فرمت ورد:پایان نامه:بررسی اثرات سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در بهبود عملکرد بندر شهید رجایی

دانلود پایان نامه

 

1-1            مقدمه

به‌مقصود کاهش هزینه حمل‌ونقل، به‌ویژه هزینه‌های جابه‌جایی کالا در بنادر و همچنین با در نظر داشتن اقتصاد مقیاس، یکپارچه کردن جریان حمل کالا بخصوص از طرق کانتینریزه کردن اهمیت ویژه‌ای یافته می باشد. به همین جهت یکپارچه‌سازی فعالیت‌های حمل‌ونقل و بهره گیری از لجستیک حمل کالا از مبدأ تا مقصد ضرورت حمل‌ونقل چندوجهی مطرح می گردد. بنا به تعریف اجلاس توسعه تجارت سازمان ملل (آنکتاد) حمل‌ونقل چندوجهی[1] عبارت می باشد از: حمل‌ونقل کالا با بهره گیری از حداقل دو شیوه مختلف حمل‌ونقل از یک مبدأ تا یک مقصد و از طریق یک یا چند مسیر بینابینی تحت شرایط یک بارنامه که مسئولیت کل جریان تحت اختیار یک نفر یا یک شرکت حمل‌ونقل می‌باشد. در بحث ورود به این سیستم اپراتورهای حمل‌ونقل جهت ادغام با یکدیگر وارد فعالیت می شوند که بر اساس تعریف آنکتاد اپراتورهای حمل‌ونقل چندوجهی کسی می باشد که از طرف خود و یا به‌عنوان نماینده دیگری قرارداد حمل‌ونقل چندوجهی را به‌عنوان یک کارفرما امضا می کند و از طریق افرادی که در حمل‌ونقل فعالیت دارند اقدام به حمل کالا می کند و تمام مسئولیت این قرارداد از مبدأ تا مقصد را بر عهده دارد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

شکل اولیه ترکیب حالت‌های مختلف حمل‌ونقل به دوران رم باستان باز می گردد جایی که در آن اسب‌ها و حمل‌کننده‌های بار، شکلی اولیه از حالت‌های تغییر پذیر حمل‌ونقل محسوب می شدند. کوشش برای معرفی یک چهارچوب قانونی مناسب جهت عملیات حمل‌ونقل چندوجهی در سال 1910 با اصطلاح بین‌المللی حمل کننده‌های کالا آغاز گردید، در طول این مدت، حمل‌ونقل به‌عنوان یک صنعت که بر اساس عملیات تک وجهی و قراردادی اداره می‌گردید، در نظر گرفته شده می باشد؛ اما معرفی این نوع سیستم تا به وجود آمدن مقیاسی بزرگ‌تر همچون کانتینرازسیون در سال 1970 پابرجا ماند که در آن موقع حمل‌ونقل چندوجهی جایگاه مهمی را در صنعت حمل‌ونقل به دست آورد. با در نظر داشتن اهمیت موضوع مورد بحث و اهمیت یافتن سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در جهان، کشورهای توسعه یافته و بنادر بزرگ جهان جهت بقا در بازار رقابتی عرضه و تقاضا پذیرای این سیستم بوده‌اند در نتیجه این بنادر همراه با رشد تجارت کانتینری خود را منطبق با این سیستم کرده‌اند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

یکی از اهداف مهم بنادر و سیستم حمل‌ونقل، حرکت آن‌ها به سمت کاهش هزینه‌های بندری، ورود به بازار رقابتی بین‌المللی و بهبود در عملکردهای بندری می‌باشند که در این صورت ضرورت سیستم‌های جدید لجستیکی مانند حمل‌ونقل چندوجهی اهمیت می‌یابد. با در نظر داشتن فواید ذاتی این سیستم، به‌وضوح می‌توان دانست که سیستم حمل‌ونقل چندوجهی این پتانسیل را دارا می‌باشد که بتواند فواید تجاری بسیاری را برای کشتیرانی‌ها و متصدیان حمل‌ونقل فراهم کند. این سیستم یکپارچه حمل‌ونقل باعث به وجود آمدن رقابت، انعطاف پذیری، کنترل هزینه و خدمات یک مرحله‌ای می گردد.

عملکرد بنادر را می‌توان در دو بعد مالی و عملیاتی مورد سنجش قرار داد. در مجموعه شاخص‌های عملکرد بندری دو موضوع همیشه مورد توجه بنادر کشتیرانی می‌باشد: در اول داده‌هایی که برای تعیین وضعیت بندر بهره گیری می‌کنند و دوم داده‌های که برای برنامه ریزی و استراتژی‌های خود در آینده مورد بهره گیری خود قرار می‌دهند. پس می‌بایست انتظار رود بنادر جهت ارتقا عملکرد خود پذیرای این نوع سیستم حمل‌ونقل لجستیکی باشد.

در حال حاضر اصلی‌ترین بندر ترانزیتی جمهوری اسلامی ایران، بندر شهید رجایی از این نوع سیستم بی‌بهره مانده می باشد و باعث می گردد سالیانه از ترانزیت میلیون‌ها کانتینر بی‌بهره بماند. این بندر با قرار گیری در جایگاه جغرافیایی ممتاز و قرار گیری در مسیر تردد کشتی‌های قاره پیما و با دارا بودن تجهیزات تخلیه و بارگیری کانتینری، وجود راه آهن در آن می‌تواند بهترین گزینه جهت ورود حمل‌ونقل چندوجهی به آن باشد. در حال حاضر می‌توان گفت تمامی حمل‌ونقل کالا در این بندر به‌وسیله حمل‌ونقل سنتی صورت می‌گیرد و پایانه‌های ریلی در آن جهت حمل کالا توسعه نیافتند و بیشترین حمل کالا به‌وسیله جاده صورت می‌گیرد در حالی که در سیستم حمل‌ونقل چندوجهی اصلی‌ترین شیوه بعد از دریا بر اساس حمل‌ونقل ریلی می‌باشد. در نتیجه یکی از فواید ورود این سیستم در این بندر باعث ارتقا زیر ساختارهای بندری می گردد.

1-2            اظهار مسئله

سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در اکثر کشورهای پیشرفته در حال توسعه و تجهیز می‌باشند تا با بالا بردن انعطاف‌پذیری سیستم حمل‌ونقل پاسخگوی نیازهای حمل‌ونقل زمینی و دریایی باشد بدین مقصود بنادر مستلزم ساخت زیربناها و سرمایه گذاری‌های عظیم و پذیرای سیستم‌های جدید حمل‌ونقل جهانی باشد. کشورهای در حال توسعه، در حال حاضر اکثراً از سیستم حمل‌ونقل سنتی پیروی می‌کنند و این خود باعث عدم هماهنگی در برنامه‌های حمل‌ونقل کالا و باعث افزایش هزینه می گردد.

عوامل متعددی باعث شده که حمل‌ونقل چندوجهی در کشور آن گونه که شایسته می باشد، شکل نگیرد. در این خصوص کافی می باشد به رتبه بندی کشورها بر اساس عملکرد شاخص‌های لجستیکی[2] نگاهی انداخته گردد، این شاخص نشان دهنده میزان سهولت مبادلات کالا در میان کشور می‌باشد. ایران در سال 2010 دارای رتبه 103 بوده می باشد و این رتبه در سال 2012 تغییر یافته می باشد (The World Bank, 2014) و حکایت از وضعیتی نامطلوب در بین کشورهای جهان دارد. در چنین شرایطی حمل‌ونقل چندوجهی نتوانسته جایگاه خود را به دست آورد. زیر ساخت‌های ریلی کشور در وضعیت نامساعدی قرار دارد منجر شده می باشد نظم اقتصاد در بین شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل برهم زده گردد، به‌گونه‌ای که در مسافت‌های طولانی که بایستی ریل حرف اول را بزند، همچنان جاده در اولویت اول می باشد.

اما این سؤال مطرح می گردد که چه چیز باعث بروز این مسئله شده؟ در کشورهای در حال توسعه بیشتر سرمایه گذاری‌ها متمرکز بر فعالیت‌های بندر بوده می باشد اما نیاز به سرمایه فراتر از احتیاجات کنونی می‌رود و در کلیه شیوه‌های حمل‌ونقل داخلی طرح می گردد. به علت اینکه این کشورها در جریان حمل‌ونقل فعالیت محدودی دارند، فاقد کنترل جریان حمل‌ونقل می‌باشند. علت پایین بودن نیاز به حمل‌ونقل چندوجهی کانتینری به کیفیت ساخت زیربنایی و تجهیزات وسیله حمل کننده مربوط می گردد. شبکه‌های جاده‌ای و راه آهن کشورهای در حال توسعه اغلب توانایی لازم برای تحمل بارهای محوری وسایل نقلیه‌ای را که حامل کانتینرهایی با محموله زیاد می‌باشند را ندارند. از این رو آیا بنادر کشتیرانی ما آمادگی پذیرش سیستم حمل‌ونقل چندوجهی را دارا می‌باشد؟ چه مشکلاتی برای ورود این سیستم در بنادر هست؟ چگونه این سیستم را می‌بایست در بندر پیاده سازی نمود؟ مسئله اصلی پژوهش حاضر، تأثیر سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در عملکرد بندر شهید رجایی می‌باشد که در واقع یک سیستم بسیار مهم و ضروری جهت تسهیل و بهبود نظام حمل‌ونقل با بکار گیری از بیشترین ظرفیت بندر می باشد که بیشتر بنادر دنیا در حال حاضر از این سیستم بهره گرفته‌اند. سپس شناسایی عوامل مؤثر در این سیستم و ارزیابی تأثیر آن‌ها در بهبود یک سیستم مؤثر حمل و چندوجهی می باشد زیرا یا ورود یک سیستم حمل‌ونقل چندوجهی کارا و مؤثر در بندر باعث افزایش رقابت تجاری در منطقه می گردد و این باعث رشد ترانزیتی و به طبع آن رشد بنادر همگام با فنّاوری دنیا می گردد و به‌مقصود کاهش هزینه حمل‌ونقل به‌ویژه هزینه‌های جابه‌جایی کالا در بنادر و همچنین با در نظر داشتن اقتصاد مقیاس یکپارچه کردن جریان حمل کالا به‌خصوص از طریق کانتینریزه کردن اهمیت ویژه‌ای یافته می باشد.

حال این سؤال پیش می‌آید چرا در بین بنادر موجود در کشور پهناور ایران، بندر شهید رجایی مورد مطالعه قرار گرفته می باشد؟ در جواب این پرسش، مجتمع بندری شهید رجایی، با برخورداری از  جایگاه منحصربه‌فرد جغرافیایی در نزدیک‌ترین نقطه به تنگه هرمز و دهانه ورودی خلیج‌فارس مهم‌ترین دروازه واردات و صادرات جمهوری اسلامی ایران به شمار می رود.

این نوشته در پایان نامه های ارشد ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید