فایل تحقیق : دانلود پروژه رشته اقتصاد درباره بررسي تغييرات رشد پول – قسمت دوم

دانلود پایان نامه

منابع پايه پولي به توضیح زير عبارتند از :

الف- ذخاير طلا و ارزهاي خارجي بانك مركزي

ب- بدهي دولت به بانك مركزي

ج- بدهي بانك ها به بانك مركزي

د- ذخيره تعهدات ارزي

درادامه به بررسي موارد فوق مي پردازيم

ذخاير طلا و ارزهاي خارجي بانك مركزي

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

ميزان ذخاير و ارزهاي خارجي يكي از منابع پايه پولي می باشد. تغييرات مانده اين حساب درترازنامه بانك مركزي در نظام ارزي مختلف متفاوت می باشد. اين ذخاير در نظام ارزي با نرخ ثابت درون زا مي گردد بسته به وضعيت كسري يا مازاد تجاري يا تراز پرداخت ها به گونه درون زا تغيير مي كند و ميزان پايه پولي و در نتيجه حجم پول را تحت تأثير قرار مي دهد. اما در نظام هاي ارزي با نرخ شناور، اين ذخاير حالت برون زا و خود تثبيت كننده مي گيرد. مضافاً اينكه در كشورهايي مانند ايران، گاهي ارزهاي فروش نرفته نيز منبع انتشار پايه پولي مي گردد.

1) تغييرات ذخاير طلاي بانك مركزي و تأثير بر پايه پولي كشور

روشن می باشد كه نشر پايه پولي انعكاسي از معادل ارزش ريالي ذخاير طلاي بانك مركزي می باشد بانك مركزي در راستاي تثبيت بازار طلاي كشور و تنوع بخشيدن به سبد دارايي هاي خود براي اجتناب از ريسك كاهش قيمت ذخاير ارزي اقدام به نگهداري ذخاير طلا مي كند. اين ذخاير طلا باعث انتشار پايه پولي مي گردد، به طوري كه تغيير آن ممكن می باشد پايه پولي را تغيير دهد.

طي دو دهه قبل از پيروزي انقلاب اسلامي (1357-1340) ذخاير طلاي بانك مركزي نسبتاً حالت تثبيت شده داشته و از رشدي حدود 2 درصد برخوردار بوده می باشد. اين امر توانسته می باشد در انضباط و ثبات پايه پولي طي اين دوره تأثیر موثري داشته باشد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

طبق آمار نامه بانك مركزي از 9/9 ميليارد ريال در سال 1340 به 9/10 ميليارد در سال 1350 و به 4/13 ميليارد ريال در سال 1357 افزايش داشته می باشد. آمار نشان مي دهد كه نسبت ذخاير طلا به پايه پولي طي اين دوره از 32 درصد در سال 1340 به 1 درصد در سال 1357 كاهش پيدا كرده می باشد. اين امر مي تواند بيانگر اين باشد كه تأثیر پشتوانه طلا در ميزان ارزش پول سال به سال با كاهش همراه بوده می باشد در نقطة مقابل تأثیر ذخاير ارزي، بدهي و ديون و ساير متغيرهاي پولي در پايه پولي به شدت افزايش يافته می باشد.

طي اين دوره قيمت جهاني طلا طي سالهاي 1340 الي 1346 معادل 35 براي هراونس بوده می باشد كه با افزايش نسبتاً شديد به رقم 4/226  دلار براي هر اونس در سال 1357 رسيده می باشد

طي دوره 1358 تا 1368 ذخاير طلاي بانك مركزي حالت نوساني داشته می باشد. ذخاير ارزي كشور در سال 1358 معادل 1/41 ميليارد ريال بوده می باشد كه با بيش از د وبرابر شدن به ميزان 2/88 ميليارد ريال در سال 1359 تغيير يافته می باشد . طي سالهاي 1360 ، 1361و 1363 مجدداً به ترتيب رقم هاي 9/40، 9/30 و 4/66 ميليارد ريال داشته می باشد. طي سالهاي 1363، 1364،1365 كاهش هاي نسبتاً شديد را ملاحظه مي كنيم.به طوري كه به ترتيب براي اين سال، ارقام 6/21، 2/26 و 9/20 ميليارد ريال ثبت شده می باشد. در سال 1366 با افزايش ناگهاني ذخاير ارزي از 9/20 به 3/119 ميليارد ريال افزايش يافته می باشد. و سپس به 94 و 7/113 ميليارد ريال به ترتيب براي سال 1367 و 1368 تغيير نموده می باشد. پس همانطور ملاحظه گردید نوسانات شديدي در ميزان ذخاير طلاي كشور طي (1367-1358) وجود داشته می باشد كه به گونه عمده مرتبط با افزايش قيمت طلا در بازارهاي جهاني بوده می باشد.

آمار نشان مي دهد كه تقريباً نسبت ذخاير طلا به كل منابع پايه پولي طي (1367-1358) از طریقه نزولي برخوردار بوده می باشد. به طوري اين نسبت در سال 1363 تا 1365 به كمتر از 5/0 درصد رسيده می باشد اين امر بيانگر اين می باشد كه تأثیر ذخاير طلا طي دوره مورد مطالعه در پايه پولي رو به تضعيف بوده می باشد.

طي دوره (1368-1358) ،‌از سال 1358 تا سال 1363 قيمت طلا طریقه نزولي را نشان ميدهد، به طوري كه 5/526 دلار براي هراونس 3/308 دلار براي هر اونس رسيده می باشد طي سالهاي بعد تا 1368 اين طریقه صعودي نموده و به ارزش 400 دلار رسيده می باشد طي دهه 1369 تا 1379 روندهاي متفاوت در ميزان ذخاير طلاي بانك  مركزي ملاحظه گردد به طوري كه اين ذخاير با بيش از 5/1 برابر شدن به 9/299 ميليارد ريال در سال 1369 مي رسد. در سال 1372 تقريباً با 3 برابر شدن نسبت به سال قبل خود معادل 5/1917 ميليارد ريال مي گردد. رقم مشابه در سال 1379 معادل 3/2589 ميليارد ريال بوده می باشد. كه بيانگر بيشترين مقدار طي دوره (1379-1340) مي باشد.

طي سالهاي 1381،1382،1383 و 1384 بترتيب معادل 5/10798، 8/10962، 9/10867و 7/21731 بوده می باشد. اين ارقام رشد 35 درصدي ذخاير طلا در سال 1381 نسبت به سال 1380، طریقه ثابت تا سال 1383 و حدود دو برابر شدن حجم ذخاير در سال 1384 را نشان مي دهد. بررسي نسبت ذخاير طلا به كل پايه پولي طي دوره (1384- 1340)، نوسانات نسبتاً شديدي را بيان مي كند، به طوري كه از 32 درصد در سال 1340 به حدود 1 درصد طي سالهاي 1357، 1361،1363،1364،1367 و 1368 تغيير نموده می باشد. اين نسبت در سال 1372حدود 12درصد و بالاخره در سال 1384 حدود 10 درصد بوده می باشد.

طریقه نزولي و يا صعودي ذخاير طلا و نسبت ذخاير طلا به پايه معمولي اکثراً معلول تغيير ارزش طلا و تغيير قيمت ذخاير ارزي (‌ارزش دلار) بوده می باشد. به عنوان مثال در هنگام كاهش قيمت ذخاير ارزي بر حسب كاهش قيمت دلار، بانك مركزي در چارچوب مديريت ذخاير ارزي كشور به خريداري طلا از بازارهاي جهاني اقدام كرده و با تنوع بخشيدن به سبد دارايي خود، ريسك نرخ هاي ارز را كاهش داده می باشد.

طي سالهاي قبل از سال 1381، قيمت طلا با يك طریقه محسوسي افت نسبتاً شديد و طولاني را تجربه نمود. اما از سال 1381 اين طریقه در جهت عكس، افزايش قيمت طلا را نشان مي دهد. جنگ آمريكا در عراق، و شكل گيري تنش هاي نظامي در خاورميانه افزايش تقاضاي انرژي چين و هند، كاهش ارزش دلار و افت بازارهاي مالي جهاني باعث گردید تا قيمت طلا، طریقه رشد مثبت خود را  از سال 1381 به بعد اغاز كند طي اين سالها بدليل طولاني شدن دوره كاهش دلار و كاهش نرخ بازدهي نگهداري سهام و اوراق قرضه بر شدت جدابيت طلا به عنوان يكي از روشهاي نگهداري دارايي افزوده گردید و از اين رو غالب بانك هاي مركزي رويكرد مجددي به تقاضاي طلا براي حفظ ارزش تركيب داراييهاي خود پيدا نمودند، به طوري كه سهم طلا در پرتفوي دارايي هاي خارجي اغلب كشورها طي اين سالها رو به افزايش بوده می باشد.

قيمت جهاني دلار براي هر اونس برحسب دلار طي سالهاي 1369تا 137 تقريباً با طریقه نسبتاً ثابتي همراه بوده می باشد. اما تا سال 1380 طریقه كاهش قيمت جهاني طلا ملاحظه مي گردد و از سال 1380 به بعد اين طریقه مجدداً حالت صعودي به خود مي گيرد.

2) تغييرات ذخاير ارزي بانك مركزي و تأثير آن بر پايه پولي كشور

ذخاير ارزي در كنار ذخاير طلا يكي از اقلام مهم تعيين كننده پايه پولي به شمار مي آيد، به طوري كه با تغيير طریقه حجم ذخاير ارزي ممكن می باشد پايه پولي تغيير كنت و در نتيجه حجم نقدينگي را تحت تأثير قرار دهد.

طي سالهاي 1340 تا 1352 حجم ذخاير ارزش كشور بسيار محدود و از طریقه ثابتي برخوردار بوده می باشد. در اين سالهاي نقس درآمدها نفتي در اقتصاد ايران قابل ملاحظه نبوده می باشد طي اين دوره درآمدهاي نسبتاً محدود نفتي اکثراً صرف پروژه هاي عمراني، بودجه جاري دولت و واردات كالاها و خدمات اعم از سرمايه اي، واسطه اي و مصرفي شده می باشد

طي سالهاي (1349- 1340) ذخاير ارزي بانك مركزي به گونه متوسط 2/13 ميليارد ريال بوده می باشد اما از سال 1350 تا 1352 ذخاير ارزي با افزايش همراه بوده می باشد ميزان ذخاير ارزي از 1/6 ميليارد ريال در سال 1340 به 5/149 ميليارد ريال در سال 1352 افزايش پيدا كرده می باشد. افزايش ميزان توليد نفت، افزايش جذب سرماه هاي خارجي و افزايش نرخ ارز ثابت از دلايل افزايش ذخاير ارزي بانك مركزي بوده می باشد

متوسط قيمت نصب اوپك طي سالهاي 1340 الي 1349 معادل 67/1 دلار بوده می باشد. اين رقم براي سالهاي 1350، 1351و 1352 به ترتيب 03/2، 29/2 و 05/3 دلار بوده می باشد.

طي دوره (1368- 1353) ذخاير ارزي نسبت به دوره قبلي شدت افزايش قابل ملاحظه اي را نشان مي دهد، به طوريكه ميزان ذخاير ارزي در سال 1353 با حدود 253 درصد رشد نسبت به سال 1353 به رقم 8/527 ميليارد ريال رسيده می باشد

1353 الي 1358 افزايش شديد قيمت و توليد نفت  افزايش درآمدهاي ارزي كشور باعث گرديد تا ذخاير كشور رشد شديدي داشته باشد و در نتيجه اما با شروع جنگ تحميلي و كاهش توليد نفت كشور از يك سو و افزايش نياز ارزي دولت از سوي ديگر ذخاير ارزي تا حدودي طریقه نزولي بخود گرفت. به طوري كه ذخاير ارزي كشور در سال 1367 به كمتر از نصف مقدار آن در سال 1358 بود. كاهش قيمت نفت از سال 1364 به بعد زير بر علت گرديد.

اگر مبناي نرخ ارز هر دلار هفتاد ريال در نظر بگيريم، مي توانيم نتيجه بگيريم كه متوسط حجم ذخاير ارزي كشور طي دوره ( 1368- 1353) حدود 740 ميليارد ريال بوده می باشد.

متوسط قيمت نفت اوپك در سال 1353 با بيش از سه برابر شدن نسبت به سال 1352 به رقم 73/10 دلار رسيد در سال 1357 رقم برابر 8/12 دلار بوده می باشد. در سال 1360 به رقم 51/32 دلار رسيد. از اين به بعد طریقه كاهشي بخود گرفت. به طوري كه ارقام 53/13 براي سال 1365، 24/14 براي سالهاي 1367و 31/17 را براي سال 1368 را مي توان نظاره نمود.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

طي دهه ( 1379-1369) ميزان ذخاير ارزي كشور با نوسان همراه بوده می باشد تا سال 1375 اين طریقه صعودي بود بويژه از سال 1371 كه نرخ رسمي ارز افزايش 25 برابري يافت دليل عمده اين افزايش ذخاير ارزي، افزايش قيمت ريالي دلار بود اما بهبود وضعيت بازار جهاني نفت و افزايش قيمت نفت نيز تا حدودي در اين ارتباط مؤثر بود. بدنبال كاهش قيمت نفت در سال 1376 ذخاير ارزي بار ديگر كاهش يافت، به طوري كه در سال 1377 با رقم 5735 ميليارد ريال به پايين ترين مقدار خود طي دهه 1370 رسيد. بدنبال افزايش قيمت نفت از سال 1377 به بعد متعاقب افزايش قيمت نفت وضعيت ارزي ذخاير ارزي رو به افزايش گذاشت، به طوري كه در سال 1380 به رقم38378 ميليارد ريال رسيد، كه نقطه عطفي در وضعيت ذخاير ارزي بانك مركزي محسوب مي گردد

از ابتداي سال 1381 به اجراي سياست تك نرخي كردن ارز و تغيير نرخ رسمي ارز از 1750 ريال به حدود 7800 ريال، ذخاير ارزي با 5/5 برابر افزايش به رقم 1/207519 ميلياد ريال رسيد.

این نوشته در اقتصاد ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید