پژوهش: دانلود پروژه روشهای طراحی برنامه درسی – قسمت دوم

دانلود پایان نامه

مثلاٌ می توان به دانش آموز گفت که چشمهایش را ببندد و چگونگی قطع جریان خون بر اثر انقباض عضلات را تجسم کند.

در برنامه های درسی علوم بهتر میتوان از تجسم سود برد زیرا که اصول طبیعت را از طریق دیداری کردن آن می توان براحتی یاد داد. به مثال زیر توجه کنید:

مثال 3: تجسم: ارتباط سطح خارجی بدن با دما(زیست شناسی)

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

تمرین را با یک جلسه تجسم شروع کنید. نخست به دانش آموزان بگویید که تصور کنند از دامنه کوهی بدون درخت عبور می کنند. لباس آنها برای گردش روزانه به اندازه کافی گرم می باشد. اما آنها راه را گم می کنند و مجبورند شب را نیز در کوهستان بگذرانند. دما پایین می آید و به جانب صفر میل می کند. از دانش آموزان بخواهید که به شما بگویند در مورد دستها، پاها، صورت و همین گونه در مورد امعاء و احشاء خود چه احساسی دارند. آنگاه به تجسم خود ادامه دهند، مثلاٌ تصور کنند که پناهگاهی پیدا کرده، در داخل آن تا برآمدن آفتاب باقی می مانند. به شما بگویند که آنجا چه می کنند؟ از آنها بخواهید فکر کنند که با بازوها، پاها و بدن خود چه می کنند. بعد از مدتی از آنها بخواهید که در مورد چگونگی احساسشان و آن چیز که انجام میدهند، بویژه در مورد چیزهایی که با آن خود را خواهند پوشاند، صحبت کنند.

در مرحله دوم پیشنهاد کنید که مجسم کنند در جای گرمی مستقر شده اند. در این روز هیچ بادی نمی وزد. گرچه به اندازه کافی سایه هست، آنجا هم هوا گرم و به گونه کاملاً غیر متعارفی خشک می باشد. چندین هفته می باشد که بارانی نباریده می باشد. مجدداً از آنها بخواهید که احساس خود را در آن لحظه توضیح داده، بگویند در آن وضعیت و بویژه با اعضای بدن خود چه کارهایی انجام میدهند.

یک بار دیگر درمورد آن چه انجام داده اند بحث کنید. سپس حالات بدن و وضعیتهای جسمی را به هنگام سرما و گرما با هم مقایسه کنید. شکلهایی از وضعیت بدن به هنگام گرما و سرما را بر روی تابلو رسم کنید و سپس بخشهای بیرونی بدن را که بر اثر نمایش یا اختفای آنها در برابر گرما و سما در ما به وجودمی آید و اینکه چگونه بدن ما گرما را پس می دهد و یا آن را ذخیره می کند، بحث کنید.

از تجسم می توان در تعلیمات اجتماعی و معرفی فرهنگهای دیگر نیز بهره گیری نمود به نحوی که دانش آموز حس کند زندگی در آن فرهنگها را تجربه کرده می باشد. به مثال زیر توجه کنید:

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

مثال 4: تجسم: روستاییان ایران و واکنش آنها در برابر تغییرات آب و هوا           (تعلیمات اجتماعی دوره ابتدایی)

  1. کودک زندگی در دامنه های سرد کوهستانی را مجسم می کند. برف و کولاک شدیدی منطقه را در خود پیچیده می باشد. درون خانه ها مردم دور تنوری نشسته اند و گرم می شوند.

الف) کودک به استوانه ای فکر می کند که داخل زمین قرار داده شده و به سرعت با هیزم و تاپاله پر می گردد.

ب) کودک این تجسم را ادامه می دهد و به کلبه ای گرم می اندیشد که افراد داخل آن براحی در کنار هم نشسته، مشغو گفتگو هستند.

ج) او مجسم می کند که افراد لباسهای کمی پوشیده اند و هیزمها کم کم به خاکستر تبدیل می شوند. درون خانه هوای قابل تحملی هست، در حالی که در بیرون خانه هوا بسیار سرد می باشد.

  1. کودک تجسم خود را به صحنه ای از تابستان تغییر می دهد که در آن آفتابی گرم در بیرون در حال تابش می باشد، روزنه ها و دریچه های کلبه باز شده، روی تنور تخته ای قرار داده شده می باشد.

الف) کودک مجسم می کند که نسیم خنکی توسط جریان طبیعی هوا ایجاد شده می باشد نسیم از بالای کلبه عبور می کند و از زاویه های مختلف وارد فضای کلبه می گردد.

ب) در نهایت خانه سایه دار، خنک و آرامبخش شده، در حالی که بیرون کلبه هوا گرم می باشد.

تجسم در درس انشاء(نوشتن خلاقانه) نیز از طریق تحریک الگوهای تفکر خلاق، موثر می باشد. اطلاعا زیادی در دست می باشد که از تأثیر تجسم در تحکیم و تقویت حافظه مربوط به مفاهیم اساسی و همچنین بسط دایره لغات طرفداری می کند. معلم بایستی بتواند دانش آموزان را به تجسم نماد دیداری یک واقعیت هدایت کند یا آنها را قادر سازد تا واقعیات را با مداد جادویی در چشم ذهن خود بنگارند.

تکلیف عملی

تجسم نه تنها به عینی تر شدن یک مفهوم کمک می کند، بلکه از طریق کاهش میزان تپش قلب و تنفس برساز و کار بدن نیز تأثیر می گذارد. پس بهره گیری از تجسم به دانش آموزان کمک می کند که آرامش خاطر داشته باشند. تجسم همین گونه در خلاقیت و نگارش آثار مبتکرانه یا فعالیتهای هنری بسیار سودمند می باشد. نکته مهم در بهره گیری از تجسم این می باشد که دانش آموزان را به تجسم دیداری یک صحنه ویژه و به کارگیری بیش از پیش همه حسیها ( از قبیل بینایی، شنوایی، لامسه، حرکتی، بویایی و چشایی) رهنمون می گردد. حال چگونه می تواندی فراگیر را پیش از شروع نوشتن اثری خلاقانه، به تجسم یک صحنه خیالی تشویق کنید.

برای دانلود فایل ورد متن کامل اینجا کلیک کنید

نشانه دهی

نشانه دهی عبارت می باشد از تأکید یا برجسته سازی اطلاعات مربوط به یک محرک پیچیده، خواه از طریق تأکید معلم روی واژه ها و خواه از طریق تغییر ظاهر محرکهای بصری. این اقدام توجه دانش آموز را نسبت به عنصر اصلی یک تکلیف جلب می کند.

نشانه ها علاوه بر یاری کودک در یادآوری اطلاعات میتوانند میزان خطاهای فراگیر در اکتساب اطلاعات یا کاربرد مفهوم را کاهش دهند واین اطمینان را در معلم به وجود آورند که اصلیترین جنبه یک محرک پیچیده را مورد تأکید قرار داده اند. نشانه می تواند از کاربرد روشهای ذکر گردیده در فصل 2 یعنی مطابقه، شکل دهی محرک، حذف محرک یا سرمشق دهید و تشویقهای معلم، نتیجه گردد.

در اغلب موارد، متون برنامه های درسی چاپ گردیده ، از الگوی جوابهای آماده برای کمک به دانش آموزان در حصول پاسخ صحیح بهره گیری می کنند. به عنوان مثال، پاسخ مسئله اول در همان صفحه داده شده می باشد. از معایب الگوسازی این می باشد که الگوی پاسخ مربوط به اولین مسئله لزوماً به حل مسائل بعدی کمک نمی کندف زیرا که عناصر اصلی مسائل بعدی در مساله اول مورد تاکید قرار نگرفته می باشد. به بیانی دیگر، دانش آموز نمی تواند نشانه آموخته شده در یک مسئله را به مسائل دیگر تعمیم دهد، زیرا راههای رسیدن به پاسخ نشانه دهی نشده اند.

برنامه سواد آموزی لوباخ[1] راهی موثر برای بهره گیری از نشانه ها جهت تأکید بر عنصر اصلی یک تکلیف آموزشی را نشان می دهد. این برنامه سواد آموزی برای یاددهی چگونگی خواندن و بهره گیری از لغات برای بزرگسالان طراحی شده می باشد. تصویر هر شیء که تلفظ حرف اول آن مشابه با تلفظ یکی از حروف الفباست، در بالای حرف مربوط قرار داده می گردد. در اینجا از شکل دهی محرک بهره گیری می گردد، زیرا شکل شی ء و حرف یکسان می باشد. این نوع از نشانه های دیداری به این دلیل که تشخیص و تلفظ آنها برای فراگیران آسان می باشد، به توسعه حافظه کمک می کند.

از نشانه دهی می توان به گونه وسیع در برنامه ریزی درسی، بویژه برای تقویت حافظه جهت کسب مهارتهای اصلی بهره گیری نمود.  نشانه دهی همچنین برای حفظ اصطلاحات و نیز تمیز دو مفهوم نزدیک به هم می تواند موثر و مفید باشد. نشانه می تواند هم به شکل یک تصویر دیداری بر روی واژه مورد یادگیری قرار داده گردد و هم می تواند به شکل واژه ای باشد که به حافظ و یاد آوری کمک می نماید. به عنوان مثال، درختان تیره مخروطیان اغلب با هم اشتباه گرفته می شوند. اما هر کدام از درختان ویژگیهای متفاوتی دارند که می توانند نشانه هایی باشند تا دانش آموزان نام درست آنها را به یاد آورند. میوه کاج ساحلی (ساقه) کوچکی بین هر کدام از لایه های تخم خود دارد. یاددهی همزمان لغت (ساقه)  و تجسم ساقه می تواند حافظه را تقویت کند. اصلیترین ویژگی یک نشانه تأکید بر عنصر اصلی و جلب دانش آموز به آن عنصر می باشد.

حرکت نیز یک نشانه بسیار خوب می باشد. آوزش بسیاری از زبانهای خارجی اکنون با آموزش افعال حرکتی شروع می گردد و از دانش آموزان می خواهند تا حرکت مناسب با هر فعل را انجام دهند. این اقدام به خاطر سپردن واژه های فوق را تسریع می کند.

فهم تحت اللفظی[2] و فهم تعمیمی[3]

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

فهم تحت اللفظی تکرار کلمات و یا اطلاعات ارائه شده می باشد که در شروع یک زنجیره آموزشی مورد بهره گیری قرار می گیرد. فهم تعمیمی درک اطلاعات ارائه شده و کاربرد آنها به شیوه جدید می باشد. این نوع فهم در انتها یک زنجیره آموزشی مورد بهره گیری قرار می گیرد.

زنجیره های آموزشی زمانی می توانند بهترین حالت را داشته باشند که شروع آنها با فهم تحت اللفظی و پایان آنها با فهم تعمیم باشد. این شیوه به ارائه یک زنجیره آموزشی که از ساده به پیچیده حرکت می کند، کمک می نماید، زیرا تکرار اطلاعات آسانتر از کاربرد آن به شیوه ای جدید می باشد. مضافاً بایستی گفت که پیش از درونی شدن مطلبی لازم می باشد اطلاعات مربوط به آن وارد ذهن گردد.

درونی شدن به این معنی می باشد که اطلاعات موجود کاملاٌ جذب ذهن می شوند و فراگیر با اراده خود می تواند آنها را فراخوانی کند. مثالی همانند این در کلاس شیمی اتفاق می افتد؛ موضوع درس شناخت و تعریف دو اصطلاح enthalpy [4] و [5]entropy  می باشد. معلم تکالیفی از قبیل آزمونهای چند گزینه ای ترتیب می دهد و از دانش آموزان می خواهد که فهم تحت اللفظی خود را از این اصطلاحات نشان دهند. سپس آنها را به فهم تعمیمی تشویق می کند، به این شکل که سئوالاتی مطرح می کند که برای پاسخدهی به آنها لازم می باشد دانش آموزان این اصطلاحات را در دو جایگاه متفاوت که پیش از آن مطلبی درمورد آنها گفته نشده می باشد، به کار گیرند(مثل حرکت مولکولها نزدیک به سطح زمین پیش روی حرکت مولکولها در فضای محدود).

طراحان برنامه درسی از فهم تحت اللفظی و تعمیمی برای تشویق فراگیر در سطوح پیشرفته یادگیری بهره گیری می کنند. اولین گام حصول اطمینان از این امر می باشد که دانش آموزان معنی لغت را می دانند. آنگاه گام بعدی کاربرد معنای آن در موقعیتهای جدید خواهد بود. نکته مهم در مورد فهم تعمیمی این می باشد که ممکن می باشد جواب قاطع و روشنی نیابیم (یعنی ممکن می باشد چندین پاسخ درست وجود داشته باشد).

تکلیف عملی

درک تحت اللفظی لزوماً قبل از درک تعمیمی صورت میگیرد. بعضی از فراگیران از تفکر در مفاهیم انتزاعی لذت می برند و نیاز کمتری به دریافت کمک در جهت تعمیم اطلاعات دارند، با این حال تعدادی دیگر آن را کار مشکلی می دانند. تصور کنید مفهومی که می خواهید فراگیر شما بسط دهد این می باشد که اقلیمهای گوناگون شیوه ساختمان سازی مردم را تحت تأثیر قرار می دهند. مطالبی که برای افزایش فهم تحت اللفظی فراگیر ارائه می گردد شامل اطلاعاتی در مور زندگی مردم کویر در خانه های گنبدی شکل و زندگی مردم شمال در خانه های شیروانی کوب یا گالی پوش می باشد. چگونه می توانید فراگیر را وادار سازید که این مفاهیم را مورد چگونگی ساخت خانه در آذربایجان تعمیم دهد؟

بازشناسی پاسخ[6] و یادآوری پاسخ[7]

بازشناسی پاسخ مستلزم انتخاب پاسخ صحیح از میان تعدادی پاسخ از سوی فراگیر می باشد. این کار در شروع یک زنجیره آموزشی انجام می گیرد. یادآوری پاسخ مستلزم به خاطر آوردن اطلاعاتی می باشد که دانش آموز در حافظه اش ذخیره  کرده می باشد. این کار در پایان یک زنجیره آموزشی انجام می گیرد.

برای به یاد داشتن تفاوت بین دو واژه بازشناسی و یادآوری، بایستی واژه بازشناسی را در ارتباط با آزمونهای چند گزینه ای و واژه یادآوری را در ارتباط با آزمون تشریحی به کار بریم. در این راستا و در جهت تشریحی بکار بریم. در این راستا و در جهت تحقق هدفهای یادگیری و در صورت تدوین یک زنجیره آموزشی، آغاز بهتر می باشد پاسخهایی مقصود شوند که از طریق بازشناسی آموخته می شوند، به این دلیل که پاسخدهی به این گونه تکالیف برای دانش آموزان آسان می باشد. پس از احراز توفیق دانش آموز در پاسخهای بازشناسی، می توان پاسخهای یادآوری را نیز اضافه نمود. این ساده ترین راه برای کسب اطمینان از توالی مراحل یادگیری از ساده به پیچیده می باشد.

بهره گیری از بازشناسی قبل از یادآوری تسهیل کننده اقدام تدریس نیز هست. زیرا سئوالی که پاسخ آن  به صورت بازشناسی می باشد، مستلزم ارائه اطلاعات به شیوه ای عینی می باشد. از سوی دیگر، پاسخ یادآوری، بیشتر شکل انتزاعی دارد زیرا از دانش آموز می خواهد بدون هیچ کمکی، معلومات ذهنی خود را فراخوانی کند. این اطلاعات بایستی قبلاً درونی شده، یا ملکه ذهن فراگیر شده باشند زیرا یادآوری اطلاعات پیچیده تر از تکرار پاسخ می باشد.

بازشناسی برای ارزیابی فهم تحت اللفظی به کار می رود و یادآوری نیز برای ارزیابی فهم تعمیمی بکار می رود. از سئوالات مربوط به یادآوری می توان برای ارزیابی دقیق فهم تعمیمی بهره گیری نمود، زیرا جواب آنها نامحدود می باشد.

زنجیره ذیل از کتاب انگلیسی مدارس ابتدایی امریکا در ارتباط با تشخیص معنای یک متن مطرح شده می باشد. این زنجیره با پرسشهای نامحدودی در مورد ارائه واژگان از سوی فراگیران شروع و به سئوالات چند گزینه ای ختم می گردد. در این برنامه درسی مولفان یادآوری را قبل از بازشناسی مقصود کرده اند، در نتیجه به جای اینکه پرسشها از ساده شروع و به دشوار ختم گردد متأسفانه از سوالات بسیار دشوار شروع شده می باشد.

[1] .Laubach

14 . Literal comprehension : این عبارت به “درک سطحی” نیز تعبیر شده می باشد.

 

15 .:general comprehension این عبارت به “درک عمقی” نیز تعبیر شده می باشد.

این نوشته در مدیریت آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید