هدف این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر کاهش فساد اداری از طریق بهبود ساختار سازمانی در سازمان­های دولتی می­باشد و در ادامه کوشش بر ارائه راهکارهایی مناسب جهت کاهش             فساد اداری در بانک ملی ایران دارد. پژوهش حاضر این پرسش را مطالعه می­کند که آیا رسمیت، پیچیدگی و تمرکز بر میزان فساد اداری موثر می باشد.

پس از مطالعه تحقیقات انجام شده در زمینه فساد و ساختار سازمانی در داخل و خارج از کشور و همچنین مذاکره با خبرگان و مدیران بانک ملی ایران، عوامل موثر بر فساد اداری شناسایی و به هفت گروه مفهومی دسته بندی شده­اند. در مرحله بعد با تحقیقات پیمایشی عوامل ساختاری مؤثر بر ساختار سازمانی مورد ارزیابی قرار گرفت. جامعه آماری در این پژوهش را کارکنان بانک ملی ایران در سطح ستاد و شعب شهر تهران تشکیل می‌دهند. روش نمونه‌گیری پژوهش، تصادفی ساده و حجم نمونه آن 246 نفر از کارکنان می‌باشد.به مقصود تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها، از آزمون‏های مختلف آماری شامل: آزمون میانگین، تحلیل واریانس یکطرفه و پایایی بهره گیری شده می باشد.

یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عوامل بالا بودن رسمیت، پیچیدگی عمودی وتمرکز زیاد و محیط بیرونی بی ثبات سازمان زمینه ساز بروز فساد اداری می گردد و بهره گیری مؤثر از تکنولوژی روز، بالابودن فرهنگ سازمانی و بالابودن فرهنگ سازمان و در نظر داشتن منابع انسانی در کاهش فساد کارکنان شاغل در بانک ملی ایران مؤثر می باشد.

مقدمه:

به اعتقاد اکثر متفکران ، فساد یک بیماری انکارناپذیر در همه حکومت هاست و آغاز اقدامات فسادآمیز مربوط به زمان حال نیست بلکه تاریخ آن به قدمت جهان می باشد. از این رو قدمت فساد به اندازه قدمت مفهوم دولت می باشد. (ربیعی، 1383، 15) مطالعه تاریخ تمدن‌های باستان نیز بیانگر این می باشد که فساد در جوامع بشری قدمتی به اندازه تمدن داشته و اکنون نیز یکی از مسائل مبتلا به کشورهای جهان می‌باشد. فسادنابسامانی‌های بسیاری برای جوامع بشری به دنبال داشته و جنگ‌های پی‌در پی، خشونتهاو قیام علیه تمدن‌های حاکم، از بین رفتن سازمان‌ها و در هم ریختن جوامع همیشه ناشی از فساد بوده می باشد. در مجموع، فساد در کنار بقیه عوامل، از عوامل مهم فروپاشی تمدن‌ها بوده می باشد. در طی قرون و اعصار، همواره ارتباط معکوسی بین بهره گیری درست و بجااز قدرت و قلمرو گسترش فساد وجود داشته می باشد و زمانی که از قدرت به گونه مطلوب بهره گیری می‌گردید، میزان فساد کاهش می‌یافته می باشد. امروزه تأکید کشورهای مختلف برای پیشگیری از فساد، بر سه رکن اصلی آموزش کارکنان، انتخاب افراد بر اساس شایستگی وبالاخره اصلاح نظام‌های عملیاتی و مکانیزه کردن آن، باعث شده می باشد که مبارزه بافساد، شکل اصولی و علمی خود را طی نماید. بررسى هاى بین المللى نشان مى دهد که هر اندازه کشورى فاسدتر باشد، کسب و کار در آن دشوارتر می باشد و فعالان اقتصادى با موانع بیشترى روبرو هستند. در این راستا، مطالعه جنبه‌های گوناگون فساد اداری می‌تواند ضمن کمک به شناخت این موضوع و ارائه دید جدیدی نسبت به معضل فساد اداری در سازمان‌ها، به روابط درون و برون سازمانی کارکنان کمک شایان توجهی داشته باشد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال که ساختار سازمانی مناسب در جهت کاهش فساد اداری کدام می باشد، سامان خواهد پیدا نمود.

با در نظر داشتن طبقه بندی تحقیقات، این پژوهش بر اساس هدف، از نوع اکتشافی و توسعه­ای، بر اساس نحوه گردآوری داده ها (روش پژوهش) پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی و براساس مکان مطالعه از نوع میدانی می باشد که در جامعه مدیران ارشد و کارشناسان بانک ملی ایران به گردآوری اطلاعات پرداخته می باشد.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عوامل بالا بودن رسمیت، پیچیدگی عمودی وتمرکز زیاد و محیط بیرونی بی ثبات سازمان زمینه ساز بروز فساد اداری می گردد و بهره گیری مؤثر از تکنولوژی روز، بالابودن فرهنگ سازمانی و بالابودن فرهنگ سازمان و در نظر داشتن منابع انسانی در کاهش فساد کارکنان شاغل در بانک ملی ایران مؤثر می باشد.

فصل اول: ضرورت و کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

رویکرد اصلی این پژوهش با در نظر داشتن تاثیر متقابل ابعاد مختلف ساختار سازمانی و فساد بر آن توجه دارد که بهبود و اصلاح ساختار سازمانها در جهت کاهش فساد اداری در سازمانهای کنونی ضروری می باشد. تجربیات به دست آمده از کشورهای مختلف نشانگر آن می باشد که فساد امری پیچیده، پنهان و متنوع می باشد. از این رو مبارزه با آن نیز بایستی امری مستمر، طولانی و پیچیده باشد. اصطلاح فساد اداری که آن را در برابر سلامت اداری به کار می برند مدت زیادی می باشد که مورد توجه اندیشمندان و صاحبنظران مختلف قرار گرفته می باشد که وجه اشتراک اغلب تعاریف ارائه شده درمورد فساد دستگاههای دولتی را می توان رشوه و سوءاستفاده از موقعیتهای شغلی برای نفع شخصی دانست. (کیا- 2)

از آنجائیکه فساد اداری می تواند تاثیر زیادی روی حرکت توسعه سازمانها بگذارد و بنا بر اهمیتی که ساختار سازمانی مناسب به عنوان یکی از مهمترین عوامل پیشگیری کننده از بروز فساد اداری دارد اما تاکنون به گونه جدی به آن پرداخته نشده می باشد، این مطالعه کوشش دارد تا با برجسته کردن تأثیر ساختار سازمانی مناسب، زمینه سازی برای افزایش شناخت مدیران سازمانها و شرکتها در جهت پیشگیری از بروز پدیده ای نامطلوب به نام فساد اداری به وجود آورد.

در این فصل، جهت آشنایی کلی خواننده، موضوع پژوهش، مسأله اصلی پژوهش، روش پژوهش، ضرورت و اهمیت پژوهش، جمع آوری داده ها و شمای کلی و طرح پژوهش به گونه کلی و اختصار اظهار می گردد.

1-2- اظهار مساله پژوهش

اغلب کشورها برای مقابله با فساد تدوین استراتژی انجام می دهند .موضوع فساد برای دولت و نظام جمهوری نیز مانند سایر کشورها از اهمیت بالائی برخوردار می باشد. مطالعات نشان می دهد که عوامل مؤثری برکاهش فساد اثرگذارند مثل: فرهنگ، تکنولوژی ،‌ساختار سازمانی و …

در این پژوهش به مطالعه ارتباط بین ساختار سازمانی و فساد اداری پرداخته می­گردد ودر نهایت بهترین ساختار سازمانی مناسب در جهت کاهش فساد اداری را پیشنهاد داده می­گردد. مطالعات پیشین بیشتر عوامل بیرونی و فردی و ارتباط آن با فساد را مورد مطالعه قرار داده اند و در زمینه عوامل سازمانی مطالعات کمی صورت گرفته می باشد. مطالعات ما نشان دادند که عوامل فرهنگی و فن آوری اطلاعات از عوامل سازمانی در چند مورد مطالعه صورت گرفته می باشد. این پژوهش وجهی دیگر از عوامل سازمانی تحت عنوان ساختار را مورد مطالعه قرار داده که تحقیقی در این زمینه نظاره نگردید.ساختار سازمانی تصریح می کند وظایف چگونه تخصیص داده شوند، چه کسی به چه کسی گزارش بدهد و ساز و کارهای هماهنگی رسمی و همچنین الگوهای تعاملی که بایستی رعایت شوند کدامند. ساختار[1] را به عنوان یکی از اجزاء سازمان که از عنصر پیچیدگی[2]، رسمیت[3] و تمرکز[4] تشکیل شده، تعریف می‌کنیم.«پیچیدگی» حدود تفکیک درون سازمان را نشان می‌دهد. همچنین به میزان تخصص‌گرائی، تقسیم کار و تعداد سطوح در سلسله مراتب سازمان تصریح کرده و حد و حدودی که واحدهای سازمانی از لحاظ جغرافیایی پراکنده شده‌اند را نیز تصریح می کند. البته پیچیدگی یک اصطلاح نسبی می باشد. حدی که یک سازمان برای جهت‌دهی رفتار کارکنانش، به قوانین و مقررات و رویه‌ها متکی می باشد “رسمیت” نام دارد.تمرکز به جایی که اختیار تصمیم‌گیری در آنجا متمرکز می باشد، تصریح دارد. در بعضی سازمان‌ها تصمیم‌گیری به شدت متمرکز می باشد. مسائل و معضلات به بالای هرم سازمانی منتقل شده و مدیران ارشد اجرائی، اقدام مناسب برای حل آنها برمی‌گزینند. طبق تعریف بانک جهانی و سازمان شفافیت بین الملل، فساد سوء بهره گیری از اختیارات دولتی (قدرت عمومی) برای کسب منافع شخصی (خصوصی) می باشد. این تعریف مورد توافق عمومی در جهان می باشد و بطور ضمنی فرض شده می باشد که مجموعه­ای از قوانین و ضوابط مدون اداری هست چارچوب فعالیت های مجاز اداری را تعیین می کند. هرگونه رفتار اداری که مغایر با این قوانین باشد و در آن انتفاع شخصی مطرح باشد فساد اداری تعبیر می گردد. فساد در جامعه نسبی می باشد و با نظام ارزشی هر جامعه تعریف می گردد. در این پژوهش کوشش بر این می باشد که به بهترین استراتژی برای طراحی ساختار سازمانی مناسب جهت کاهش فساد اداری در سازمانهای ایران برسیم.

– سوال اصلی پژوهش:

ساختار سازمانی مناسب که منجربه کاهش فساد اداری می شوند کدامند؟

– سوالات فرعی:

– به چه میزان پیچیدگی سازمان با کاهش فساد اداری مرتبط می باشد؟

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

– به چه میزان رسمیت سازمان با کاهش فساد اداری مرتبط می باشد؟

– به چه میزان بین تمرکز سازمان با کاهش فساد اداری مرتبط می باشد؟