دانلود پایان نامه با موضوع تأمین اجتماعی، عدالت اجتماعی، خدمات عمومی

دانلود پایان نامه

تاریخی یاد شده در اروپا آغاز گردید با انقلاب صنعتی (1780) دگرگونی اساسی مهمی در وضع و حال انتقادی بشر پدید آمد که اهمیت زیادی داشت. کار مهمی که ماشین بخار و پدیده صنعتی شدن انجام داد همانا جانشین کردن منابع نیروی بی جان (بازوی مکانیکی و ماشینی) با منابع نیروی جاندار (بازوی انسانی) بود. بدین ترتیب با تبدیل گرما به کار از طریق ماشینی، بشر توانست به تدریج از منابع انرژی تازه و گسترده ای بهره برداری کند.12
پیامدهای کارکرد این ماشین ها حیرت انگیز بود و در اوایل سال 1820 کسی که با چند دستگاه ماشین بافندگی کار می کرد بیش از بیست برابر بافنده دستی تولید داشت و یکدستگاه ریسندگی دویست برابر چرخ ریسندگی معمولی نخ تولید می کرد. یک لکوموتیو راه آهن به تنهایی به اندازه صدها اسب بارکش، آن هم با سرعتی بیشتر کالا حمل می کرد و در این سال ها بهره وری 400 – 300 برابر افزایش یافت.
آثار انقلاب صنعتی:
فرآیند انقلاب صنعتی منشاء آثار مشخصی در اروپا بود که مهم ترین آنها عبارتند از:
1- ایجاد مراکز عظیم صنعتی
2- گسترش نهرها
3- تضعیف موقعیت روستاها در نظام تولید کشور  
4- تولید انبوه و ماشین
5- تنوع کالاهای تولیدی
6-  افزایش بهره وری همه جانبه نیروی کار
7- گسترش بازار کالایی
8- پیدایش طبقه کارگر   
و _____
نتیجه این بهره وری و تولید کارفرمایان، تاجران و سرمایه داران می گردید و در این فرآیند طبقه غنی و فقیر شکل گرفت که اغنیاء و صاحبان بازوی مکانیکی و ماشینی تشکیل می داد و فقرا را صاحبان بازوی انسانی و این فاصله با دستاوردهای انقلاب صنعتی هر روز واضح تر، مشخص تر، آشکارتر و عمیق تر شد. و طبقه کارگر به عنوان فرزند انقلاب صنعتی شکل می گیرد و هر روز مبارزه خود را برای دست یافتن به سطح قابل قبولی از دستاوردهای انقلاب صنعتی و رشد اقتصادی شدت می بخشد13.

فصل دوم : پیدایش تأمین اجتماعی
فضای تضاد طبقاتی، تعارض، درگیری، اعتصاب و از بین بردن ماشین آلات عدم احساس تعلق خاطر کارگران به محیط تولید و کارخانه، کاهش تولید و افزایش ضایعات باعث شد که اندیشمندان و دولتمردان درصدد بهنجار کردن و متعادل کردن امور بین گروههای مختلف اجتماعی برآیند.
در ادامه این تلاش ها بود که نخستین اشکال خدمات عمومی پدید آمد و تداوم آن در بستر تکاملی خود ضرورت تأمین اجتماعی را باعث شد.اصلاحات انجام شده در قراردادهای کار، سطح دستمزدها، چگونگی حمایت و صیانت از نیروی کار و… از جمله دستاوردهای این تلاش ها بود. این اصلاحات روابط یک سویه حاکم بین کارگر و کارفرما و غالباً به نفع کارفرما را به یک قرارداد اجتماعی تبدیل کرد.14
پروفسور لسترتارو در این باره چنین می گوید:
ناآرامی اجتماعی داخلی برای توجیه به هم زدن بساط منافع مستقر در وضع موجود باعث ادامه بقا و رشد سرمایه داری گردید. ثروتمندان زیرک تر از آن بودند که مارکس تصور می کرد، آنان دریافتند که ادامة بقای دراز مدتشان به این بستگی دارد که شرایط انقلابی را از بین ببرند و همین کار را کردند در آلمان یکی از اشراف زادگان محافظه کار به نام بیسمارک در دهة 1880 پرداخت مستمری به سالمندان و نظام بهداشت و درمان عمومی را ابداع و اختراع کرد. چرچیل فرزند یک دوک انگلیسی در سال 1911 نخستین بیمة بیکاری را به راه انداخت. روزولت رئیس جمهوری اشراف زاده، نظام تأمین اجتماعی را طراحی کرد که سرمایه داری را بعد از سقوط آن در آمریکا نجات داد. اگر سرمایه داری مورد تهدید قرار نگرفته بود هیچ یک از این پدیده های تأمین و رفاهی شکل نگرفته بود.
نتیجه ای که از این سیر تاریخی در نگرش به تأمین اجتماعی به دست آمد این بود که بر اثر «رنسانس» در اروپا و دستاوردهای که به همراه داشت. همچون جهان گرایی،عقل گرایی، محاسبه پذیری، نظم پذیری، اعتقاد به قدامت کار و ثروت پدیده ای به اسم «انسان و سرمایه داری» شکل گرفت و تکوین یافت.
در این مرحله است که جوامع صنعتی و به تبع آنها سایر جوامع هر روز ترتیبات حقوقی و قوانین جدیدی وضع کردند تا از رهگذر آنها بتوانند توجهی خاص به وضعیت معیشتی و تأمینی مردم بکنند. از جمله برنامة گستردة روزولت رئیس جمهور آمریکا در سال 1932 برای نجات آمریکا از دوران رکود و همچنین نجات سرمایه داری از طریق ایجاد زیرساختهای لازم برای توسعه از طریق وضع مقررات تأمین اجتماعی در برنامه های خود بنام «نیودیل» بود. تلاش های گسترده در این باره به لحاظ اهمیت و ابعاد همه جانبه ای که داشت به زودی از مرزهای ملی عبور کرد و در کانون توجهات بین المللی قرار گرفت. سپس با همین هویت و جنبه بین المللی بود که حقوق بین الملل کار شکل گرفت و به تبع آن بود که در قرن بیستم دولت ها مکلف شدند نیازهای مربوط به کار، اشتغال، کارگر، تأمین اجتماعی و… را مورد توجه قرار دهند و آنها را به مرحلة اجرا در آوردند. جهت پایداری جنبة بین المللی تأمین اجتماعی، سازمان ملی متحد، سازمان بین المللی کار و اتحادیه بین المللی تأمین اجتماعی تعهداتی را در این باره پذیرفتند و ملزم به اجرای آن شدند. در سال 1944 در اجلاس سازمان بین المللی کار در فیلادلفیا توجه به امور تأمین اجتماعی این چنین مورد توجه قرار گرفته است.
عدالت اجتماعی شرایط لازم برای یک صلح پایدار پس از جنگ شناخته شد و جهت عدالت اجتماعی راهی جز بسط تأمین اجتماعی نیست.15
مبحث اول : تشکیل سازمان تأمین اجتماعی
تصویب قانون تأمین اجتماعی در شرایطی که اندیشه های رفاهی و بیمه همگانی در کش
ور شکل گرفته بود منجر به تحولاتی شد که از آن جمله می توان به بهره گیری از واژه «تأمین اجتماعی» به جای بیمه اجتماعی و همچنین تأکید بر واژه «بیمه شده» به جای کارگر اشاره کرد این نوع نگرش که پیمودن گامی بلند در عرصه تأمین اجتماعی کشور را از نظر فراگیری، پوشش جمعیتی و جامعیت تعهدات مدنظر داشت.
به دلیل فراهم نبودن شرایط و زیرساخت های اجتماعی و سیاسی و همچنین ضعف در اجرا ناکام ماند و تغییرات سازمانی پی در پی طی سال های 1354 و 1355 و پس از پیروزی انقلاب اسلامی دگرگون شد16.
مبحث دوم : الزامی شدن تأمین اجتماعی به عنوان یک حق
دولت ها با ورود به تفاهمات دوجانبه کارگر و کارفرما آن را به تفاهم سه جانبه کارگر- کارفرما- دولت تبدیل کردند و به قلمرو ماهوی آن پایداری و گستردگی ویژه ای بخشیدند. از این طریق با شکل دادن نظامات تأمین اجتماعی آن را به مقوله ای ملی، توسعه و بین نسلی تبدیل کردند. و بدین صورت امور مربوط به مراقبت های بهداشتی و درمانی، بیکاری، از کارافتادگی، بازنشستگی و… به تدریج از شکل جزیره ای و منفصل، اختیاری و غیرپایدار و غیرفراگیر در ساختارها و کارکردهای مختلف، اثر جمع شدن، در منظومه ای به هم پیوسته، پایدار و منسجم به نام تأمین اجتماعی تبدیل به یک مقوله ملی، جهانی و توسعه ای شد. پس از آن تأمین اجتماعی به عنوان حقی عمومی که انجام آن «تکلیفی» است بر عهدة دولت ها یاد شد. در نتیجه، ابتدا در کشورهای توسعه یافته و سپس در جوامع دیگر، اصلاحات مربوط به خدمات عمومی و رفاه اجتماعی به جای این که مقوله ای هزینه ای و سربار تلقی شود. جایگاه واقعی خود را به عنوان یک حق و تکلیف پیدا کرده و اساس رشد اقتصادی پویا و تحقق توسعه همه جانبه را فراهم ساخت17.
در سال 1952 استاندارد حداقل تأمین اجتماعی را طی مقاوله   نامه شماره 102 به تصویب کنفرانس بین المللی کار برساند و از این پس تأمین اجتماعی بمنزله حمایتی است که جامعه در قبال پریشانیهای اجتماعی و اقتصادی پدید آمده به واسطه قطع یا کاهش شدید درآمد ناشی از بیماری، بارداری، حوادث کار، بیکاری، از کار افتادگی، سالمندی، فوت همراه با فراهم ساختن درمان و کمک عائله مندی به اعضاء خود ارائه می دهد. تعریف شده و مورد عمل قرار می گیرد.   
بر اساس مقاوله نامه شماره (102) دولت های امضاء کننده متعهد می گردند حداقل سه حمایت از نه حمایت ذیل را در مورد اتباع خود بمورد اجراء در آورند و باستثناء درمان که بصورت کمک جنسی است.
میزان این حمایت ها نباید از حداقل های داده شده کمتر باشد.
الف: مراقبت های پزشکی (حمایت درمان)
ب: بیماری (از نظر جبران درآمدهای از دست رفته به دلیل عدم اشتغال به کار)
ج: بیکاری
د: بازنشستگی
ﻫ: حوادث ناشی از کار
و: از کار افتادگی
ز: فوت
ح: ایام بارداری
ط: کمک هزینه عائله مندی18

فصل سوم : نظام تأمين اجتماعي در ايران
نظام تأمين اجتماعي را مي‎توان بطور كلي در سه گروه طبقه‎بندي نمود و سپس سازمانها و مؤسسات مربوط به هر گروه را مورد بررسي قرار داد. اين سه گروه عبارتند از:نظام بيمه اي ،نظام حمايتي، نظام امدادي
نظام بيمه‎اي ، شاغلين جامعه را از طريق مشاركت مالي بيمه‎ شده، كارفرما و كمك دولت تحت پوشش قرار مي‎دهد و هدف عمده آن حمايت از اشتغال، رفع موانع توليد و تأمين رفاه افراد شاغل در مراكز مشمول نظام است.
مهمترين موسسات فعال در اين بخش، سازمان تامين اجتماعي وصندوق بازنشستگي كشوري مي باشند.
در جدول 1 با استفاده از شاخص قيمت مصرف كننده بر حسب سال پايه 69 متوسط مبالغ واقعي پرداختي به مستمري بگيران بلندمدت سازمان محاسبه شده است. كه بيشترين مقدار آن مربوط به سال اول دوره يعني سال 1360 با مبلغ 660531 ریال و كمترين مقدار آن مربوط به سال 1368 با رقم 299456 ریال مي‎باشد ضمن اینکه بيشترين نرخ رشد مربوط به سال 71 است كه تقريباً 32 درصد بوده است. بنابراين اگرچه ميزان پرداختي به مستمري‎بگيران بلندمدت به قيمتهای جاري افزايش چشمگيري را نشان می دهد ولي این پرداختیها به قيمتهاي ثابت (سال 1369 ) نه تنها افزايشی نداشته اند، بلكه كاهش نيز يافته اند. بنابراين حمايتهاي بلندمدت سازمان تأمين اجتماعي حتی متناسب با نرخ تورم نیزافزایش نیافته اند19.

جدول شماره(1)
متوسط مبالغ پرداختی سازمان تامین اجتماعی به قیمتهای ثابت سال 1369به مشمولان حمایتهای بلند مدت
سال
متوسط مبالغ اسمي پرداختي( ريال)
شاخص قيمت مصرف كننده
متوسط مبالغ پرداختي به قيمت ثابت سال 69(ريال)
1360
157206
8/23
660531
1361
146054
3/28
516094
1362
146285
4/33
437985
1363
147923
9/36
400876
1364
174230
4/38
453724
1365
181212
5/47
381499
1366
200933
6/60
331573
1367
254973
1/78
326470
1368
274900
8/91
299456
1369
320767
100
320767
1370
391634
7/120
324469
1371
647086
1/150
431103
1372
884731
4/184
479789
1373
1116212
3/249
447738
1374
1469941
4/372
397421
1375
2053990
5/485
447980
1376
2684978
1/538
498973
1377
3405888
5/635
535938
1378
4113281
763
539093
1379
5085916
3/859
591867
1380
6026011
3/975
629479
منبع: بانك مركزي
با بررسي داده های مربوط به درآمد و هزينه سازمان ملاحظه مي‎شود كه نرخ رشد هزينه‎ها نسبت به نرخ رشد درآمد بيشتر بوده‎است که در صورت ادامه این روند باعث مي‎گردد كه هزينه‎های سازمان نسبت
به درآمدهای آن فزوني يابد. به عبارت دیگر درآمدها و هزينه های سازمان که در سال 1361 به ترتیب برابر با 200 ميليارد ريال و 95 ميليارد ريال بوده‎اند(شكري، 1373: 105 ) در سال 1378 به 10404 و 10379 ميليارد ريال رسيده‎اند(سازمان تامين اجتماعي: 1380). اين بحران مالي باعث شده‎است كه سازمان نتواند افزايش مستمري‎ها را با نرخ تورم هماهنگ سازد. مهمترين دلايلي را كه مي‎توان براي ايجاد اين بحران ذكر كرد عبارتند از:
– عدم انجام تعهدات توسط دولت (عدم پرداخت 3 درصد حق بيمه، عدم پرداخت قانون معافيت سهم كارفرما)
– ضربه به ذخاير نقدي سازمان در بانك‎ها كه براثر اجراي برنامه تعديل ساختاري ارزش واقعي خود را از دست دادند.
– بازنشستگي‎هاي پيش از موعد بدون تأمين منابع مصوب دولت و مجلس
– مصوبات دولت، شوراي اقتصاد، مجلس مبني بر افزايش قيمت‎ها و تعرفه‎ها كه سازمان به شدت متأثر از آنها

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید