمیق روی ضرورت بهره گیری از این روش و نیز کارایی آن در اجرای پروژه­های عمرانی، در قالب یک کار تحقیقی می­تواند قدم مثبتی در جهت شناخت این روش باشد. هدف از انجام این پژوهش آن می باشد که ضمن مشخص شدن خصوصیات روش و طرح و ساخت، دامنه کاربرد آن در انواع پروژه­ها و محدودیت­هایی که بعضی انواع پروژه­ها برای بهره گیری از این روش به وجودمی­آورند مشخص شده، و نیز با مطالعه مسائل و مشکلاتی که این روش به همراه خواهد داشت، کوشش گردد راهکارهایی برای بهبود کارایی آن ارائه گردد. این پژوهش می­تواند آگاهی لازم را به کارفرمایانی که قصد انتخاب روش طرح و ساخت را دارند ارائه گردد. این پژوهش می­تواند آگاهی لازم را به کارفرمایانی که قصد انتخاب روش طرح و ساخت را دارند ارائه داده و نیز پیمنکارانی که قصد ورود به بازار طرح و ساخت را دارند یاری دهد. همچنین می­تواند کمک موثری در جهت تدوین استانداردهای ملی برای این روش باشد.

1-3- اهمیت پژوهش و سابقه آن

دیدگاهتان را بنویسید