فرهنگ به عنوان سیستم و نظامی متشکل از اجزاء (مانند: عقاید، آداب و رسوم اجتماعی، مواریث ملی، خصلت‌های بومی، قومی و مذهبی) می باشد که در طول تاریخ از شیوه زندگی مردم پدید می‌آید و مدیریت نیز به رهبری و هدایت جامعه، سازمان، گروه و یا مجموعه‌ای به سمت هدف مطلوب (رشد و کمال) با به کار‌گیری عوامل و نیروهای مادی و معنوی می باشد. با این اظهار مدیریت فرهنگی نیز به عنوان شیوه و روش اداره کردن فرهنگ اجتماعی مانند مهم‌ترین مقوله‌های بشری در طول تاریخ بوده می باشد. آن چیز که پرداختن به این مقوله را لازم و ضروری می‌نماید، حضور اسلام در عرصه‌های مختلف مدیریت جهانی و همچنین لزوم معرفی والاترین نمونه مدیریتی طول تاریخ یعنی پیامبر اسلام6است. البته در مورد پیشینه این موضوع بایستی گفت که با مطالعه‌های انجام شده به این نتیجه می‌رسیم که بحث مدیریت فرهنگی یک بحث نو ظهور می باشد که در عصر اخیر به آن پرداخته شده می باشد و آثار قدیمی‌تر صرفاً به سیر زندگانی پیامبر اسلام6اشاره داشته‌اند. بر این اساس در راستای دستیابی به مدیریت فرهنگی پیامبر در عرصه‌های مختلف جغرافیایی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مطالعه شیوه‌ها و ابزارهایی ضروری به نظر می‌رسد. این شیوه‌ها و ابزارهای مدیریتی عبارت‌اند از: صداقت، صبر و مدارا در برابر ناملایمات، کوشش برای وحدت با ادیان الهی، مبارزه با جنگ‌های روانی، مبارزه با عقاید خرافی، بهره گیری از منطق و استدلال در تبیین معارف اسلامی، اظهار صدق و راستین با مردم، پایبندی به قانون، برخورد قاطع با منافقان و دشمنان اسلام، بهره گیری از ارتباطات رسانه‌ای، بهره گیری از مکان‌های مذهبی، بهره گیری از ابزارهای تبلیغی، تدوین و اجرای قانون در جامعه، احیای شعائر اسلامی، تصمیمات راهبردی در روبرو شدن با فتنه‌های دشمنان، نیروی نظامی بازدارنده. بر این اساس پژوهش مورد نظر با بهره گیری از روش تحلیلیتوصیفی و علومی همچون علوم قرآن، تفسیر، حدیث، تاریخ اسلام، مدیریت و … به صورت کتابخانه‌ای و روش گردآوری فیش برداری انجام شده می باشد تا بتوان شیوه مدیریت فرهنگی پیامبر اسلام را معرفی نمود.

مقدمه:

درود بی پایان بر امین خداوند، پیشوای انبیاء، محمد مصطفی‌ و خاندان بزرگوار ایشان. خورشید تابنده اسلام چهارده قرن پیش از سرزمین حجاز تابیدن گرفت و در زمان کوتاهی در بخش بزرگی از دنیای متمدن آن روز، استقرار پیدا نمود و اکنون قسمت قابل توجهی از جمعیت جهان یعنی یک چهارم جمعیت سر به اطاعت او دارند.

از آن روزگار تا به امروز عالمان و اندیشمندان، با کوشش و کوشش فراوان به نگارش کتاب‌هایی در مورد این آیین آسمانی و سیره و رفتار رسول خدا‌ پرداخته و هر یک به فراخور هشیاری و توانایی علمی خود از این دریای بیکران بهره‌ای برده‌اند.

ضرورت مطالعه و شناخت سنت رسول خدا‌6 و شخصیت الهی ایشان به عنوان الگوی عملی دینداری که ابعاد مختلف اسلام در لحظه لحظه حیات ایشان تجسم پیدا نمود، بیش از پیش مورد توجه قرار می‌گیرد.

مانند این ابعاد، رفتارها و عملکرد‌های سیاسی- اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی پیامبر‌ می‌باشد که در طول 23 سال به تحول جامعه جاعلی به یک حکومت اسلامی منجر گردیده و در واقع اجرای قوانین اسلام را در سطح اجتماع محقق ساخته می باشد.

اگر بعد از این همه مدت به مطالعه ابعاد مختلف (سیاسی- اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی) شخصیت رسول خدا‌6 می‌پردازیم. در جستجوی روش‌های یک سیاستمدار (هر چند موفق و منحصر به فرد) در لابلای صفحات تاریخ نیستیم؛ بلکه معتقدیم مجموع این رفتارها و ابعاد گوناگون در تداوم جریان هدایت بشر‌ها از طریق رب العالمین و در متن آموزش‌های الهی به مرحله ظهور رسیده می باشد و ما بایستی برای معضلات امروز خود به مطالعه برنامه‌های مدیریتی پیامبر خصوصاً در عرصه‌های فرهنگی پرداخته و راهکارهای مناسب را ارائه داده و به آن تمسّک جوییم.

خداوند در آیه 21 سوره احزاب می‌فرماید:

(لَقَدْ کانَ لَکُمْ فیرَسُولِ اللَّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ لِمَنْ کانَ یَرْجُوا اللَّهَ وَ الْیَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَکَرَ اللَّهَ کَثیرا).

«مسلماً برای شما در زندگی رسول خدا  سرمشق نیکویی بود، برای آنها که امید به رحمت خدا و روز رستاخیز دارند و خدا را بسیار یاد می‌کنند.»

طبق این آیه، رسول اکرم  برای تمامی مسلمانان به مثابه منبع، معدن و مرکزی می باشد که همه وظایف، رفتار و اعمال از آن قابل برداشت و کشف می باشد.

معرفی پیامبر  به عنوان اسوه حسنه در واقع بیانگر بزرگ‌ترین تفاوت میان مکتب انبیاء و غیر آن می باشد؛ زیرا مکتب انبیاء از خصوصیت عملی بودن و به عینیت توجه داشتن، برخوردار می باشد. نگارنده این نوشتار هیچگاه مدعی نیست که شخصیت و برنامه‌های رسول خدا به گونه کامل و دقیق مطالعه و ارائه شده می باشد بلکه کوشش داشته می باشد تا آن بخش از رفتارها و برنامه‌های مدیریتی در زمینه‌های (سیاسی- اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی) که در تحقق تشکیل و اداره‌ جامعه اسلامی و حفظ و تداوم آن تأثیر داشته می باشد را تا حدی مطالعه و معرفی و ارائه نماید. امید می باشد که با کمک پروردگار این امر مهم به خوبی پایان یابد و قدمی مثبت را در مدیریت بهتر فرهنگی در سطح جامعه را بردارد.

فصل اول: کلیات و مفهوم شناسی

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

1-1- کلیات

1-1-1- اظهار مسئله

فرهنگ به عنوان سیستم و نظامی متشکل از اجزاء (مانند: عقاید، آداب و رسوم اجتماعی، مواریث ملی، خصلت های بومی، قومی و مذهبی) می باشد که در طول تاریخ از شیوه زندگی مردم پدید می‌آید و مدیریت نیز به رهبری و هدایت جامعه، سازمان، گروه و یا مجموعه‌ای به سمت هدف مطلوب (رشد و کمال) با به کار‌گیری عوامل و نیروهای مادی و معنوی می باشد.

با این اظهار مدیریت فرهنگی نیز به عنوان شیوه و روش اداره کردن فرهنگ اجتماعی مانند مهم‌ترین مقوله‌های بشری در طول تاریخ بوده می باشد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

آن چیز که پرداختن به این مقوله را لازم و ضروری می‌نماید حضور اسلام در عرصه‌های مختلف مدیریت جهانی و همچنین لزوم معرفی والاترین نمونه مدیریتی طول تاریخ یعنی پیامبر اسلام می باشد.