منبع تحقیق درباره حفاظت و مرمت، خدمات عمومی، میراث فرهنگی

دانلود پایان نامه

سطوح متفاوت اداری (دولتی، منطقه ای، ایالتی، شهرداری، بخش و …) همراه است، اداره یکدست طرح های شهری را دشوار می سازد. اما تنها پیاده کردن طرح در بستر آن است که می تواند تلاش های ممکن را سرعت بخشد. سرمایه گذاران خصوصی نیز تلاش می کنند تا با راه هایی همچون شراکت، در این پروژه ها با برنامه ریزان همراه شوند.
3- زمان نیز یکی از مسائل بسیار مهم است. همان طور که می دانیم پروژه های شهری به زمان نیاز دارند. اما اگر قرار است که دوام داشته باشند می بایست تلاش هایشان را برای داشتن عناصری جهت تقویت شکل شهر به کار گیرند. می دانیم کع اندیشه ها و شکل تلاش هایمان در شهر به کار گیرند. می دانیم که اندیشه ها و شکل تلاشهایمان در شهر می توانند متفاوت باشند. برای پروژه های بلند مدت در عین حال که به ایجاد زمینه سازی های مورد نیاز دست می زنیم، میبایست به اصولی که جی.دی.برنهام در آغاز سده پیش به آنها اشاره کرد باز گردیم. در هر حال زمان نباید در پروژه های شهری فراموش شود.
4- از سویی دیگر، «شکل شهر» عنصر مرکزی پروژه ای شهری است. امروز ما دوباره در حال شناسایی ظرفیت های تحلیلی آن برای فرایندهای شهری و نیز همچون ایجاد کننده بستری جهت گفتگوو میان گروه های اجتماعی و … هستیم. «شکل شهر» در حال بهره گیری از مخزن وسیع تجهیزات روش شناختی است که در طول بیست سال گذشته ایجاد شده اند. این تجهیزات به ما کمک می کنند تا گفتگوی میان پروژه با تحلیل های مرتبط ترکیب شده، واقعیت های شکل شناختی توصیف شده و تأثیر پیشنهادهای مختلف به طور خلاصه اندازه گیری شوند. همچنین راهنمایی در فرایند دگردیسی شهر که پر از عدم قطعیت هاست بشناسیم.

شکل 3-2 برخی از استراتژی های بهسازی ،وجود کاربری متغیر برای تجدید و نو سازی (مأخذ: ژوان بوسکه: 10:2006

شکل 3-3 شهر کهن ، کیفیت های مرفولیژیکی وجود دارند اما شرایط زندگی در سطح پایین است.
برداشت مجدد از شهر ( مأخذ : همان)
3-1-4 حلب
شهر قدیمی حلب جزء میراث فرهنگی جهانی یونسکو است؛ شهری با صد و ده هزار نفر جمعیت در هزاران خانه حیاط دار تاریخی ساکن هستند و یک مرکز تجاری مهم که طرح رسمی توانبخشی آن یک موضوع بین المللی روز است. بحث در مورد پروژه توانبخشی حلب قدیمی، بدون مرور اتفاقاتی که منجر به شروع آن شد، دشوار است.
خانه حیاط دار گونه بسیار پیچیده ای از سکونت در حلب و سایر شهرهای اسلامی است که تجربه قرن ها زندگی و ارتباطات انسانی را در پشت خود دارد، یک واحد معماری با خصوصیات انسانی وضعیتی ایده ال را برای روابط سنتی اجتماعی و انسانی غالب، فراهم آورده است. داخل و بیرون خانه با حفظ آسایش و امنیت شخصی، ترکیب شده است. در پشت خانه های حیاط دار، خیابان های باریکی همسایگی های کوچکی را شکل می دهند. در خیابان های بزرگ تر خدمات عمومی و تجاری متمرکز شده است، که همسایگی ها را به هم پیوند می دهد و مونومان ها و فضاهای مختلف شهری را دربر می‌گیرد.

شکل 3-4 – حلب در قرن شانزدهم؛ مأخذ: صابئنیان، نیکنام،46:1384
در اوایل دهه 50 یک طرح جامع برای تمام حلب در نظر گرفته شد که در آن چند راه اصلی، شهر قدیمی را به نواحی مختلف تقسیم می کرد.
طرح جامع در سال 1954 کامل و منطبق شد و چند راه اصلی بر روی بافت سنتی قرار گرفت. یک محور شرقی- غربی، بزرگراه پاماسک در غرب، شهر را به بزگراه رقا در شرق متصل می کرد که شهر قدیمی را می شکافت، («از دریا به صحرا» چیزی که طراحان اظهار کردند). دیگر به موازات اولی از همسایگی جنوبی عبور می کرد. سومی یک کانال اصلی از مسجد به سمت شمال را که از حومه شمالی می گذشت، قطع می کرد و از مسجد رو به شرق به سمت دژ ساخته شد.
احراز بخش های از راه های طرح جامع، قسمت قابل ملاحظه ای از بافت تاریخی را از بین برد و باعث شتاب بخشدن به مهاجرات ساکنان آن شد، ساختمان های بلند در دو طرف مسیر ها بنا شدند و خانه های حیاط دار را از محرومیت، نور خورشید و هوای محروم کردند. قسمت اعظمی از بافت، از بقیه شهر قدیمی جدا شد و رو به نابودی رفت. خانه های حیاط دار که ارائه دهنده فضاهای زندگی دارای ارتباط و تأثیر گذار بودند. به کاربری های صنعتی و اقتصادی مضر تبدیل شدند.
در اواخر دهه 70 مشخص شد که شخصیت اجتماعی و تاریخی شهر قدیمی در معرض خطر بزرگی است. این وضعیت گروهی از حفاظت کنندگان را برانگیخت تا برای حفظ باقیمانده بافت شهر قدیمی، مبارزه ای را شروع کنند، خوشبختانه بخش های اجرا شده طرح جامع، باعث تخریب کمتر از 20% از کل بافت قدیمی شده بود و بیشتر قسمت های مهم، دست نخورده باقی مانده بودند. آنها کمیته شهر قدیمی را تشکیل دادند. کمیته یونسکو را برای شرکت در سیاست حفاظت دعوت کرد.

پروژه ای برای توانبخشی شهر قدیمی حلب
به طور خلاصه سیستم کاری پیشنهاد شده بر اساس موارد زیر بود :
– برنامه ریزی جامع
– طراحی پروژه پیشنهادی با جزئیات با اجرا
– مشارکت ساکنان
به طور خلاصه، پروژه در سال 1992 با یک برآورد کلی شروع شد. یک منطقه آزمایشی انتخاب شد و برآوردی با جزئیات اجتماعی، اقتصادی و فیزیکی انجام گرفت. جزئیات کاربری زمین برآورد شد و برنامه ای برای کاربری زمین انتخاب شد. تحقیقات محلی و نظرات ساکنین، نیاز به تسهیلات اجتماعی را مشخص می کرد.
یک مدرسه تاریخی – مذهبی به عنوان مرکز بهداشت مرمت شد. کمک های فنی برای مرمت 3 مسجد در منطقه ارائه شد. یک برنامه ترافیکی هم برای منطقه در حال اجراست.
هدف اصلي اين طرح جامع، خارج
كردن ترافيك از شهر قديمي و ارائه يك سيستم حمل و نقل عمومي موثر براي آن تأمين پاركينگ كافي و مناسب براي ماشين ها و همچنين ايجاد مسيرهاي پياده بين قلعه ومحيط اطراف آن با يك طراحي محيطي جذاب است. يك طرح جامع براي كاربري زمين مطرح شد كه تمام فعاليت هاي اقتصادي توريست ها و ديگران را كنترل مي كرد و اطلاعات اصلي كاربري موجود زمين شامل شراي فيزيكي سازه ها، وضعيت مالكيت، اجتماع، محيط زيست، توپولوژي و اشكالات زيربنايي را به صورت نقشه ارائه مي داد. اين مسائل براي حفظ محيط زيست ساكنان منطقه لازم و ضروري است. اين مطالعه همچنين در برگيرنده پروژه هاي تفضيلي براي بالابردن كيفيت منظر سازي، مسيرهاي پياده، نورپردازي و اقدامات زيربنايي،افزايش مسير كمربندي و اتصال آن به قطعات مجاور،‌تعريف دسترسي هاي مناسب به مونومان هاي تاريخي و ساختمان هاي اصلي و ساخت منطقه اي براي پياده روي با محيط سبز و غيره بود.
مطالعه ذكر شده تقريباً كامل است. شهر حلب، دولت آلمان و موسسه آقاخان سرمايه كل ساخت و اجراي اين پروژه را تأمين خواهند كرد. اجراي آن در مناطق پروژه به صورت زيربنايي آغاز شده است.

شکل 3-5 – طرح یونسکو، سال 1979؛ مأخذ : صابئنیان، نیکنام،95:1384

شکل 3-6 – طرح جامع سال 1974 حلب برای بخش قدیمی شهر متوقف شد؛ مأخذ : صابئنیان، نیکنام،44:1384
بخش دوم: نمونه های داخل کشور
3-2-1 شيراز
نگاهي به طرح‌ها و پيشنهادهاي گذشته در مورد بافت قديم شيراز ، نشان مي دهد كه تلقي اين طرح‌ها در خصوص نقش بافت قديم در ساختار اصلي شهر شيراز متفاوت بوده است. اگر در طرح هاي اوليه ايده كلي حفظ مركز اداري و تجاري سنتي مطرح شده، اين ايده كلي در طرح احيا و تفصيلي مصوب 1373 دگرگون شده و توسعه ساختار اصلي شهر در محور بازار مطرح و برآن تاكيد گرديده است .

شکل 3-7 موقعیت شهر شیراز شکل 3-8 عکس هوایی محدوده تاریخی شهر شیراز

موقعيت بافت تاريخي و سمت و سوي توسعه شهر نشان مي دهد كه در شيراز محور چهارباغ صفوي منطبق بر خيابان زند توانسته بخشي از ساختار شهر امروزي را در خود جاي دهد، بنابراين بر خلاف نظر طرح تفصيلي و طرح احياء به نظر مي‌رسد كه تاكيد زيادي بر توسعه محور بازار، عمود بر مسير خيابان زند نمي‌تواند صورت گيرد. نتيجه مطالعات به علاوه رايزني هاي بين دستگاه‌هاي ذيربط بر ضرورت اجتناب از توسعه بيشتر كاربري‌هاي زاينده سفرهاي شهري، به ويژه كاربري تجاري تاكيد كرد و دست‌اندركاران را به تلاش در جهت تقليل تمركز كاربري در منطقه تاريخي فراخواند و عملا طرح بازنگري طرح تفصيلي به سمت تثبيت كاربري‌هاي موجود و هدايت توسعه مركز شهر در ديگر نواحي شهري شيراز رفت. مقرر شد كه كاربري هاي تجاري موجود در بازار و منطقه تاريخي به سمت عرضه كالاهاي مرتبط با مقولات فرهنگي، گردشگري و زيارتي هدايت شود.
دسترسي اصلي سواره به منطقه تاريخي
در خصوص دسترسي هاي اصلي سواره، نخستين طرح تفصيلي شيراز شبكه معابر موجود شهر را پذيرفت و تعريض معابري جهت دسترسي به مراكز محلات را پيشنهاد كرد. در اين طرح توجه خاصي به نقش و تاثير كاربري تعيين كننده اي چون شاهچراغ و نياز روزافزون دسترسي به آن ديده نمي شود.
طرح احيا و تفصيلي مصوب 1373 رينگ دور بافت را به عنوان معابر شرياني پذيرفته و مابقي معابر داخلي بافت را به عنوان دسترسي‌هاي محلي عنوان نمود. اما ايجاد زيرگذر كريمخاني در محور زند، نقش اين محور را ناخواسته به سمت معبر شرياني ارتقا داد.
حلقه توسعه پيرامون منطقه تاريخي
وجود اراضي تسطيح شده روي خندق قديم شهر و استقرار بناهاي فاقد كيفيت و كاربري هاي نامناسب شهري بر آنها، انگيزه پيشنهاد بازسازي حلقه پيرامون منطقه تاريخي بود. ايده حلقه توسعه پيرامون منطقه تاريخي كه در طرح احياي مصوب 1369 و طرح تفصيلي مصوب 1373 بر آن تاكيد گرديده، مورد پذيرش اين طرح بازنگري قرار گرفت، اما براي تبديل اين ايده به اجرا راه دشواري در پيش است و عزم و تصميم جدي مسئولين و حمايت‌هاي مالي اوليه و نظام اجرايي كارآمدي را طلب مي كند. ضمنا اين طرح از نظر برنامه ريزي، وقتي توجيه‌پذير خواهد بود، كه حلقه دسترسي شرياني دور بافت نيز همزمان اجرا گردد.

شکل 3-9 الگوی ساختار حفاظت و مرمت و معاصرسازی منطقه تاریخی شیراز

3-2-2 اصفهان
پهنه هاي تاريخي شهر اصفهان جلوه گاه حضور فعاليت هاي رسمي و غير رسمي متعددي است كه گرچه در نگاه اول متضاد و ناهمخوان بنظر مي آيند؛ اما به مرور زمان و با تغييرات ساختار كالبدي، سازمان مناسبي يافته مشكل و محتواي آن در تلفيق با يكديگر خواستگاه بهترين نمونه هاي فضاي شهري ايراني شده اند آنچه اين محلات را به گره هاي مساله‌دار بدل كرده فرسودگي شكل یا كالبد بر اثر گذر زمان و آسيب پذيري مصالح آنها است. به منظور حفظ بافت بصورت زنده و خود جوش حضور ساكنين محلي ضروري است. اما متاسفانه به علت فقدان تسهيلات زندگي در بافت و معاصر نشدن آن خانوارهاي اصيل و قديمي مهاجرت كرده اند و افرادي بيگانه با محل و بدون آگاهي و بينش تنها به علل اقتصادي (ارزش پايين ملك و اجاره آنها) در آن ساكن شد‌ه‌اند و هيچ حس تعلقي به مكان و بي توجه به ارزشهاي نهفته در آن هستند. مسائل و مشكلات در بافت قديم اصفهان را مي توان در قالب موارد زير ذكر كرد:
-1 از بين رفتن هويت اصيل و اجتماعي بافت و استقرار مهاجرين غير بومي.
-2 فقدان توجيه اقتصادي جهت سرمايه گذاري در
بافت.
-3 كمبود و ناكارآمدي خدمات شهري.
-4 عدم وجود دسترسي هاي مناسب به اماكن عمومي و مراكز محلات.
-5 عدم تطابق بين سرانه هاي مورد نياز و موجود.
-6 تنزل امنيت اجتماعي به دليل عدم كنترل كافي و مناسب به ساكنين كنوني و مهاجرين غير بومي …
-7 وجود سيستم مناسب جهت افزايش بزهكاري و …
اهداف كلان باززنده سازي بافت تاريخي
– بازگرداندن هويت اصيل و محلي به بافت تاريخي.
– حفاظت از بافت قديم بعنوان ثروت ملي.
اهداف خرد
-1 ارتقاي رفاه اجتماعي ساكنين.
-2 مرمت خانه هاي قديمي و فرسوده.
-3 فعال كردن بازارچه ها و مراكز توليد صنايع دستي.
-4 ماندگار كردن بيشتر گردشگر در شهر.
-5 ايجاد جاذبه هاي مورد نياز گردشگر در بافت و در شهر.
-6 احياء راسته هاي با ارزش از طريق نوسازي كالبدي و يا تزريق كاربري هاي خاص.
راهبردهاي باززنده سازي
-1 جلوگيري از تخليه بافت از ساكنين قديمي و اصيل آن.
-2 استفاده از مشاركت خود جوش

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید