دانلود پژوهش: دانلود پروژه رشته مدیریت در مورد مطالعه موردي بانك صادرات استان مازندران – قسمت اول

دانلود پایان نامه

بررسي كارايي سيستم بانكي ج.ا. ايران با بهره گیری از تحليل پوششي داده ها (DEA)

مطالعه موردي بانك صادرات استان مازندران Data Envelopment program

فصل اول: كليات

بيان مسأله: بانك ها به عنوان ركن اساسي در هدايت و مديريت وجوه پراكنده به سمت واحدهاي توليدي و جلوگيري از افزايش گردش پول جايگاه وي‍ژه اي در رشد اقتصادي و كنترل تورم در اقتصاد كشورهاي دنيا به خصوص كشورهاي درحال توسعه در ميان واحدهاي اقتصادي پيدا كرده اند. مهمترين فعاليت بانك دريافت وجوه به صورت سپرده و پرداخت به متقاضيان به صورت وام انجام مي گردد و به گونه كلي هر فعاليت كه مستلزم كسب سرمايه و منابع مالي باشد، بي ترديد به دخالت بانك ها و مؤسسات مالي نيازمند می باشد. به دليل تأثیر بسيار مهم و اساسي بانك ها در اكثر فعاليتهاي اقتصادي، بررسي عملكرد (بهره وري و كارايي)‌ هر يك از بانكهاي موجود در كشور ايران با در نظر داشتن دولتي بودن اكثر آنها اهميت ويژه اي يافته می باشد. در راستاي همين مسئله مديران ارشد بانك ها،‌موظفند در قبال سوالاتي كه در مورد بهره وري بانك مي گردد،‌ پاسخ هاي منطقي و مستدل مبني بر بهره گیری بهينه از منابع و هزينه هاي موجود ارائه دهند. اين امر نيز بدون ارزيابي كارايي شعب تحت نظارتشان امكان پذير نيست.

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

از منابع وهزينه هاي موجود ارائه دهند. اين امر نيز بدون ارزيابي كارايي شعب تحت نظارتشان امكان پذير نيست.

علاوه بر آن مديريت بانكها همواره با در نظر داشتن شرايط اقتصادي حال و آينده مجبور به اصلاح و بهبود خدمات بانكي،‌ ارزيابي، بودجه بندي، نوآوري در ارائه خدمات، رقابت با ساير بانك ها و در نهايت افزايش بهره وري و كارايي در سطح يك بانك تحت سرپرستي خود مي باشند. يكي از راههاي اساسي در تنظيم برنامه هاي بهبود بهره وري و كارايي در سطح يك بانك وجود شعبه‌اي كارا از شعب مي باشد. (‌آتاناپولوس ات ال، 1997)

به اين مقصود لازم می باشد هر يك از بانكها از كارايي شعب خود اطلاع داشته و علل كارايي و ناكارايي شعب خود را بررسي كنند و با برنامه ريزهاي مناسب به اصلاح و هدايت واحدهاي ناكارا بپردازند. بديهي می باشد كه با كارا شدن شعب ناكارا ضمن رسيدن به اين اهداف با كاهش بهاي خدمات ارائه شده و جلوگيري از اتلاف منابع كمياب، مي توان انتظار داشت كه زيان هاي ناشي از عدم كارايي به حداقل ممكن برسد و در مجموع سيستم بانكي كشور كاراتر گردد.

گرچه در عمر بيش از نيم قرن فعاليت سيستم بانكي روشهاي گوناگوني در مورد ارزيابي فعاليت شعب تحت نظارت بانك ها اعمال شده می باشد ولي روشهاي سنتي برآورد و ارزيابي كارايي با بهره گیری از برخي نسبت ها و شاخص هاي رايج به دليل وجود پيچيدگيهاي سيستم بانكي در جهان امروز، دستيابي به اين اهداف را با مشكل مواجه    مي سازد. روشهاي نوين در برآورد كارايي ها را متوجه روشي نوبنياد ولي با پيشرفت وسيع باعنوان تحليل پوششي داده ها معطوف مي كند. بر همين اساس اين تحقيق درصدد آن می باشد تا با بهره گیری از روش تحليل پوششي داده ها، به بررسي كارايي شعب بانك صادرات استان مازندران كه با دارا بودن بيشترين تعداد شعب(141 شعبه) و بيشترين تعداد كارمند (1015 نفر) (دايره كامپيوتر و اطلاع رساني) در سطح استان بعد از بانك ملي، ‌به عنوان نمونه اي از سيستم بانكي جايگاه ويژه اي در رشد و شكوفايي اقتصاد در منطقه و استان و افزايش سطح اشتغال دارد، بپردازد.

اين پژوهش به مقصود دستيابي به اهداف زير ارائه گردید؛

  • بررسي ميزان كارايي شعب بانك صادرات استان مازندران به عنوان نمونه اي از يك بانك تجاري در سيستم بانكي جمهوري اسلامي ايران
  • تشخيص شعب ناكارا
  • بررسي راههاي كاهش ناكارايي شعب با بهره گیری از شعب مرجع معرفي شده توسط اين تحقيق
  • ارائه راه حلهايي براي بررسي كارايي شعب و ايجاد كارايي بيشتر در شعب ناكارا براي دست اندركاران بانك صادرات استان

فصل 2: مروري بر ادبيات موضوع پژوهش

مروري بر مباني نظري برآورد كارايي:

مفهوم كارايي:‌

 تاكنون تعاريف گوناگوني از كارايي ارائه شده می باشد. مفهوم كارايي در اقتصاد، تخصيص مطلوب منابع می باشد.

موارد زير برخي از تعاريف متعدد می باشد كه در مورد كارايي ارائه شده می باشد:

به گونه كلي كارايي، معرف نسبت ستاده به نهاده در مقايسه با يك استاندارد مشخص می باشد (‌برهاني 13770)

كارايي ( بيانگر اين مفهوم می باشد كه يك سازمان به خوبي از منابع خود در راستاي توليد نسبت به بهترين عملكرد در مقطعي از زمان بهره گیری كرده می باشد) (1997 ، Pierce(

مقدار منابع واقعاً مصرف شده / مقدار منابع مورد انتظار براي مصرف = كارايي

انواع كارايي :‌

دو جزء از كارايي سطح بنگاه مورد بهره گیری هستند كه يكي كارايي فني و ديگري كارايي تخصصي مي باشد. تركيب اين دو جزء كارايي، كارايي اقتصادي بنگاه را نشان مي دهد. مفهوم سوم كارايي در نظر خارل، كارايي ساختاري می باشد كه مي توان از آن براي سنجش كارايي صنعت بهره گیری كرد.

الف- كارايي فني: كارايي فني نشان دهنده ميزان توانايي يك بنگاه براي حداكثر سازي ميزان توليد با در نظر داشتن منابع و عوامل توليد مشخص شده می باشد. به عبارت ديگر ميزان توانايي تبديل ورودي ها مانند نيروي انساني، ماشين آلات و … به خروجي ها در مقايسه با بهترين عملكرد، توسط كارايي فني سنجيده مي گردد.

ب- كارايي تخصصصي: اين كارايي بر توليد بهترين تركيب محصولات با بهره گیری از     كم هزينه ترين تركيب ورودي ها تأكيد مي كند و در صدد پاسخ گويي به اين سوال می باشد كه “آيا در قيمت ورودي هاي مورد بهره گیری به گونه اي می باشد كه هزينه توليد را حداقل كند؟ “

كارايي تخصيص را كارايي قيمت نيز مي گويند.

ج- كارايي ساختاري: كارايي ساختاري يك صنعت از متوسط وزني كارايي ( مجموع موزون خروجي ها تقسيم بر مجموع موزون ورودي هاي شركت هاي آن صنعت به دست مي آيد.)

د- كارايي مقياس: كارايي مقياس يك واحد از نسبت ” كارايي نظاره شده” آن واحد به “كارايي در مقياس بهينه”بدست مي آيد. هدف اين كارايي توليد در مقياس بهينه مي باشد.

كارايي، بهره وري، اثر بخشي

مفهوم كارايي معمولاً با واژه اثر بخشي و بهره وري اشتباه مي گردد. اثر بخشي در واقع ميزان هم جهت بودن فعاليتهاي يك سازمان با اهداف تعيين شده براي آن را نشان       مي دهد. به عبارت ديگر اثربخشي درجه دستيابي (‌تكميل) هدف را بيان مي كند.          بهره وري تركيبي از اثربخشي و كارايي می باشد. زيرا اثربخشي با عملكرد و كارايي بهره گیری از منابع در ارتباط می باشد. اين مفاهيم در تعريف بهره وري به صورت زير بيان گرديده می باشد.

(كارايي)/ (اثر بخشي) = (منابع مصرف شده)/ ( عملكرد كسب شده) = (ورودي مصرف شده) / (خروجي بدست آمده) = شاخص بهره وري

عوامل بروز ناكارايي

عموماً كارايي اقتصاد مستلزم آن می باشد كه هر بنگاه در حد توان بالقوه خود اقدام كند. در شناسايي توانايي بالقوه اين نكته را بايد مد نظر داشت كه كارايي مفهومي پوياست يعني كارايي يك واحد اقتصادي در هر زمان تغيير مي كند و فقط مختص يك زمان نيست. بلكه در هر دوره زماني بايد آن را مد نظر داشت. همچنين كارايي مفهومي نسبي می باشد تا مطلب،‌ بدين معنا كه كارايي يك بنگاه در مقايسه با بنگاههاي ديگر، بررسي مي گردد و كارايي بدون در نظر داشتن عملكرد ساير بنگاهها، به دليل عدم توانايي مديران در تخمين حالت بالقوه توليد، امكان پذير نمي باشد. 6 دليل عمده براي عدم دستيابي به توان بالقوه بنگاهها ذكر مي گردد ( كاظمي، 82)

1- تغييرات تكنولوژي   2- كيفيت نهاده ها     3- مقياس توليد

4- تخصيص منابع    5-مسائل مديريتي   6- شوكهاي اقتصادي

در ادامه به مواردي كه سبب بروز ناكارايي در بنگاههاي يك صنعت مي گردد تصریح خواهد گردید.

الف – نرخ تعديل بنگاه: بخش عظيمي از ادبيات علم اقتصاد بر مبناي حداكثرسازي بنا شده می باشد. بدين معني كه شخص همواره مقدار بيشتر را به مقدار كمتر ترجيج مي دهد. بنگاه ها را مي توان به دو گروه «ريسك پذير» و «ريسك گريز» تقسيم كرد.

تعديل اقتصادي معمولاً با قدرت پذیرش خط توسط مدير ارتباط معني داري دارد. ناكارايي را مي توان از طريق تعديلات به موقع مرتفع كرد. اما تعديل بستگي به آينده نگري پيرامون چگونگي وضعيت بازار و زمان تكميل فرآيند تعديل دارد و اين امر شامل      پيش بيني در زمينه هايي زیرا نوآوري در توليدات، تغييرات تكنولوژي، اهداف، واكنش، رقبا و …. مي گردد.

ب- ناهمگني نهاده ها: كيفيت نيروي كار و سرمايه به عنوان دو عامل اصلي توليد         مي تواند از منبع پيدايش ناكارايي بنگاه يا نتيجه گستردگي صنعت باشد. سخن ناكارايي به هنگام روبرو شدن با فعاليتهاي متنوع يك صنعت، حتي اگر آن فعاليت به ظاهر مشابه باشد به نتايج نادرستي مي انجامد.

ج- عدم دسترسي به فن آوري پيشرفته: اين مورد زماني خود را به نمايش مي گذارد كه هم نيروي كار وسرمايه ( بدون در نظر گرفتن فن آوري) با واحد رقيب برابر باشد. فن آوري باعث بهره گیری بهينه از نهاده ها مي گردد. در شرايط يكسان، واحدي كه از فن آوري پيشرفته تري بهره گیری مي كند،‌ كاراتر مي باشد.

چ- مقياس اقدام: يك بنگاه مي تواند هم از لحاظ تخصيص وهم به لحاظ فني، واحد كارايي باشد. اما اگر توليد در مقياس بيش از اندازه بزرگ يا بيش از اندازه كوچك صورت بگيرد در هزينه‌ها حداقل نگردد بنگاه دچار ناكارايي مقياس خواهد گردید.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

5- مكان جغرافيايي: بسياري از بنگاههاي كاراي يك صنعت از ويژگي دسترسي به بازار عوامل توليد و بازار محصول بهره مي گيرند نزديكي به اين دو بازار سبب كاهش      هزينه هاي حمل و نقل و در نتيجه كاهش قيمت تمام شده محصول خواهد گردید.

روشهاي برآورد كارايي (مهرگان، محمد رضا، 1383)

 دو حيطه متفاوت (سنتي و علمي) براي اندازه گيري كارايي واحدهاي اقتصادي در قالب(برنامه ريزي پارامتريك و غير پارامتريك) مطرح می باشد، كه عبارتند:‌

الف- روشهاي علمي: دو زيرمجموعه: 1- روش تحيل تابع مرزي 2- روش تحليل پوششي داده ها

ب- روشهاي سنتي: از روشهاي سنتي در برآورد كارايي مي توان به روش تحليل نسبت تصریح كرد.

قبل از بررسي روشهاي برآورد كارايي آغاز لازم می باشد در مورد معيارهاي برآوردي ورودي محور و سازمان در مورد نحوه جابجايي و تغيير در ميزان داده ها يا ستاده از لحاظ انعطاف پذيري در چگونگی اين تغييرات، انتخاب مي شوند.

الف- معيار ورودي محور: در ديدگاه ورودي محور ما در جستجوي پاسخ به اين سئوال هستيم كه تا چه حد مي توان از ميزان ورودي ها بكاهيم بدون اينكه تغييري در ميزان محصول حاصل گردد. اين معيار در واقع با در نظر داشتن وضعيت خاص بازار يا نوع توليد و ميزان فروش تعيين مي گردد. براي مثال در زماني كه بنگاه مورد نظر قرار داد خاصي را براي توليد ميزان مشخصي محصول انجام مي دهد يعني در واقع افزايش مشتري يا امكان بازاريابي وجود ندارد و مديريت نياز به تعديل در مقدار ورودي ها دارد مورد بهره گیری قرار مي گيرد.

ب- معيار خروجي محور: در اين معيار ما در جستجوي پاسخي به اين سئوال می باشد كه،«تاچه حد مي توان، ميزان خروجي ها را با همان ميزان تغيير داد؟ كه اين معيار معمولاً در واحدهايي كه به دنبال افزايش در ميزان فروش و خدمات وساير موارد مشابه          مي باشند و با در نظر داشتن نوع سازمان كه معمولاً زير نظر يك نظر مرجع تصميم گيرنده مثلاً دولت مي باشد و قدرت تغيير و كاهش» در ميزان داده هاي خود را ندارند، كاربرد دارد.

برنامه ريزي ناپارامتريك: روشهاي ناپارامتريك عموماً عملكرد يك بنگاه يا واحد تصميم گيرنده را به بهترين عملكرد بالفعل بنگاههاي داخل آن صنعت بررسي مي كند. روشهاي ناپارامتريك را مي توان ساده ترين روشهاي نظاره و تخمين كارايي تلقي نمود. براي تشخيص كارايي بايد حد استانداردي وجود داشته باشد كه اين امر مستلزم در نظر گرفتن مشاهدات با ويژگي مشابه مي باشد. در سطح الگوهاي ناپارامتريك، روشهاي گوناگوني براي نظاره ناكارايي هست كه عبارتند از:

  • روش مشاهدات 2- روش پله اي 3- روش ميانگين خطي 4- روش وصل نقاط حدي 5- روش تحليل پوششي داده ها (DEA)

روش تحليل پوششي داده ها (DEA)

DEA يا تحليل پوششي داده ها از روشهاي برنامه ريزي ناپارامتريك می باشد كه در سالهاي اخير اهميت زيادي پيدا كرده می باشد. مدل «تحليل بهره وري چند عامله» می باشد كه براي اندازه گيري كارايي نسبي دسته واحدهاي تصميم گيرنده همگن به كار      مي رود. از اين روش براي ارزيابي عملكرد مدارس، بيمارستان ها، بانك ها و نيز تخصيص منابع مي توان بهره گیری كرد. تحليل پوششي واحدها، بدون نياز به ايجاد يك ارتباط تابعي خاص ميان عوامل توليد و ميزان محصول توليد شده، به ارزيابي كارايي واحدها نسبت به يكديگر مي پردازد. اين ويژگي از آن، ابزاري بسيار ساده و مفيد ساخته می باشد.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     
این نوشته در مدیریت ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید